Τετάρτη, 19 Απριλίου 2017

Κενό γράμμα

Το Μικρό Μουσείο Εκπαίδευσης στο χωριό Βουτύρω Ευρυτανίας - φωτο: "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Μπορεί οι αχτίδες του πρωινού ήλιου να εισέβαλαν στην παλιά διατηρητέα σχολική αίθουσα, όμως το μακρύ σκοτάδι της εγκατάλειψης ζει και βασιλεύει στην ορεινή Ευρυτανία, αφού ούτε μαθητές ούτε δάσκαλοι υπάρχουν πια ώστε να πάρει χαρά και ζωντάνια αυτός ο τόσο όμορφος μα και τόσο ξεχασμένος τόπος! 

Δυστυχώς η ερήμωση προελαύνει, οπότε και για την πανταχού απούσα Πολιτεία… «λογικά» δεν προκύπτει «υποχρέωση» για να πράξει τα δέοντα, μιάς και στα περισσότερα ορεινά χωριά δεν απέμειναν παιδιά παρά μόνο ελάχιστα γεροντάκια! 

Κι έτσι η λεγόμενη… «ανάπτυξη της υπαίθρου», που πολλοί καθεστωτικοί ψηφοθήρες ευαγγελίζονται, παραμένει «κενό γράμμα» και εικόνες σαν αυτή χρησιμεύουν, πλέον, μόνο «μουσειακά» για να θυμίζουν κάτι από το τρυφερό παρελθόν ή (αν προτιμάτε) για να προκαλούν οργή για τους κατ' επάγγελμα «σωτήρες» μας οι οποίοι σε κάθε προεκλογική περίοδο σουλατσάρουν, υπόσχονται και εντέλει βολεύονται στις ανάλγητες καρέκλες της εξουσίας με ήσυχη ασφαλώς τη συνείδησή τους!

Δευτέρα, 17 Απριλίου 2017

Όποιος δεν πήγε στ' Άγραφα...






Όποιος δεν πήγε στ’ Άγραφα

δεν πήγε στο Τροβάτο

 δεν είδε τέτοια ομορφιά

δεν είδε τέτοια χάρη.

Πω πω για ν’ αγναντέψει τις κορφές

με το λαμπρό φεγγάρι

κι αυτές τις γκούρες τις ψηλές

που ‘χουν νερό σα δάκρυ.

Άιντε ωρέ εκεί ψηλά

εκεί ξεκαλοκαίριαζα…


Η φωτογραφία είναι του "Ευρυτάνα ιχνηλάτη"
Ο χορός των Τροβατιανών Ευρυτανίας 
Το τραγούδι του Γ. Γκόβαρη





Παρασκευή, 7 Απριλίου 2017

Της νιάς γενιάς ανοίγουμε τη στράτα!

Φωτο: Σπύρος Μελετζής


Mε το όπλο στο χέρι αλλά και το αντιστασιακό τραγούδι στα χείλη, η ηρωική ΕΠΟΝίτικη γενιά πολέμησε για Λευτεριά και Λαοκρατία στα αετόμορφα βουνά μας, αποδεικνύοντας στην πράξη ότι μονάχα με «Ψυχή βαθιά» οι Λαοί κερδίζουν το στοίχημα με την Ιστορία! 

Ένα τέτοιο αλησμόνητο  αντάρτικο τραγούδι σάς παρουσιάζουμε σήμερα. 

Γράφτηκε την Άνοιξη του 1944 στο Λεύτερο Καρπενήσι σε στίχους/μουσική Αλέξη Ξένου!


Τίτλος: «Της νιάς γενιάς ανοίγουμε τη στράτα»!!!



Ψηλά κρατάμε τ’ όπλο μας στο χέρι

πολεμούμε με ηρωισμό,

προχωρούμε, όλο προχωρούμε

και συντρίβουμε το φασισμό.

Της νιάς γενιάς ανοίγουμε τη στράτα,

ανοίγουμ’ ένα δρόμο φωτεινό,

να περάσουν τ’ ανθισμένα νιάτα,

να βρουν χαρά ζωής, πολιτισμό.

Είμαστε ορκισμένα όλα τα παιδιά,

και θ’ αγωνιστούμε για τη λευτεριά.

Ζήτω, ζήτω ο λαϊκός στρατός!

Ζήτω, ζήτω ο Άρης αρχηγός!


blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Σάββατο, 1 Απριλίου 2017

Οι μονομάχοι του εξαίσιου τραγουδιού!




