Δευτέρα 8 Αυγούστου 2022

Δεν ξεχνάμε ΠΟΤΕ...*

78 χρόνια από εκείνον τον ματωμένο Αύγουστο : την πυρπόληση του Καρπενησίου και τις άνανδρες δολοφονίες συμπατριωτών μας από τους βάρβαρους Γερμανούς ναζί και τους ντόπιους προδότες... 
(φωτο Σπ. Μελετζής)


ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (Ι)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (ΙΙ)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (ΙΙΙ)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (ΙV)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (V)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (VI)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (VII)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (VIII)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (ΙΧ)

ΔΕΝ ΞΕΧΝΑΜΕ (X)

(* Σειρά Αφιερωμάτων Ιστορικής Μνήμης από το blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης")

- ΚΑΤΩ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ

- ΛΑΕ ΘΥΜΗΣΟΥ ΤΟ ΧΩΜΑ ΠΟΥ ΠΑΤΑΣ
ΛΕΥΤΕΡΩΣΕ Ο ΑΡΗΣ ΚΑΙ ΤΟ ΕΑΜ-ΕΛΑΣ

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"





Πέμπτη 4 Αυγούστου 2022

Εικονογραφίες!

 


"Στα βουνά των ανταρτών 

δεν χωράν τα κέρδη των καπιταλιστών"

 










ΥΓ. Επιλέξαμε ορισμένα σκίτσα, εικονίδια και φωτο που έχουν δημοσιευθεί ανά καιρούς από τα πολύμορφα κινήματα αντίστασης ενάντια στην καταστροφή των βουνών μας και...

προσθέσαμε σε αυτά κάποιες λεζάντες δικής μας έμπνευσης, ώστε να στείλουμε και από την πλευρά μας επίκαιρα "μηνύματα", έτσι όπως τα αντιλαμβανόμαστε υπό τη δική μας οπτική. 

Ελπίζουμε να τα... ψιλοκαταφέραμε.

Καλή δύναμη - ο αγώνας συνεχίζεται!



ΥΓ2. (πρόσθετο - εικονογραφημένο) :





* Όσοι τα καταφέρουν να βρεθούν ΕΚΕΙ!!!





Δευτέρα 1 Αυγούστου 2022

Η βρύση των λυγμών...


"Στη ρίζα δυο αγκαλιασμένων δέντρων κάτου από μαύρα φύλλα σταλάζει η βρύση των λυγμών μόλις έρθη το βράδυ.

Μόλις πλαγιάσουν τα πουλιά στα λίκνα των κλαριών και το δάσος βυθιστή στους συλλογισμούς του — η ψυχές κατεβαίνουν τη μαύρη ρεμματιά και πάνε στη βρύση των λυγμών να γεμίσουν. . .

Χωρίς να μετανιώσουν που αγάπησαν — χωρίς να στενάξουν που πληγώθηκαν — κρατούν το στόμα της στάμνας των κάτου απ' τους λίγους σταλαγμούς της…

Κι όταν φύγουν όλες, πλησιάζω στη βρύση των λυγμών τη βαρειά μου στάμνα και περιμένω ως τα μεσάνυχτα — καθώς το θέλησες, αδερφέ μου, — να γεμίση."

(του σπουδαίου Ευρυτάνα λογοτέχνη Ζαχαρία Παπαντωνίου - εκατό χρόνια πριν, "Πεζοί ρυθμοί", 1922)

ΥΓ. Για τους προγόνους που έφυγαν...

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Παρασκευή 29 Ιουλίου 2022

Είμαστε δίπλα σας...

Άνθρωποι ριψοκίνδυνοι ήταν. Δεν το περηφανεύονταν ωστόσο. Έσπασε το θερμόμετρο, ο υδράργυρος σκόρπισε. Σαν φτάσαμε στα σύνορα μας σταμάτησαν. Τα ψεύτικα διαβατήρια ήταν έγκυρα. Εμείς δεν περάσαμε. [Πηγή: www.doctv.gr]

νθρωποι ριψοκίνδυνοι ήταν.

Δεν το περηφανεύονταν ωστόσο.

Έσπασε το θερμόμετρο

ο υδράργυρος σκόρπισε.

Σαν φτάσαμε στα σύνορα

μας σταμάτησαν. 

Τα ψεύτικα διαβατήρια 

ήταν έγκυρα. 

Εμείς δεν περάσαμε."

(Γιάννης Ρίτσος)

Για τους αμετανόητους εραστές των λεύτερων βουνών, για όσους αγωνίζονται για κάθε πετρούλα της Αγραφιώτικης Γης, για τη διαφύλαξη της μακραίωνης ιστορικής μνήμης των Ανθρώπων μας, για την υπεράσπιση της συλλογικής λαϊκής περιουσίας μας από τα νύχια κάποιων αρπακτικών με εταιρικά διακριτικά.

Γι' αυτούς που ενστερνίζονται την προμηθεϊκή ανυποταξία απέναντι στους αφεντάδες, για εκείνους που επιμένουν να αναπνέουν ελεύθερα  κι ας τους πνίγουν τα δακρυγόνα, για όποιους δεν σκύβουν το κεφάλι μπροστά στην κρατική τρομοκρατία και την κατασταλτική μανία των εξουσιαστικών μηχανισμών.

Για όλους όσους πολεμάνε για "να μην πέσουν τ' Άγραφα"!

*****

Είμαστε δίπλα σας αδέρφια και σύντροφοι, στεκόμαστε αλληλέγγυοι στο πλευρό σας για να πάψουν οι διώξεις όλων των συναγωνιστών!

-Οι δίκες θα γίνουν του κράτους καταδίκες.

-Κάτω τα χέρια από τους αγωνιστές!

-Έξω οι καπιταληστές από τα βουνά μας.

-Γη και Ελευθερία στ' Άγραφα... και παντού!

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Σάββατο 23 Ιουλίου 2022

Σχοινοβασία...


Χρειάζεσαι χρόνο να γνωρίσεις το βουνό, να βιώσεις τη συνύπαρξη και την ενσυναίσθηση με αυτό.

Η τελετουργία της επαφής με την ευρυτανική φύση έχει τους δικούς της μυστικούς κώδικες επικοινωνίας :

Να διαρρήξεις το αστικό κέλυφος και ν' αποδράσεις προς την πλανεύτρα ελευθερία, να βιώσεις την πλεύση στην απώλεια του χρόνου, να φλερτάρεις με το φεγγάρι και τα αστέρια στην πανάρχαιη σκέπη της μικρής ορεινής πατρίδας, να ψηλαφίσεις με αγάπη τα αποτυπώματά της, να αγγίξεις το αδιόρατο νήμα της ιστορίας της, να αναπνεύσεις την ανάσα του ανέμου που έρχεται από μακριά...

να προσθέσεις στη ρεαλιστική εικόνα των ματιών την πινελιά της φαντασίας, να αφεθείς στην  σχοινοβασία ανάμεσα στην πραγματικότητα και το όνειρο...

κι έτσι να εναποθέσεις στην ψυχή σου το μυθικό στέμμα του αυθεντικού κάλλους, να γευθείς την αμβροσία των αισθήσεων και το νέκταρ των συναισθημάτων!

Αυτός ο άγριος απρόβλεπτος κόσμος, που κυοφορεί τόση γαλήνη, είναι ο δικός μας μαγικός κόσμος, αυτός των αλληλένδετων αντιθέσεων που χαρίζουν εντέλει την πολυπόθητη ευφορία στην ανθρώπινη ψυχή.

