Πέμπτη 28 Μαΐου 2026

Τα πανηγύρια της μνήμης μαζί με της… Φύσης τα φυσικά φαινόμενα

Εντόμων αναπαραγωγή 

Ένα απολαυστικό άρθρο του Κρικελλιώτη Ευθύμιου Φλώρου


Κρίκελλο δεκαετία του 1960.

Ζωντανό ακόμα το χωριό! Στο σχολείο είμαστε πάνω από 60 παιδιά! Καπνίζουν τουλάχιστον 150 τζάκια τον χειμώνα. Τα σοκάκια του χωριού είναι καθαρά, δουλεμένα από το καθημερινό περπάτημα ανθρώπων, και ζώων.  Κάθε σπίτι έχει τα δικά του ζωντανά: 

Ένα φορτιάρικο για τις μεταφορές ξύλων για τον χειμώνα, ανθρώπων και πάσης φύσεως δικών τους αγαθών, αγαθών που παράγουν οι ίδιοι και η Μάνα Φύση, αγαθών  που κάνουν ένα σπίτι αύταρκες και ανεξάρτητο! Ακριβώς αυτό που ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ ΜΕ ΤΙΠΟΤΑ Ο ΣΗΜΕΡΙΝΟΣ ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ. ΑΥΤΟ ΠΟΥ ΔΕΝ ΘΕΛΕΙ Ο ΚΑΠΙΤΑΛΙΣΜΟΣ ΠΟΥ ΖΟΥΜΕ!

Μία γελάδα για να έχει αρκετό γάλα, βάση της διατροφής μας αλλά και να κάνει ένα μοσχάρι κάθε χρόνο, που η πώλησή του θα αποτελεί και την αποταμίευση του σπιτιού!

Μία ή και δύο γίδες που πέρα από το ωραιότατο γάλα τους θα δώσουν και τα κατσικάκια που συνήθως θα συντροφέψουν τη γιορτή του Πάσχα αλλά και θα δώσουν το λιγοστό σε ετήσια βάση κρέας για τη διατροφή της οικογένειας.

Ένα γουρουνάκι που θα μετατρέψει ό,τι περισσεύει από το φαγητό της οικογένειας σε εξαιρετικό έδεσμα του χειμώνα και της γιορτής των Χριστουγέννων.

Και φυσικά από κανένα σπίτι δεν λείπουν μια δεκάδα ίσως και παραπάνω κότες που ολημερίς θα καθαρίσουν όλον τον κήπο του σπιτιού, θα κοπρίσουν επίσης και θα δώσουν τα εξαιρετικά αυγά τους που θα συνοδέψουν πατάτες τηγανιτές, θα γεμίσουν γεύση πολύφυλλες πίτες με λάπατα και πράσα, με μπομπότα αλεύρι από εξαιρετικό καλαμπόκι δικό τους, αυγά που θα δώσουν το κίτρινο χρώμα και την πιο ωραία γεύση στο γιορτινό παντεσπάνι, αυγά που θα συμπληρώσουν το ψωμοτύρι στο σακούλι του τσοπάνη σε ένα πλήρες βιολογικότατο γεύμα!

Κι όλα αυτά τα ζωντανά ζούσαν αρμονικά με μας στο σπίτι, στο υπόγειο, στη διπλανή αποθήκη, στο πρόχειρο αλλά ζεστό κοτέτσι….

Κι όλα αυτά τα ζωντανά όμως δεν φύτρωναν ξαφνικά σε κάποιο εργαστήριο ζώων, αλλά με τον πατροπαράδοτο τρόπο της αναπαραγωγής της ζωής! Κι εμείς παιδάκια 6 και 7 χρόνων ήδη είχαμε καταλάβει και αφομοιώσει πλήρως της φύσης τα φυσικά φαινόμενα: 