Καλωσορίζουμε τον Απρίλη με ένα υπέροχο φυσιολατρικό γραπτό του αξέχαστου Ευρυτάνα αγωνιστή της Αντίστασης Γεωργούλα Μπέικου (1919-1975) - εμπνευστή του περίφημου «Κώδικα Ποσειδώνα» (βλ. εδώ!

Το απόσπασμα που διαλέξαμε αναφέρεται στην απίστευτη… μουσική «μονομαχία» των αηδονιών στην ανοιξιάτικη Ευρυτανία!

Ιδού:

“Και ξάφνου- αχ, πως το θυμάμαι!- πάνω στο φόρτε τής μυριόφωνης συμφωνίας να σωπαίνουνε, με το μαχαίρι, όλα τα βιολιά, όλα τ΄ αηδόνια. Κι από μια μικρή παύση μετά, ένα, μόνον ένα, ν’ αρχίζει το σόλο! Μάγια, των μαγιώνε μάγια!... Ποιες τρίλιες, τι τσακίσματα, ώ σκέρτσο!
Μυριάδες όλα τ’ άλλα, ακούνε! Ευφραίνονται και κρίνουνε.
Και κατεβάζει το δοξάρι το μοναχικό τ’ αηδόνι. Και καρτερεί. Σιγή. Μηδέ γουστέρα, μουιδέ φύλλο δέντρου δεν τήνε ταράζει.
Κι ένα άλλο από τ’ αντίπερα παίρνει το σόλο. Αλλά το παίρνει μια οχτάβα πιο πάνω-πρόκληση! Δίνει, δίνει! Παραδείσιοι λαρυγγισμοί. Έχει αρχίσει η μονομαχία, ως το θάνατο!
Σωπαίνει και τούτο. Μικρή σιγή..
Και ξαναρχίζει το πρώτο. Δέχτηκε την πρόκληση, το πήρε ακόμα μια οχτάβα ψηλότερα. Τρίλιες τρέλες! Όλα τ’ άλλα μόνο ακούνε.
Οι μονομάχοι του εξαίσιου τραγουδιού, όλο κι ανεβάζουνε την κλίμακα κι ώρες κρατάει το πάλεμα….
Ωσότου το ένα να πέσει  στη γη πλανταγμένο με την αρτηρία κομματιασμένη απ΄την ένταση, με το αίμα στο λαιμό! Ωσότου το ένα σκάσει πάνω στο τραγούδι της Αγάπης – ευτυχισμένος θάνατος!
Και σαν πια ο ένας μονομάχος του τραγουδιού δεν απαντήσει, σίγησε, τότε αλαλάζει ομαδικό τ’ αηδονολάλημα και πάλι κι απ’ άκρη σ’ άκρη. Θρήνος και κοπετός, άραγε, για το θάνατο του ενός τραγουδιστή, για «ωσανά» και «χαίρε» στο νικητή; Ποιος ξέρει!...

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Κυριακή, 26 Μαρτίου 2017

Ο γεροβοσκός

Αντιπροσωπευτική φωτογραφία του Κώστα Μπαλάφα!


Πόσα χρόνια πέρασα
κι ἄσπρισα κι ἐγέρασα
πάνω στὰ ψηλώματα
βόσκοντας τὰ πρόβατα!

Τὶς κορφὲς ἐπάτησα
καὶ νυχτοπερπάτησα
καὶ σὲ δέντρα γερικὰ
εἶδα κι εἶδ᾿ ἀγερικά!

Σὲ ψηλὲς ἀνηφοριὲς
σὰ κοτσύφι χύθηκα
κι ἔπεσα σὲ ρεματιὲς
καὶ ἀποκοιμήθηκα!

Πάνω στὴ καπότα μου,
φορεσιὰ καὶ στρῶμα μου,
εἶδα ῾νείρατα γυρτὸς
ξυπνητὸς καὶ κοιμιστός!

Σ᾿ ἀητοράχη ἐσκάλωσα
μὲ τὸ λύκο μάλωσα
κι ἄναψα τρανὲς φωτιές,
σὲ τετράψηλες κορφές!

Εἶδα τ᾿ ἄστρι στὸ βουνό,
ποὺ τὸ λεν᾿ Αὐγερινὸ
καὶ στὴ καθαρὴ βραδιὰ
χόρτασα τὴ ξαστεριά!

Μύρμηγκα δὲ ζήμιωσα
κι ἄνθρωπο δὲ θύμωσα.
Πῆρα τὰ μικρὰ τ᾿ ἀρνιά,
σὰ παιδιὰ στὴν ἀγκαλιά!