Τετάρτη 20 Ιουλίου 2022

Για το Παιδαγωγικό Συνέδριο στη Λάσπη της Ευρυτανίας (1944)


Στις 20 Ιούλη 1944, και μέσα σε συνθήκες ναζιστικής κατοχής για τη χώρα μας, ξεκινά το περίφημο Παιδαγωγικό Συνέδριο ή ακριβέστερα η "Συνδιάσκεψη Αντιπροσώπων Διδασκαλικών Συλλόγων" της Ελεύθερης Ελλάδας που πραγματοποιήθηκε στην αδούλωτη ανταρτομάνα Ευρυτανία και συγκεκριμένα στο χωριό Λάσπη (σημερινό Άγιο Νικόλαο). 

Γι' αυτό το σημαντικό ιστορικό γεγονός θα σας παρουσιάσουμε μία πολύτιμη καταγραφή μέσα από τις σελίδες του Περιοδικού "Επιθεώρηση Τέχνης", με μία δημοσίευση... ηλικίας 60 χρόνων! (τ. 87-88, 1962, ΑΣΚΙ). 

Πρόκειται για ένα σημαντικό άρθρο-αφιέρωμα του Κ.Θ. Πίπα που αναφέρεται αναλυτικά στις εργασίες αυτής της Συνδιάσκεψης η οποία μαζί με τις αποφάσεις που έλαβε για την ανασυγκρότηση των συνδικαλιστικών οργανώσεων των δασκάλων στα πλαίσια της αντιστασιακής δράσης, έθεσε και τις βασικές κατευθυντήριες γραμμές για τη συνολικότερη λαοκρατική αναδιάρθρωση της εκπαίδευσης, με άμεσο καθήκον αυτό της επαναλειτουργίας των σχολείων στις απελευθερωμένες από τον ΕΛΑΣ περιοχές.

Ακολουθεί το εν λόγω αφιέρωμα:

*****

Η Πανελλαδική Συνδιάσκεψη των Εκπαιδευτικών στη Λάσπη της Ευρυτανίας 

"Λάσπη! Ένα χωριό της Ευρυτανίας 6-7 χλμ. από το Καρπενήσι. Δεν ξέρω αν το όνομα δικαιολογείται από τα πράγματα. Το είδα το 1ο δεκαπενθήμερο του Αυγούστου του 1944. Ήταν όμορφο και καταπράσινο. Κατάφυτο από έλατα, καστανιές, καρυδιές και άλλα δέντρα. Πολλά από τα σπίτια του μεγάλα, καλοφτιαγμένα, όμορφα. (Λίγο αργότερα τα έκαψαν οι Γερμανοί). Στη μέση μεγάλη όμορφη πλατεία και στη μια πλευρά της, το ισόγειο μικρό διδαχτήριο του δημοτικού σχολείου.

Εξαιρετική κίνηση στη Λάσπη, τέτοια, που δεν γνώρισε ποτέ. Γίνεται τότε εκεί "Συνδιάσκεψη αντιπροσώπων διδασκαλικών συλλόγων" της Ελεύθερης Ελλάδας. Πήραν μέρος αντιπρόσωποι που είχαν εκλέξει οι συνελεύσεις των συλλόγων δημοδιδασκάλων Ευρυτανίας, Φθιώτιδας, Παρνασίδας, Λοκρίδας, Ναυπακτίας, Μεσολογγίου, Αγρινίου, Τρικκάλων, Καρδίτσας, Λαρίσης, Μαγνησίας, Ελασώνας. Ξεκίνησαν για να ρθουν αντιπρόσωποι διδασκαλικών συλλόγων Ηπείρου δεν πέρασαν όμως γιατί οι Γερμανοί άρχισαν εκκαθαριστικές επιχειρήσεις προς τα Χάσια. Το ίδιο και αντιπρόσωποι των δασκάλων Δυτικής Μακεδονίας.

Παρακολούθησαν τη συνδιάσκεψη αντιπρόσωποι της Γραμματείας της Παιδείας της Π.Ε.Ε.Α., του Γενικού Στρατηγείου του ΕΛΑΣ, των Δημ. Υπαλλήλων Στερεάς. Οι παιδαγωγοί μας Ρόζα Ιμβριώτη, Κ. Σωτηρίου, Μ. Παπαμαύρος. Ο συνδικαλιστής Μαργιόλης, αντιπρόσωπος του Εργατικού Ε.Α.Μ. Αντιπρόσωποι όλων των εθνικοαπελευθερωτικών οργανώσεων της περιοχής Στερεάς και των τοπικών. Ολόκληρο το παιδαγωγικό φροντιστήριο του Καρπενησίου.

Ίσως σήμερα δεν κάνει εντύπωση η συρροή τόσων αντιπροσώπων κ.ά στη συνδιάσκεψη της Λάσπης. Τη σημασία θα τη νιώσει ο καθένας, αν σκεφτεί πόσοι κόποι και φροντίδες χρειάστηκαν για να οργανωθεί και να πραγματοποιηθεί αυτή σε κείνους τους πολύ δύσκολους καιρούς, πόση αποφασιστικότητα και πίστη ήταν αναγκαία προϋπόθεση για να ρθουν πεζοί οι αντιπρόσωποι δάσκαλοι και δασκάλες από την Ελασώνα και τη Λοκρίδα, από την Κόνιτσα και τα Γρεβενά, περνώντας κατσάβραχα, ρεματιές και βουνοκορφές.

Όλο το βάρος για την οργάνωση αυτής της εργασίας, για τη στέγαση και την τροφοδοσία 3-4 μέρες τόσων ανθρώπων στη Λάσπη, έπεσε στους ώμους της προσωρινής οργανωτικής επιτροπής Δ)κης Ομοσπονδίας που συγκροτήθηκε το 1943 με σπονδυλική στήλη τον παλιό σύλλογο δασκάλων. Πόσα δεν πρόσφερε αυτός, πριν από την 4η Αυγούστου, στο κίνημα των δασκάλων και των δημοσίων υπαλλήλων.

Το χωριό Λάσπη (σημερινός Άγιος Νικόλαος)

Η δικτατορία του Μεταξά το 1936 κατάργησε τη Διδασκαλική Ομοσπονδία και τους συλλόγους της, όπως κι όλες τις οργανώσεις των Δημ. Υπαλλήλων. Πρώτη δουλειά των δασκάλων στις ελεύθερες περιοχές να ιδρύσουν και να οργανώσουν ξανά τη συνδικαλιστική τους οργάνωση. Κι αυτός ήταν ένας σκοπός της συνδιάσκεψης στη Λάσπη.

Άλλοι σκοποί: Να βοηθήσει με κάθε τρόπο, με κάθε μέσο το άνοιγμα και την ταχτική λειτουργία των κλειστών σχολείων στις ελεύθερες περιοχές. Να γίνει συζήτηση πάνω στα τόσα άλυτα προβλήματα της παιδείας στην εποχή της Εθνικής Αντίστασης και με το πνεύμα του απελευθερωτικού αγώνα.

Αρχίζει η συνδιάσκεψη. Συγκροτείται σε σώμα με την εκλογή προεδρείου. 

"Δημητράτος, Σαξώνης, Χυτήρης, Πόλκος" (και τόσοι άλλοι) διαβάζονται τα ονόματα των εκπαιδευτικών - θυμάτων της Εθνικής Αντίστασης. Κατανυχτική σιγή ενός λεπτού.

Χαιρετισμοί των εξωκλαδικών αντιπροσώπων και μπαίνομε στη συζήτηση.

Πόσα και πόσα θέματα δεν συζητήθηκαν.

Ι. Ε κ π α ι δ ε υ τ ι κ ά : 1. Σκοποί και κατευθύνσεις της Παιδείας. 2. Οργάνωση της Παιδείας. 3. Περιεχόμενο της Παιδείας. 4. Λαϊκή διαφώτιση. 5. Μόρφωση διδαχτικού προσωπικού. 6. Διδαχτήρια και εφοδιασμός τους, υγειονομική παρακολούθηση και φαρμακευτική περίθαλψη των μαθητών. 7. Διοίκηση της Παιδείας. 8. Οργάνωση των κεντρικών υπηρεσιών του υπουργείου Παιδείας.