Γιατί έπρεπε όταν η γίδα μας θέλει, ήδη υπήρχαν ενδείξεις πάνω της ορατές για τους γνώστες, να την πάμε στον τράγο της γειτονιάς που έναντι καλού «μεροκάματου» θα τη μαρκαλούσε ώστε και του χρόνου η γίδα να έχει γάλα, αφού βέβαια γεννήσει τα κατσικάκια, τη μεγάλη μας χαρά! Κι είναι γνωστή η απορία μικρού κοριτσιού όταν είδε τον τράγο καβάλα στη γίδα του να λέει στη μάνα του «Δεν ξέρω μάνα τι έγραφε το τραγί πίσω στη γίδα μ’ ένα κοντύλι!»…. Δεν θα ξεχάσω ποτέ την αγαπημένη μου γίδα που άκουγε στο ηχοποίητο όνομα «Τσίκα» αφού περπατώντας τα πόδια της έκαναν αυτόν τον ήχο «τσίκ-τσίκ-τσίκ», σαν να είχε άλατα στις αρθρώσεις των γονάτων της, η οποία ήταν πολλή χειραφετημένη γίδα! Όταν εκείνη ήξερε ότι ήταν η ώρα η κατάλληλη, χωρίς καμία προειδοποίηση, μας έφευγε από τον δρόμο την ώρα που επιστρέφαμε απ’ τα χωράφια και πήγαινε μόνη της στον τράγο! Κι έτσι πρώτον δεν πληρώναμε το …αντίτιμο και δεύτερον δεν ξέραμε σε ποιόν τράγο πήγε. Έτσι μια χρονιά που γέννησε 4 κατσικάκια όλα ήταν διαφορετικά μεταξύ τους! Ήταν προφανές ότι είχε πάει σε 3-4 διαφορετικούς τράγους!

Γιατί έπρεπε εμείς τα παιδιά να πάμε και τη γελάδα μας στο βόϊδι, που λίγοι είχαν στο χωριό, όταν η γελάδα «σέρνει» όπως ήταν ο όρος ο σχετικός. Εκεί θα ήμασταν μάρτυρες δυναμικής σεξουαλικής πράξης αφού το βόδι μπορεί να ζύγιζε και 300 κιλά  και από μια απόσταση ασφαλείας θα παρατηρούσαμε το «ακατάλληλο» για ανήλικους γεγονός και θα μαθαίναμε στην πράξη πώς τα μικρούλια δεν τα φέρνει ο πελαργός αλλά έρχονται με άλλον τρόπο. Ιδού και η απόδειξη ζωντανή μπροστά μας.

Βόγιας εν δράσει 

Την ίδια σκηνή θα παρατηρούσαμε για χιλιάδες φορές όταν ο κόκορας του σπιτιού μας βατεύει τις κότες του. Ναι τις δικές του κότες που με σθένος προσέχει και βοηθάει στην ανεύρεση τροφής! Και έτσι, από την συνεχή δράση του κόκορα πολύ εύκολα θα αντιλαμβανόμαστε τις σχετικές εκφράσεις που αναφέρονται σε νεαρούς επιβήτορες που συνέχεια έχουν το μυαλό τους στο σεξ!

Ποιο απολαυστικό όμως όλων των σκηνών διαιώνισης του είδους ήταν το θέαμα, για όλα τα παιδιά κι όχι μόνο, όταν ο επιβήτορας γάϊδαρος της γειτονιάς τακτοποιούσε σεξουαλικά, όχι χωρίς αλλά με την δική της συγκατάβαση τη γαϊδούρα του διπλανού ή έστω και απόμακρου σπιτιού, που έτυχε να τη συναντήσει την ώρα που έπρεπε! Πολλές ήταν οι φορές που ειδικά εμείς τα αγόρια προκαλούσαμε μία τέτοια συνάντηση! Οι σκηνές ήταν αξέχαστες! Δεν μπορούν αυτές να περιγραφούν με λέξεις! Αυτές είναι μόνο ήχος και εικόνα! Κι αυτές δεν ξεχνιούνται ποτέ. Παροιμιώδης η δυναμική παρουσία του γάϊδαρου του παπα του χωριού μας, που όταν είχε τέτοιες ορέξεις έκοβε με τα δόντια του την τριχιά που τον έδενε στο παλούκι ή ακόμα και το ίδιο το παλούκι και έφευγε για τη φιλενάδα του τη μόνιμη εκεί κοντά στη γειτονιά! Ο παπάς μας ήξερε όταν δεν τον έβρισκε στη θέση του και πρώτα-πρώτα έψαχνε εκεί στο γειτονικό σπίτι ώστε να τον φορτώσει για το χωράφι. 