Μιὰ ζωὴν ἐπέρασα
κι εἶπ᾿ ὁ Θεὸς κι ἐγέρασα
καὶ τὸ χιόνι τὸ πολύ,
μοῦ ῾πεσε στὴ κεφαλή!

Ἄειντε προβατάκια μου,
περπατᾶτ᾿ ἀρνάκια μου,
πάμετε σιγὰ-σιγὰ
καὶ μᾶς 'πῆρεν ἡ βραδιά...

[ Ποίημα του Ευρυτάνα λογοτέχνη Ζαχαρία Παπαντωνίου (1877-1940) ]


ΥΓ: Θα μπορούσατε να δείτε και ΕΔΩ!

Πέμπτη, 23 Μαρτίου 2017

Μια ιστορική αναφορά στους απροσκύνητους Αγραφιώτες

ΚΑΤΣΑΝΤΩΝΗΣ - φωτο: "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"


Το 1852 ο Γάλλος περιηγητής και ιστορικός Eugene Yemeniz περιοδεύει στα Αγραφιώτικα Βουνά για να συλλέξει στοιχεία σχετικά με τη δράση του Κατσαντώνη και των συντρόφων του που έδρασαν εκεί μερικά χρόνια νωρίτερα. Σε κάποιο σημείο της μελέτης του ο  E. Yemeniz περιγράφει, πραγματικά με μοναδικό τρόπο, την ατίθαση ζωή και την ατσάλινη ψυχοσύνθεση των ορεσίβιων ανθρώπων που ζούσαν απροσκύνητοι στα ένδοξα Άγραφα και οι οποίοι στελέχωσαν τους κλέφτικους νταϊφάδες, με πρώτο και καλύτερο αυτόν του θρυλικού Κατσαντώνη!


Ιδού και το εν λόγω απόσπασμα του E. Yemeniz (σε μετάφραση της Βέρας Δ. Σταμέλου - για το σπουδαίο βιβλίο του βραβευμένου αείμνηστου Ευρυτάνα συγγραφέα Δημήτρη Σταμέλου με τίτλο:  «Κατσαντώνης, η αποθέωση της παλικαριάς», Βιβλιοπωλείον της Εστίας) :

================ 


«Συνηθισμένοι από παιδιά στη μοναχική ύπαρξη, να μην έχουν πάρει –αφήνοντας την κούνια- άλλο παιχνίδι από το ντουφέκι του πατέρα τους, άλλη μόρφωση από την αφήγηση των κατορθωμάτων του κληρονομικού αυτού όπλου, θαρραλέοι, επιδέξιοι και δυνατοί, να κοιμούνται κάτω από ένα θάμνο, στο κλωνάρι μιας βαλανιδιάς, κάτω από την προεξοχή ενός βράχου, καθώς και κάτω από την καπνισμένη στέγη της καλύβας τους, γνωρίζοντας με ακρίβεια όλα τα περάσματα και τα καταφύγια της περιοχής, αυτοί οι άνθρωποι συγκροτούν μια ράτσα πέρα για πέρα πολεμική που λατρεύει την ανεξαρτησία της.

Από την αρχή της σκλαβιάς, τα βουνά των Αγράφων, καταφύγιο όλων των επαναστάσεων, πρόσφεραν στους γύρω πληθυσμούς ένα σίγουρο οχυρό εναντίον της τυραννίας. Μάταια οι στρατιές των τούρκων προσπάθησαν να εγκαταστήσουν εκεί τη δυναστεία των πασάδων της Ηπείρου ή της Θεσσαλίας. 

Στο πλησίασμά τους οι βουνίσιοι κατέφευγαν με τις οικογένειές τους και τα κοπάδια τους στις κορφές και στα πιο δυσπρόσιτα καταφύγια ληστών ή θηρίων, καίγοντας πίσω τους τις καλύβες τους, ώστε το πόδι του εχθρού να μην κηλιδώσει τις εστίες τους. Έπειτα στην κατάλληλη στιγμή, έπεφταν ξαφνικά πάνω στο χαμένο, μέσα στο λόγγο, εχθρό, βαθιά στα αδιέξοδα περάσματα των βουνών. 

Οι τούρκοι παραιτήθηκαν από την καταδίωξη αυτού του ασύλληπτου αντιπάλου και περιορίστηκαν να του επιβάλλουν έναν ταπεινότατο φόρο που άλλωστε ποτέ δεν πληρώθηκε.»


blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"