Πάνω σ' αυτά δεν έγινε μια τυχαία και πρόχειρη συζήτηση. Όλα εξετάστηκαν με επιστημονική σοβαρότητα και έξαρση αντάξια των περιστάσεων. Πολλοί παράγοντες βοήθησαν σε τούτο: α) Η μελέτη των εκπαιδευτικών μας προβλημάτων στην κατεχόμενη Αθήνα από δύο επιτροπές. Μία της ΕΠΟΝ και άλλη του ΕΑΜ των εκπαιδευτικών. β) Η πείρα και η συμβολή των φωτισμένων παιδαγωγών που αναφέραμε. γ) Η πείρα των αντιπάλων των συλλόγων, που χρόνια δούλεψαν στο σχολείο και το πόνεσαν, που πολλές φορές στα παιδαγωγική τους και τα συνδικαλιστικά τους συνέδρια συζήτησαν για τον "άταφο νεκρό" τα πάντα άλυτα εκπαιδευτικά μας προβλήματα.

ΙΙ. Η   λ ε ι τ ο υ ρ γ ί α   τ ω ν  σ χ ο λ ε ί ω ν.  Έγινε πλατειά συζήτηση για την ανάγκη να ανοίξουν όλα τα κλειστά σχολεία στην Ελεύθερη Ελλάδα, να εργαστούν ταχτικά, να μάθουν τα παιδιά γράμματα, να τα φρονηματίσουν σ' εκείνη την κρίσιμη περίοδο, να τα κάμουν ικανά να προσφέρουν κι αυτά ότι ήταν μπορετό στην Εθνική Αντίσταση. 

Έλλειπαν οι δάσκαλοι ; θα τους αναπλήρωναν όσοι περνούσαν από τα παιδαγωγικά φροντιστήρια της Π.Ε.Ε.Α., και τελειόφοιτοι γυμνασίου - επονίτες οι πιο πολλοί. 

Έλλειπαν αναγνωστικά βιβλία ; θα γράφονταν και θα εκδίδονταν από την ΠΕΕΑ βιβλία που θ' ανταποκρίνονταν στις ανάγκες του εθνικοαπελευθερωτικού αγώνα του λαού. 

Είχαν καεί τα διδακτήρια ; θα στεγάζονταν τα παιδιά σε σπίτια, σ' εκκλησίες, σε καλύβια ή θα δούλευαν τα σχολειά στο ύπαιθρο.

(Παρόμοια προσπάθεια αποφασίστηκε να γίνει και για τη λειτουργία των γυμνασίων στις πόλεις και κωμοπόλεις που πριν τον πόλεμο υπήρχαν).

ΙΙΙ. Σ υ ν δ ι κ α λ ι σ τ ι κ ή  ο ρ γ ά ν ω σ η   τ ω ν  δ α σ κ ά λ ω ν. Η συνδιάσκεψη της Λάσπης όρισε προσωρινή διοικητική επιτροπή για την επανίδρυση της Διδασκαλικής Ομοσπονδίας, μόλις θα το επέτρεπαν οι περιστάσεις, και για το ζωντάνεμα των τοπικών συλλόγων των δασκάλων. Ακολούθησαν πολλές συνελεύσεις δασκαλικών συλλόγων, όπου αναλύθηκαν όσες αποφάσεις πάρθηκαν αμέσως μετά την απελευθέρωση με μέλη που όρισε μια μεγαλειώδη συγκέντρωση των δασκάλων Αθήνας - Πειραιά (στο σχολείο της οδού Καλησπέρη, Νοέμβρης 1944). Έκαμε όλο το 1945 ταχτικά την έκδοση του "Διδασκαλικού Βήματος". Οργάνωσε την επίσημη ιδρυτική συνέλευση, που ψήφισε καταστατικό και ίδρυσε τη σημερινή "Διδασκαλική Ομοσπονδία Ελλάδος".

ΙV. Η  θ έ σ η  τ ο υ  δ ι δ α χ τ ι κ ο ύ  π ρ ο σ ω π ι κ ο ύ. Δεν παρέλειψε η συνδιάσκεψη να συζητήσει για τη θέση των δασκάλων όλων των βαθμών της Παιδείας. Τόνισε την ανάγκη για την οικονομική, κοινωνική και επαγγελματική αποκατάσταση που γι' αυτά δεκάδες χρόνια αγωνίζονται οι εκπαιδευτικοί. 

Και μια συμβολική χειρονομία της ΠΕΕΑ: Στάλθηκε και διαβάστηκε στη συνδιάσκεψη απόφασή της που εξομοίωνε τους εκπαιδευτικούς με τους αξιωματικούς του ΕΛΑΣ. Λέμε συμβολικής χειρονομία γιατί τότε ούτε μισθοί σε χρήμα δίνονταν κει πάνω, ούτε η μερίδα τροφίμων ή τα χορηγούμενα είδη ιματισμού κλπ, στους αξιωματικούς είχαν σημαντική διαφορά, απ' όσα έπαιρναν οι απλοί ελασίτες. Ήταν όμως απόφαση που χαρακτηρίζει το πνεύμα και τη διάθεση της Εθνικής Αντίστασης για τη μόρφωση του λαού.

Βαρειά, παραφορτωμένη ήταν η ημερήσια διάταξη της συνδιάσκεψης της Λάσπης. 3 - 4 μέρες όλοι εργάστηκαν ακούραστα από τις 7 το πρωί ως τις 8 το βράδυ. Στη δίωρη μεσημεριάτικη διακοπή και το βράδυ, όλοι, αντιπρόσωποι και σπουδαστές του παιδαγωγού φροντιστηρίου έτρωγαν σε κοινό τραπέζι στην πλατεία. (Τρόφιμα είχε προμηθευτεί η οργανωτική επιτροπή από την ΕΤΑ Στερεάς και τους συλλόγους των δασκάλων της Θεσσαλίας). 

Δεν έλλειπαν τα βράδυα κ' οι χοροί από τ' αγόρια και τα κορίτσια της ΕΠΟΝ της Λάσπης, αδερφωμένα με τους σπουδαστές και τις σπουδάστριες του παιδαγωγικού φροντιστηρίου Καρπενησιού."

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Σάββατο 16 Ιουλίου 2022

Στις 16 Ιουλίου 1944 στο Καρπενήσι της Ελεύθερης Ελλάδας... - Ιστορικό Ντοκουμέντο


Στο Καρπενήσι της Ανταρτοσύνης : συγκέντρωση για την Εκπαίδευση. Στο βήμα ο Κώστας Σωτηρίου (φωτο: αρχείο ΚΚΕ)

Για τα Εγκαίνια του Παιδαγωγικού Φροντιστηρίου της Ελεύθερης Ελλάδας
στο Καρπενήσι!

Στο κέντρο της πόλης του Καρπενησίου, εκεί που σήμερα υπάρχει μόνο μια λιτή αναμνηστική πινακίδα που προσπαθεί να υπερνικήσει τη Λήθη και ενίοτε και την Ύβρη (βλ. εδώ και εδώ) κάποτε στεγάστηκαν τα όνειρα και οι ελπίδες του Αγωνιζόμενου Λαού μας για μια Λαϊκή Δημοκρατική Παιδεία σε μια Νέα Ελλάδα Ισότητας και Κοινωνικής Δικαιοσύνης. 

Από τις ηλεκτρονικές σελίδες του "Ευρυτάνα ιχνηλάτη"και μέσα από ένα σπάνιο Ντοκουμέντο, ανασύρουμε σήμερα μία ξεχωριστή Ιστορική Στιγμή από το μακρινό ένδοξο παρελθόν της πόλης μας, που αναφέρεται στα εγκαίνια του περίφημου Παιδαγωγικού Φροντιστηρίου της Στερεάς Ελλάδας (Παιδαγωγική Ακαδημία του ΕΑΜ) στο Καρπενήσι, όπου σπούδασαν οι πρώτοι Δάσκαλοι στην Ελεύθερη Ελλάδα της ΠΕΕΑ, με την καθοδήγηση φωτεινών Παιδαγωγών της Διανόησης της Αντίστασης!