Δεν αναφερθήκαμε όμως σε ένα άλλο ζευγάρωμα. Αυτό των σκύλων που στο χωριό ήταν όλοι ελεύθεροι, έτσι όπως έπρεπε να είναι τα ζώα. Μαζεύονταν λοιπόν συνήθως έως και μια δεκάδα αρσενικών σκύλων κοντά σε μία σκυλίτσα που ήρθε η ώρα της γονιμοποίησης και περιμένουν υπομονετικά τη σειρά τους!! Κι εμείς σαδιστικά, όταν η ιδιαιτερότητα των σκύλων να «κολάνε» μεταξύ τους ήταν σε ισχύ, τα κυνηγούσαμε διαπράττοντας αμαρτία μεγάλη! Αν μπορούσαν να μιλήσουν τα έρμα θα έλεγαν εκείνο το γνωστό γι’ αυτή τη στιγμή υπέρτατης ευχαρίστησης «βαράτε και μην τραβάτε!!!».

Και σαν να μην έφταναν όλα ετούτα που βλέπαμε μπροστά στα παιδικά μας μάτια όταν σκαρίζαμε με τα ζώα μας στα χωράφια για βοσκή τους παρατηρούσαμε τα πάσης φύσεως έντομα που κι εκείνα είχαν τον δικό τους τρόπο αναπαραγωγής που σοφά έφτιαξε η Φύση και μεις δυστυχώς την παραβιάζουμε! Γιατί όταν έφτασε η ώρα του αδηφάγου ανθρώπου που ήθελε πολύ περισσότερο γάλα από μια γελάδα ή μια γίδα ή πολύ περισσότερο κρέας από ένα γουρούνι, έφεραν στο Κρίκελλο «βελτιωμένες» λεγόμενες ράτσες να διασταυρώσουν με τα γηγενή και υγιή ζωντανά μας παραβιάζοντας τη Φύση! Και είτε με τεχνητή γονιμοποίηση είτε με προσπάθεια φυσικής με τούτα τα «βελτιωμένα» ζώα άρχισε η παρακμή! 

Μπορεί το γάλα μιας γίδας ζάανεν, αν γράφω σωστά τη ράτσα, να ήταν περισσότερο από μια δική μας γίδα, αλλά εκείνη η γίδα αρρώσταινε εύκολα, περπατούσε δύσκολα, ξεσκίζονταν τα μαστάρια της που ήταν τεράστια από τις αγκαθιές και γενικά φαινόταν ότι εκείνη ήταν μια άλλη ράτσα «φτιαγμένη» από τον άνθρωπο τον αδηφάγο, για να ζει μέσα σε χώρους ακίνητη και σκλαβωμένη εφ’ όρου ζωής! 

Μπορεί το μοσχάρι που θα γεννούσε μια γελάδα με τεχνητή γονιμοποίηση να γινόταν πολύ μεγαλύτερο και να απέδιδε περισσότερα σε κρέας αλλά πολλές φορές η μάνα του πέθαινε στη γέννα αφού ο όγκος του ξεπερνούσε τη δυνατότητά της! 