Σημ. Κατά την αντιγραφή του εν λόγω Ντοκουμέντου διατηρήθηκε η ορθογραφία του πρωτοτύπου.

*****

Ιχνηλασία από την αντιστασιακή εφημερίδα "ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΦΕΡΑΙΟΥ".

ΟΡΓΑΝΟ ΤΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ε.Π.Ο.Ν ΣΤΕΡΕΑΣ ΕΛΛΑΔΑΣ

ΦΥΛΛΟ 8 - 24 ΙΟΥΛΗ 1944. 

(Αρχεία ΑΣΚΙ)


"Την Κυριακή 16 του Ιούλη μέσα σε ατμόσφαιρα ζωηρού ενθουσιασμού έγιναν τα εγκαίνια της Νέας Σχολής. Ανώτεροι παιδαγωγοί, αξιωματικοί και άντρες του ΕΛΑΣ, σπουδαστές του Φροντιστηρίου και πλήθος συγκεντρωμένου λαού και νεολαίας άκουσαν με συγκίνηση τους θερμούς λόγους των φωτεινών παιδαγωγών Κ. Σωτηρίου και Μ. Παπαμαύρου. Με τον αγώνα της η νεολαία καταχτά τη μόρφωση και τη λαϊκή παιδεία. Στην Ελεύθερη Ελλάδα για πρώτη φορά καταργείται το παλιό αντιλαϊκό κράτος και το σχολειό του που "έδινε στο λαό τόσα ψύχουλα μόρφωσης όσα που να μην καταλαβαίνει την εκμετάλλευση που του γίνεται όσα που να τον εκμεταλλεύεται ακόμα καλλίτερα" όπως είπε χαρακτηριστικά ο σ. Μ. Παπαμαύρος. "Η νεολαία μας είπε συγκινημένος ο σ. Σωτηρίου, θα διαπαιδαγωγηθεί με τα ιδανικά της Λευτεριάς και της Ειρήνης με το πνεύμα της Ισότητας και της αδερφικής συνεργασίας όλων των λαών και νεολαιών".`

Η νεολαία της Ρούμελης χαιρετίζει με ενθουσιασμό και υπόσχεται κάθε βοήθεια στην καινούργια αυτή προσπάθεια της ΠΕΕΑ για την καταπολέμηση του αναλφαβιτισμού που δημιουργεί μέσα σε συνθήκες σκληρού πολέμου -όπως λέει στο τηλεγράφημά του ο Γραμ. της Παιδείας- δασκάλους για τη νεολαία που μάχεται και αναγενιέται."


ΥΓ. Θυμόμαστε, Διδασκόμαστε μα και... Διεκδικούμε να αναβαθμιστεί και να αξιοποιηθεί αυτός ο ανεκτίμητος χώρος στην πόλη μας, έτσι όπως αρμόζει στην Ιστορική Μνήμη!

Τρίτη 12 Ιουλίου 2022

Η αρκούδα


"Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου"! Ένα εμβληματικό βιβλίο του Ευρυτάνα συγγραφέα Στέφανου Γρανίτσα (1880 - 1915) που μεγάλωσε γενιές και γενιές! Πάμε λοιπόν να γνωρίσουμε την αρκούδα μέσα από τη γλαφυρή περιγραφή του αείμνηστου συμπατριώτη μας...


==================

Η ΑΡΚΟΥΔΑ

Ιδού και ένα δημιούργημα της πεθεράς.

Η Αρκούδα.

Μία φορά κι έναν καιρό ήταν μια πεθερά που βασάνιζε τη νύφη της. Ο ελληνικός λαός δεν παραδέχεται καθόλου πως υπάρχει πεθερά κακή για τον γαμ­βρό της. «Ίσια ίσια γι’ αυτόν γεννάει κι ο κόκορας της πεθεράς αυγό».

Αν ιδής μάλιστα εις ένα σπίτι πεθερά, λέγει ο λαός, κοίταξε πως είναι σκουπισμένη η σκάλα, για να καταλάβης αν είναι πεθερά του ανδρός ή της γυναικός του. Αν είναι πεθερά του γαμβρού, τουτέστι μητέρα της νύφης, η σκάλα είναι κακοσαρωμένη. Από φόβο μήπως χαλάση τον πρωινόν ύπνο του γαμβρού και της κόρης της, ίσια, που εγγίζει τη σκούπα στα σανίδια. Αν είναι όμως μητέρα του γαμβρού, τότε χτυπάει τόσο δυνατά για να ξυπνήση τη νύφη της, ώστε κάνει τη σκάλα καθρέφτη.

Η λαϊκή κακογλωσσιά δεν δέχεται γεράματα της γυναικείας φιλαρεσκείας. Θα έχετε ακούσει, βέβαια, πως ρώτησαν μια φορά κάποια πεθερά αν θέλη μέλι ή γαμβρό και εκείνη απήντησε:

-Που έχω ’γω, παιδιά μου, δόντια για μέλι...

Η πεθερά λοιπόν, που εβασάνιζε τη νύφη της, έδωκε σ’ αυτήν ένα πρωί μαύρα μαλλιά για να πάη στη βρύση να τα πλύνη όσο το δυνατό να γίνουν άσπρα.

-Μπορεί, μάνα, τα μαύρα μαλλιά να γίνουν άσπρα;…

-Μπορεί και παραμπορεί… Η άξια γυναίκα ό,τι δε θέλει δεν μπορεί.....

Η νύφη πήρε τα μαύρα μαλλιά και πήγε στη βρύση. Έπλυνε, ξέβγανε αλλά τα μαλλιά έβγαιναν πάντα μαύρα. Έφτασε το βράδυ κι η νύφη απόκαμε:

-Τώρα, είπε, τι να κάμω;.... Όπου κι αν είναι θα κουβαληθή ο Ιούδας εδώ και θα με γέψη... Λυπήσου με, Παναγιά μου, κάνε με έν’ αγρίμι να την πνίξω άμα έρθη να με βασανίση....

Η Παναγία την εψυχοπόνεσε και την έκαμε αρκούδα.

-Τώρα, Παναγιά μου, είπε και σου την σιγυρίζω...

Παραμέρισε σε μια κουφάλα και περίμενε την πεθερά της. Εκείνη ήρθε και καθώς δεν είδε τη νύφη της δίπλα στα κανάλια, πήρε ένα ξύλο κι άρχισε να ψάχνη δεξιά και αριστερά στα πλατάνια. Την ώρα όμως που η Αρκούδα ήταν έτοιμη να της ριχθή και να την σχίση, εκείνη επρόλαβε και φώναξε:

-Αχ ετούτο τ’ αγρίμι έφαγε τη νυφούλα μου. ..

Κι έβαλε τέτοια κλάματα, ώστε η Αρκούδα είδε ή θάρρεψε πως την επονούσε στ’ αλήθεια. Και έτσι δεν την επήραξε, αλλά έφυγε στα βουνά».

Η παράδοσις είναι Ηπειρωτική. Θαύμα αβρότητος προς την πεθεράν εις τους μύθους του, εις τας παροιμίας του, εις τα τραγούδια του ο λαός αυτός. Ηπειρω­τικοί είναι και αυτοί οι στίχοι:

Κι η σκύλα πεθερά σου

θέλει μαχαίρωμα

μες το ξημέρωμα!...

Έως τώρα την Αρκούδα την εγνωρίζαμε από τους πρώην συμμάχους μας και από τα δημοτικά τραγούδια:

Κι όπ’ εύρης λάφια σκότωσ’ τα

κι αρκούδια ημέρωσέ τα

κι όπ’ εύρης και τον άνδρα μου

ρίξε και σκότωσέ τον,

μη τον βαρέσης σε πλευρό

κι αργήση να πεθάνη.

Ποιος είδε τον Αμάραντο

σε τι γκρεμνό φυτρώνει,

Τον τρων τα ’λάφια και ψοφούν

τ’ αρκούδια κι ημερεύουν.

Συντρόφοι μη μ’ αφήσετε

σε τούτον έρμο τόπο,

εδώ ’ν’ αγρίμια να με φαν

κι αρκούδια να με σχίσουν,

εδώ ’ναι φίδια με φτερά

με δεκοχτώ κεφάλια.

Με τας νέας όμως επαρχίας εγίναμε πλούσιοι αρκουδοπαραγωγοί. Τα Ηπειρωτικά όπως και τα Μακεδονικά ορεινά δάση κρύβουν αρκετόν πλήθος. Εν­νοείται, ότι καμμίαν αξίαν δεν προσθέτουν εις την γουνοπαραγωγήν μας, διότι η άσπρη αρκούδα, της οποίας έχει αξίαν το δέρμα, είναι σπάνιον φαινόμενον εις την Βαλκανικήν. Πού και πότε να ξεκόψη καμμία από την Ρωσσίαν.

Έχομεν λοιπόν μόνον το βάσανόν των, βάσανον της βλαστήσεως, εν μέρει της στάνης, αλλά μέγα βάσανον για τα μελισσομάντρια, διότι το μέλι είναι η μεγάλη αδυναμία της και το μελισσοτρύγισμα το κύριον ταλάν της. Ως και η Αλεπού ακόμη της ανεγνώρισε αυτήν την ειδικότητά της.

Μια φορά είχαν κάμει συντροφιά για να χαλούν μελίσσια. Η Αλεπού είχε τη βάρδια κι η Αρκούδα το χάλασμα της κυψέλης. Έτρωγεν όσο ήθελε και όταν έφευγε, έπαιρνε μαζί της ένα κομμάτι για κείνην αλλά μετ’ ολίγον η Αλεπού επίστεψεν, ότι μπορεί να χαλάση και μόνη της μελίσσια.

Επήρε λοιπόν τα Αλεπόπουλα, τα έβαλε στα καραούλια (σκοπούς) και διηυθύνθη μόνη της στο μελισσομάντρι. Αλλά συνηθισμένη από τα κοτέτσια, ήρχισε ν’ αναποδογυρίζη ένα ένα τα μελίσσια· πετάχτηκαν σύννεφα οι μέλισσες, της έζωσαν το κορμί της ως την ουρά και δεν είδε από ποια πόρτα έφυγε. Άμα έφθασε στα παιδιά της είπε:

-Πάμε, παιδιά μου, δεν είμαστε για μεγάλες δουλειές εμείς σαν την Αρκούδα. Είμαστε μόνον για καραούλια καλοί.... 

Για ποια μεγάλη δουλειά δεν είναι άξια η Αρκούδα; Δαμάζει θηρία, σκαρφαλώνει στα πλέον υψηλά δένδρα για να φάη καρπούς, πετροβολά με θαυμασίαν δεξιότητα και μόνον μίαν αδυναμίαν της ευρήκαν οι βοσκοί του Ζαγορίου, όπως μου έλεγαν: Τη φωτιά. 

Άμα ιδή δαυλί, φεύγει σαν η Αλεπού τα μελίσσια. Αν οι βοσκοί δεν έχουν αναμμένη φωτιά τσακμακίζουν τα στουρνάρια τους και την προγγούν με τις σπίθες! Πώς αυτό το παντοδύναμο και άτρομο ζώο επήρε με τόσο φόβο τη φωτιά; Να της θυμίζη το σπίτι της, τουτέστι την πεθερά της;

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Τετάρτη 6 Ιουλίου 2022

2 εκατομμύρια...


Συμπληρώθηκαν 2 εκατομμύρια επισκέψεις στο blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης", σύμφωνα με τα στοιχεία που παραθέτει η ίδια η google.

Άλλος ένας κομβικός σταθμός στη μακρά πορεία του ιστολογίου μας και εξ΄ αιτίας αυτού θα θέλαμε να ευχαριστήσουμε ολόψυχα όλες και όλους εσάς, για την αναγνωσιμότητα, το ενδιαφέρον και τη στήριξη στην προσπάθειά μας.

Συνεχίζουμε τις ιχνηλασίες στη θεόμορφη Γη και τη βαρύτιμη Ιστορία της αγαπημένης μας Ευρυτανίας.

Για... "ότι χαίρονται τα μάτια και λαχταρά η ψυχή μας"!


blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"


Σάββατο 2 Ιουλίου 2022

Από το χρονικό ενός μετανάστη



Όταν σε ένα λιμάνι ξεφορτώθηκαν το βάρος μας 

αλλιώς νομίσαμε, άλλη γέννηση 

πως φέρναμε στη χώρα. Μια

ψυχή, όχι ένα χέρι.

Αλλά κανείς τη σκέψη μας δεν άκουσε,

κανείς την όψη μας δεν είδε.

Κι ήταν το μάτι που μας δέχονταν σκληρό,

σα να μας έγδερνε μαχαίρι.

.................................................................

Όχι τεχνάσματα και πόνους περιττούς,

όχι θεούς εδώ κι άλλες πατρίδες.

Αν έχεις χέρι είσαι καλός. Τη χώρα

τούτη θα ποικίλλεις

με τον απλό σου θάνατο που φέρνεις·

θα κτίσεις την ερημιά τούτη και συ.

Αν χέρι όμως δεν έχεις 

δεν χρειάζεσαι στην διακόσμηση·

δεν είσαι τέλος 

κι η Αμερική αρχή δε θέλει.


Δε θέλει την ανάσταση

ύστερα από το θάνατό σου.


{Του πρωτοπόρου μα και λησμονημένου Ευρυτάνα ποιητή Θόδωρου Σκουρλή (1904-1969), από τη συλλογή "Χαρταετοί"}

*****

Αφιερώνεται στη μνήμη των Ευρυτάνων μεταναστών που χάθηκαν από τις κακουχίες στο στίβο της σκληρής βιοπάλης σε ξένη, κρύα γη. Ανάμεσά τους και δύο αδέρφια του δικού μου παππού, κάπου στην Αμερική πριν από πολλά χρόνια...

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Τετάρτη 29 Ιουνίου 2022

Μία ξεχωριστή Τιμή!

Μία ξεχωριστή Ημέρα Τιμής πραγματοποιήθηκε στο Μικρό Χωριό της Ευρυτανίας αφιερωμένη στο αλησμόνητο 16χρονο ανταρτόπουλο της Εθνικής μας Αντίστασης, τον αθάνατο "Κλέαρχο" (βλ. σχετικό ιστορικό αφιέρωμα).

Το παρακάτω κείμενο, που δημοσιεύουμε σήμερα και αναφέρεται στο συγκεκριμένο γεγονός, στάλθηκε από τον συμπατριώτη μας Δημήτρη Τζαμάρα για τους αναγνώστες του blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" . 

Οι συνοδευτικές φωτογραφίες είναι του Ιωάννη Σκαρπή.

*****

Ξανά κι εφέτος, στις 22 του Ιούνη, μια ομάδα δημοκρατικών Ευρυτάνων πολιτών πιστών στις αντάρτικες μνήμες, τίμησε τον Κώστα Μπίρτσα ("Κλέαρχο"), τον ήρωα ΕΛΑΣίτη αντάρτη και μοναδικό νεκρό μας στην περίφημη νικηφόρα Μάχη του Μικρού Χωριού κατά των Ιταλών φασιστών κατακτητών.