Νομίζω ταπεινά πέραν της γλαφυρής και κάπως κωμικής χροιάς αυτού του κειμένου, όπως έχει καταγραφεί στη μνήμη μου εκείνη η Χρυσή πιστεύω εποχή, ότι τότε άρχισε η αρχή του τέλους της γεωργίας και της κτηνοτροφίας στην Ελλάδα μας. Όλοι οι άνθρωποι έπεσαν στην παγίδα! Με επιδοτήσεις και δάνεια και λοιπά καθρεφτάκια ως δώρα ο άνθρωπος της πλήρους ανεξαρτησίας έγινε απόλυτα εξαρτημένος! Ήμουνα πέρυσι και είμαι πάντα μαζί με τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους στους αγώνες τους! Όμως ήξερα και πιστεύω ακόμα ότι το «παιχνίδι» του πρωτογενή τομέα ΧΑΘΗΚΕ ΟΡΙΣΤΙΚΑ από την δεκαετία του 1960! Τότε που ήρθαν οι «βελτιωμένες» ράτσες, τότε που ήρθαν οι «βελτιωμένοι» σπόροι! Κι από τότε ο κατήφορος έφερε σκλαβιά ύπουλη και εξάρτηση απόλυτη που δύσκολα θα ανατραπεί! Γι αυτό και έγραφα και συνεχίζω να γράφω! 

ΚΡΑΤΗΣΤΕ ΟΣΟΥΣ ΣΠΟΡΟΥΣ ΞΑΝΑΦΥΤΡΩΝΟΥΝ! ΦΥΤΕΨΤΕ ΤΟΥΣ ΕΣΤΩ Σ' ΕΝΑΝ ΚΗΠΟ! ΓΙΑ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΝ ΚΑΙ ΟΙ ΕΠΟΜΕΝΕΣ ΓΕΝΙΕΣ ΝΑ ΓΕΥΤΟΥΝ Ο,ΤΙ ΕΜΕΙΣ ΕΙΧΑΜΕ ΤΗΝ ΤΥΧΗ ΝΑ ΖΗΣΟΥΜΕ ΚΑΙ ΝΑ ΓΕΥΤΟΥΜΕ! 

 Ευθύμιος Φλώρος 

Κρίκελλο Ευρυτανίας 


(δημοσίευση στο blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" )


6 σχόλια:


  1. Ευχαριστούμε τον αγαπητό συμπατριώτη μας Ευθύμιο Φλώρο για το πραγματικά απολαυστικό όσο και διδακτικό κείμενο που χάρισε στο blog μας και τους αναγνώστες μας.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  2. Ωραίο, αληθινά απολαυστικό όπως είπες.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  3. Οι άνθρωποι που έζησαν αυτές τις εποχές στα χωριά όταν αυτά είχαν κόσμο και κατά συνέπεια αγροτική ζωή και δραστηριότητες είναι οι πιο κατάλληλοι για να γράφουν και να περιγράφουν όλα αυτά!

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  4. Με νοσταλγία και με χιούμορ γράφει ο κύριος Μάκης. Τον ευχαριστούμε για τις μνήμες και τα χαμόγελα.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  5. Θόδωρος ΜαργαρίτηςΠέμπτη, 28 Μαΐου, 2026

    Τρομερό, ζωντανό, αληθινό . Μόνο όποιος έχει τέτοια βιώματα, τέτοια ευαισθησία, ματιά και κυρίως την γνώση την άριστη γνώση της γλώσσας. Να είσαι πάντα καλά Μάκη να γράφεις αυτά που αρκετοί τα βιώσαμε, λίγοι τα αξιολογησαμε και ακόμα λιγότεροι μπορούμε να εκφράσουμε.

    ΑπάντησηΔιαγραφή
  6. Εξαιρετικο αρθρο ο Ευθυμιος. Με το... ευθυμο στιλ γραφης του και με τους παραλληλους προβληματισμους που ανεπτυξε στο κειμενο του μας περιεγραψε μαζι με τη φυσικη ζωη των παρελθοντων χρονων και τη συγχρονη ζοφερη εικονα της εμπορευματοποιημενης πλεον ζωης στην ημιθανη υπαιθρο.!!

    ΑπάντησηΔιαγραφή

Τα σχόλια-γνώμες εκφράζουν αποκλειστικά τους συντάκτες τους.