Αποφασίσαμε να ανταμώσουμε εκεί στο μνήμα του "Κλέαρχου" με λίγα λουλούδια και με την υπόσχεση ότι τίποτε δεν ξεχνιέται ούτε πάει χαμένο!

Ακολούθησε ένα καρδιακό γλέντι της παρέας μας με κρασί, ψητά και... αντάρτικα τραγούδια με πρώτο στη σειρά αυτό που έγραψε η αξέχαστη Ναυσικά Φλέγκα-Παπαδάκη: "Το δόλιο το  Μικρό Χωριό και πάλι ανταριάζει".


Με το δικό μας τρόπο, λίγοι και διαλεχτοί, νέοι και μεγαλύτεροι, δώσαμε εδώ στα ψηλά ευρυτανικά βουνά υπόσχεση αντίστασης στη λήθη και στη λησμονιά.

Σε μια εποχή που οι σκοτεινές δυνάμεις του φασισμού επιχειρούν να σηκώσουν κεφάλι εμείς θα είμαστε απέναντι και θα αγωνιζόμαστε ενάντια σε αυτό το απάνθρωπο σύστημα που γεννάει εκμετάλλευση, αδικία και πολέμους.

Και τότε ο πρωτοκαπετάνιος Άρης μαζί με τα ευρυτανόπουλα της Αντίστασης, Κλέαρχο, Δώρη Άνθη, Παναγιώτα Σταθοπούλου, Αλίκη Τσουκαλά, και τα άλλα παιδιά, θα τσουγκρίζουν και εκείνοι από κει ψηλά τα ποτήρια τους μαζί μας!

"ΚΛΕΑΡΧΟΣ" : ΑΘΑΝΑΤΟΣ

Πάντοτε παρόν, ποτέ απών!



Τετάρτη 15 Ιουνίου 2022

Ινδιάνικο

 



"Όταν κοιτάζω πίσω τώρα από αυτόν τον ψηλό λόφο  της μεγάλης ηλικίας μου, μπορώ ακόμη να δω τις σφαγμένες γυναίκες και τα παιδιά να κείτονται στοιβαγμένοι και σκορπισμένοι σε όλο το μήκος της ελικοειδούς χαράδρας τόσο απλά όπως όταν τους είδα με μάτια ακόμη νέα..."

*****

Στις 29 Δεκέμβρη του 1890, στο Wounded Knee, το 7ο Σύνταγμα Ιππικού των ΗΠΑ δολοφονεί άνανδρα και εν ψυχρώ, με μαζικά πυρά και ξιφολόγχες, πάνω από 300 Ινδιάνους Lacota, άντρες, γυναίκες και μικρά παιδιά, που προηγουμένως είχαν περικυκλωθεί στον καταυλισμό τους και επί της ουσίας συλληφθεί. Το χιόνι βάφεται κόκκινο από το αίμα δημιουργώντας ένα απόκοσμο σκηνικό φρίκης και τρόμου.


Και έτσι τελείωσε. Δεν ήξερα πόσο από αυτό είχε λήξει. Όταν κοιτάζω πίσω τώρα “από αυτόν τον ψηλό λόφο  της μεγάλης ηλικίας μου, μπορώ ακόμη να δω τις σφαγμένες γυναίκες και τα παιδιά να κείτονται στοιβαγμένοι και σκορπισμένοι σε όλο το μήκος της ελικοειδούς χαράδρας τόσο απλά όπως όταν τους είδα με μάτια ακόμη νέα. Και μπορώ να δω ότι κάτι άλλο πέθανε εκεί στη ματωμένη λάσπη και θάφτηκε στη χιονοθύελλα. Ένα ανθρώπινο όνειρο πέθανε εκεί. Ήταν ένα θαυμάσιο όνειρο.”

Black Elk, Lakota Holy Man


Πρωτοδημοσιεύθηκε στο ΠΕΡΙΟΔΙΚΟ "ΚΑΤΙΟUΣΑ" (5-6-2022)

από τον "Ευρυτάνα ιχνηλάτη"


Σάββατο 4 Ιουνίου 2022

Ώσμωση

 


Ο χρόνος μοιάζει να επιμηκύνεται, εκεί που οι υδάτινοι δρόμοι μεταφέρουν θρύλους, μνήμες, ιστορία.

Το παρελθόν διδάσκεται εδώ με τη βουή των νερών, με τον ψίθυρο του ανέμου, την εμβάπτιση στην ομορφιά, την ώσμωση με την αβρή ταπεινοφροσύνη της μητέρας φύσης. Η μυστική-γοητευτική σήραγγα της γνώσης  ακολουθεί την κοίτη των αιώνων.

Η κοινότητα έχει την ευθύνη:
Να μη χαθεί η κουλτούρα των βουνών...

"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Τετάρτη 25 Μαΐου 2022

Περήφανη απάντηση στο Καθεστώς από έναν Ευρυτάνα Μακρονησιώτη

Ξυλογραφία του Γ. Φαρσακίδη, 1949

Όταν ο αείμνηστος αντιστασιακός Ευρυτάνας αγωνιστής Γιώργος Σερετάκης (πολιτικός καθοδηγητής της Υποδειγματικής Ομάδας της ΕΠΟΝ στο Τάγμα Ευρυτανίας του ΕΛΑΣ) απαντούσε δημόσια μέσα από τις στήλες της εφημερίδας "Ριζοσπάστης" (2-3-1978) στις ελεεινές-προκλητικές δηλώσεις του τ. πρωθυπουργού Π. Κανελλόπουλου ο οποίος υπερασπίζονταν το κολαστήριο της Μακρονήσου, αυτό τον εφιαλτικό τόπο μαρτυρίου χιλιάδων αγωνιστών της Αντίστασης.

Η ανάρτησή μας με αφορμή την τραγική επέτειο των... "εγκαινίων" της Μακρονήσου (Μάιος 1947).

Ιδού :

-------------------------
-------------------------




Η Μακρόνησος

Αγαπητέ  «Ριζοσπάστη»

Στο περιοδικό «ΑΝΤΙ» δημοσιεύθηκε πρόσφατα συνέντευξη του κ. Π. Κανελλόπουλου στην οποία ανάμεσα στ' άλλα διαβάζουμε:

«Η Μακρόνησος λειτούργησε χωρίς να το γνωρίζω εγώ. Αλλά και εγώ να ήμουν στην κυβέρνηση θα είχα συμβάλει στην ίδρυσή της. Διότι όταν γίνεται ένας πόλεμος, και μάλιστα εσωτερικός, εμφύλιος πόλεμος και υπάρχουν ορισμένοι οι οποίοι δεν θέλουν να καταταγούν ή δεν θέλουν να πολεμήσουν θα τους αφήσετε επειδή δεν θέλουν να πολεμήσουν γιατί ανήκουν σε άλλη ιδεολογία ελεύθερους στο σπίτι τους και τους άλλους να σκοτώνονται;».

Σχετικά με το παραπάνω θάθελα να προσθέσω:

Όχι δεν θα τους αφήσουμε  «ελεύθερους στο σπίτι τους». Θα τους μαντρώσουμε σ' ένα ξερονήσι, θα τους σπάσουμε τα κόκκαλα, θα γεμίσουμε τις χαράδρες με τάφους, θα τους κάνουμε ν' απαρνηθούν τ' αδέρφια τους, τις μανάδες τους, τους πατεράδες τους, τούς συγγενείς και τους φίλους τους, τούς συναγωνιστές τους στην Εθνική Αντίσταση. Θα τους αναγκάσουμε να πουλήσουν τη συνείδησή τους στο διάβολο.

Για νάρθουν μερικοί αργότερα να μας πούνε: Η Μακρόνησος είναι η «εθνική κολυμπήθρα». Ο  «νέος Παρθενών» κλπ.

Ένας Μακρονησιώτης της ΣΦΑ
ΓΙΩΡΓΟΣ ΣΕΡΕΤΑΚΗΣ
Αλεξανδρείας 6, Ν. Φιλαδέλφεια


Παρασκευή 20 Μαΐου 2022

Μητέρα Ευρυτάνισσα Γη...

Ακούμε τους παλμούς σου μέσα από τούτο τον υδάτινο δίαυλο επικοινωνίας με την καρδιά σου.

Σε ευχαριστούμε για το ευεργετικό νάμα που μας προσφέρεις, σε ευγνωμονούμε για τη δροσιά που χαρίζεις στις αισθήσεις μας, για το χώρο που παραχωρείς στην αισθητική μας.

Γονατίζοντας στη λυτρωτική αγκαλιά σου, νιώσε, αγαπημένη Μητέρα Γη, ότι τα παιδιά σου είναι ακόμα δίπλα σου, εδώ, με αγάπη και σεβασμό.

Και δεν θα επιτρέψουν σε κανέναν ιερόσυλο, όσο ψηλά κι αν βρίσκεται, να λεηλατήσει τα Θεία Δώρα σου!


Δευτέρα 9 Μαΐου 2022

Για σένα Κατσαντώνη των Αγράφων...

Κ Α Τ Σ Α Ν Τ Ω Ν Η Σ
Σύμβολο περήφανης ανυποταξίας και απειθαρχίας απέναντι σε κάθε δυνάστη, απέναντι σε κάθε εκμεταλλευτή/εξουσιαστή, ξένο ή ντόπιο!
Στη φωτογραφία μας ο ανδριάντας του στ' Άγραφα.







Καταχνιαστήκαν τ' Άγραφα, κι' η Φούρκα συννεφιάζει, 
οι λόγγοι αναστενάζουνε κι' οι λαγκαδιές βογκάνε.
Και μια σπηλιά, κρυφοσπηλιά, πονετικά ρεκάζει:
-Τον Κατσαντώνη πιάσανε, στα σίδερα τον πάνε!

Πανάθεμά σε, λοιμική ! βλογιά, πανάθεμά σε !
Τους αντρειωμένους πελεκάς, τσακάς τα παλληκάρια... 
Αντώνη μου, ήσαν άρρωστος, σε βρήκαν να κοιμάσαι, 
αλλιώς η Φούρκα λιάπικα θα γιόμιζε κουφάρια!

{Παλιοί σπάνιοι στίχοι για τον Κατσαντώνη των Αγράφων. Από τον Γ. Αθάνα (1894-1987) "Τραγούδια των βουνών", σειρά πρώτη, εκδ. "Άλφα" Ι.Μ. Σκαζίκη, 1953}

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"


Πέμπτη 5 Μαΐου 2022

Αγριόγατα : η δική μας... τίγρη!


Αγριόγατα στον Τόρνο Ευρυτανίας 
 φωτο : Panos Paleos


Με τη γλαφυρή πένα του αείμνηστου Ευρυτάνα συγγραφέα Στέφανου Γρανίτσα (1880-1915) και μέσα από το εκπληκτικό έργο του που φέρει τίτλο "Τα άγρια και τα ήμερα του βουνού και του λόγγου", το οποίο σας συστήνουμε ανεπιφύλακτα, πάμε για να γνωρίσουμε ένα ακόμη "παράξενο" πλάσμα της πανίδας του τόπου μας. 

Ιδού :

***

 Α Γ Ρ Ι Ο Γ Α Τ Α


Επικηρύσσει η Κυβέρνησις τους ληστάς, αι χωρικοί τους λύκους και τους αετούς, και κανείς δεν εσκέφθη να επικηρύξη την τίγριν αυτήν του ελληνικού λόγγου. Αν τα πτηνά είναι χρήσιμα διά τα σπαρτά, τα οποία σώζουν από τα επιβλαβή έντομα, η αγριόγατα είναι ασφαλώς ο μεγαλύτερος εχθρός της ελλη­νικής γεωργίας. Ζη, ως επί το πλείστον, με πουλιά. Και όσα αφήνει αυτή τα ξεπαστρεύουν τα φίδια. Ευτυχώς ο Θεός ηθέλησε και έβαλεν εις εμπόλεμον κα­τάστασιν αυτά τα δύο κακοποιά πλάσματα του λόγγου.

Η φιδολογική τέχνη της αγριόγατας είναι θαύμα θαυμάτων πονηρίας. Άμα βλέπη φίδι του δίνει την ουράν της. Εκείνο παλεύει να την δαγκάση, και αφού τοιουτοτρόπως του απασχολήση την προσοχήν με την ουράν της, ορμά και το κτυπά με το νύχι της κατακέφαλα. Εάν το φίδι προφθάση και δεθή γύρω από το σώμα της η αγριόγατα είναι χαμένη. Αλλ’ έχει τόσην τέχνην, ώστε η μάχη θα απολήξη εις βάρος του φιδιού.

Βέβαιος όμως νικητής κατά του φιδιού είναι μόνον ο σκαντζόχοιρος. Πιάνει το άκρον της ουράς του φιδιού και αποσύρει αμέσως την μούρην του εις το ακαν­θώδες κάλυμμά του. Επειδή δε το φίδι, πιασμένον από την ουράν δεν ημπορεί να φύγη, στρέφει και κτυπά τον σκαντζόχοιρον ή μάλλον τ’ αγκάθια του.

Όσον δε πληγώνεται τόσον ερεθίζεται και εξακολου­θεί να κτυπά, μέχρις ότου επιτέλους κατακομματιασθή επάνω στα βελόνια του σκαντζοχοίρου.

Πιστεύω εις την ευφυίαν αυτήν του σκαντζόχοιρου, διότι η λαϊκή ζωολογία - εξ ονόματος της οποίας ομιλώ εις τα σημειώματα αυτά - διηγείται μεγαλύ­τερα τεχνάσματά του. Εις την ιδικήν του ιστορίαν, - είναι το μόνον ζώον, το, οποίον εξακο­λουθεί να φέρη ακόμη τον τίτλον του Ρήγα - ανέ­φερα το πώς ο σκατζόχοιρος κλέβει τα περιβόλια. Μαζεύει εις ένα μέρος, σταφύλια, αχλάδια, σύκα, κυ­λίεται επάνω των, ώστε να εμπηχθούν εις τα βελόνια του, και τοιουτοτρόπως μεταβάλλεται εις οπωροπωλείον. Κατά μίαν ποιητικήν παράδοσιν, την συγκομιδήν αυτήν την φέρει εις την ερωμένην του:

Φέρνει σταφύλι κόκκινο
κυδώνι μυρωδάτο
αχλάδι κατακίτρινο
ροδάκινο μοσχάτο.

Αλλ’ οι χωρικοί, οι οποίοι έπαυσαν πλέον να είναι ποιηταί, διηγούνται ότι ο κατ’ αυτόν τον τρόπον οπωροσκεπαζόμενος σκαντζόχοιρος δεν έχει ούτε ερωμέ­νην ούτε εις ποιητικάς δωρεάς καταγίνεται. Έχει μαζί του ένα σύντροφον, ο οποίος κρυμμένος παρα­πλεύρως του, συλλαμβάνει τα πουλιά, που ρίπτονται επάνω του διά τα σταφύλια και τα σύκα.

Επιστρέφω εις την αγριόγαταν. Η μόνη τέχνη της και το μόνον αγαθοποιόν έργον της είναι η φιδοφαγία. Αλλ’ υποθέτω, ότι κάποιος αταβισμός ενεργεί διά να μισούμεν περισσότερον τα φίδια από την αγριόγαταν. Εννοώ το πάθημα της Εύας. Λόγος άλλος διά να αποκλίνωμεν υπέρ της αγριόγατας δεν βλέπω να υπάρχη. Διότι και κανενός είδους καταστροφή δεν υπάρχει άγνωστος εις την μικράν αυτήν τίγριν. Κυ­νηγά τους λαγούς, τα πουλιά, τα ψάρια, ρημάζει τους ορνιθώνας και τα μελισσομάντρια - σκοτώνει τις μέ­λισσες - επί πλέον δε έχομεν εδώ ένα ατυχή χωρικόν κυριολεκτικώς πετσοκομμένον από τα νύχια της.

Πλάσμα πονηρότερον και κακουργότερον δεν υπο­θέτω να έπεσεν από τα χέρια του Θεού. Η λαϊκή γλώσσα έχει πρόχειρον την φράσιν «παραμονεύει σαν αγριόγατα». Το συνηθέστερον «παραμόνεμα» της αγριόγατας είναι το εξής: Μία αγριόγατα κυνηγά τον λαγόν. Η άλλη πιάνει το «καρτέρι» και εκεί λουφά­ζει, σχεδόν γίνεται ένα με το χώμα. Ο λαγός, όταν καταδιώκεται, είναι στραβός από τον φόβον του. Άμα λοιπόν πέση στο καρτέρι, σωτηρίαν δεν έχει. Τα νύ­χια της αγριόγατας θα γαντζωθούν στον λαιμόν του.

Τα πουλιά πάλιν τα καταδιώκει ως εξής: Πιάνει μίαν κορυφήν δένδρου και παρακολουθεί απ’ εκεί τας διευθύνσεις των. Επειδή κατά την άνοιξιν τα πουλιά πηγαινοέρχονται στα δένδρα φέροντα τροφήν στα μικρά των, εκ των κινήσεων αυτών ανακαλύπτει την φωλιάν των και, άμα σουρουπώση, αρχίζει την δενδροπεριοδείαν. Εάν γνωρίζετε τον εχθρόν αυτόν των πουλιών, ο εαρινός λόγγος την νύκτα θα σας φαίνεται ατελείωτον θέατρον δραμάτων μητρικής στοργής.

Όλαι εκείναι αι φωναί των πουλιών, τας οποίας ανύποπτος διαβάτης ημπορεί να υποθέση ως τραγού­δια, είναι κραυγαί βοηθείας. Εάν ζήτε εις την εξοχήν, δεν έχετε παρά να δοκιμάσετε ως εξής τα μαρτύρια των πουλιών: Να πάρετε μίαν γάταν και να την δέ­σετε εις ένα κήπον. Αμέσως θά την κυκλώσουν ως σύννεφα χιλιάδες πουλιών. Ένα να την ιδή, θα μαζεύση η φωνή του όλα τα πουλιά του χωριού. 

Όλον το κάτω μέρος του τόξου του πολυμυθικού «Γεφυριού του Μανώλη» είναι κατάστικτον από φωλιές πετροχελιδονιών. Εις το άκρον, γεφυριού υπάρχει ένα χάνι, όπου θ’ ακούσετε χιλιόρρυθμον την παράδοσιν του στοιχειωμένου γεφυριού. Είχα κοιμηθή εκεί προπέρυσι, αφού επί ώρας ήκουσα την παράδοσιν της εύμορφης Πρωτομαστόρισσας, η οποία εξυπνά την νύκτα «με τη ρόκκα της όπως της επήραν τον ίσκιο» και φωνάζει για τον άνδρα της. Κατά τα μεσάνυχτα η ως τάφος σιωπηλή ρεμματιά εγέμισεν από μίαν χιλιόστομον ακατάληπτον κραυγήν.

-Δεν είναι η Πρωτομαστόρισσα… μου είπεν ο Χατζής. Είναι η αγριόγατα. Έρχεται για τα πετροχελίδονα...

Ο Χατζής μου περιέγραψε ζωγραφικώτατα το πλάσμα αυτό της αγριότητος.

-Δύο μερών να είναι τα παιδιά της, μου είπεν, ενώ είναι ακόμη θεόστραβα, σηκώνουν τις τρίχες των άμα νοιώσουν άνθρωπον γύρω των και λες πως θα πηδήσουν επάνω σου· ο Θεός να φυλάη.

Ο σιωπηλός λόγγος στοιχειώνει τον Φεβρουάριον από τον ερωτικόν σάλαγον των αγριόγατων.

Δίχως άλλο, η νεραϊδολογική λαϊκή μυθολογία οφείλεται εις τους έρωτάς των, οι οποίοι γεμίζουν τα σπήλαια, τα δένδρα και τα ρέμματα με κραυγάς, εις το άκουσμα των οποίων είναι αδύνατον να μη σας έλθη ο νους εις διαβόλους και νεράιδες.

Μετά τας διαφόρους αυτάς διηγήσεις του Χατζή, τον συνεβούλευσα να τουφεκίζη άμα ακούη τα πετροχελίδονα να σκούζουν. Αλλ’ ο μπαρμπα-Κολιός την εποχήν εκείνην δεν ήτο εις ευχαριστοτέραν θέσιν των πετροχελιδονιών. Είχε τρία κορίτσια εύμορφα και εκατόν φυγοδίκους επιμένοντας διά της κουμπούρας να γίνουν γαμβροί του. Ήτο λοιπόν πάνοπλος αυτός και τα κορίτσια του, τα οποία είχεν εφοδιάσει με διά­φορα μαχαίρια, όπως μη «υφίσταται δικαιολογία περί βίας», καθώς έλεγεν. 

Άμα ήκουσα αυτά τα πράγματα, διέκοψα το κήρυγμα της ζωοφιλίας, διότι θα ωμοίαζα με εκείνον, ο οποίος επήγαινε να ανάψη το τσιμπούκι του από τα καιόμενα γένια του γείτονός του.


Κυριακή 1 Μαΐου 2022

Ευρυτανία : 1η Μάη



1η Μάη : η Μέρα του Ωραιότερου Λουλουδιού, του Κατακόκκινου Ανθού της Εργατικής Τάξης, του πιο πρωτοπόρου τμήματος της Κοινωνίας που μάχεται στην πρώτη γραμμή για το Δίκιο ολόκληρου του Λαού, μέχρι την ώρα που ο Αγωνιζόμενος Άνθρωπος θα νικήσει τελειωτικά τη βαρβαρότητα, εξαλείφοντας το σκοτάδι της Εκμετάλλευσης και της Αδικίας και φέρνοντας το φως της Ισότητας και της Κοινωνικής Δικαιοσύνης.

Παντού, σε ολόκληρο τον κόσμο, οι εργάτες, οι εργαζόμενοι, η νεολαία τιμούν το Άγιο Αίμα των Ηρώων της Εργατικής Τάξης.

Και μαζί, κάπου σε μια μικρή κουκίδα του χάρτη, εδώ στα ψηλά βουνά, αντάμωσαν και οι Ευρυτάνες για να αποτίσουν το δικό τους φόρο τιμής στους Αθάνατους του Σικάγο, της Καισαριανής, της Ανταρτοσύνης, των όπου γης αγωνιζόμενων...


Κι έτσι η πλατεία... με το νόημα που 'χει κάτι από τις φωτιές της ιστορίας, υποδέχθηκε ταξικά σωματεία και συλλογικότητες εργαζομένων και νεολαίας - εκείνους τους λίγους, μα τόσο πολλούς επί της ουσίας - που σε δύσκολους καιρούς και δίσεκτα χρόνια δεν λυγίζουν, δεν σκύβουν το κεφάλι, μα διαλέγουν το δρόμο της αντίστασης και της πάλης που νοηματοδοτεί την ανθρώπινη αξιοπρέπεια και την ελπίδα.


Δεκάδες αξιόλογοι άνθρωποι, νέοι και μεγαλύτεροι αγωνιστές, κόσμησαν με το λόγο και την παρουσία τους αυτή την εμβληματική ημέρα, στο Καρπενήσι!


Ταυτόχρονο βροντερό πρωτομαγιάτικο παρόν έδωσαν και τα περήφανα Άγραφα με την δική τους επιτυχή συγκέντρωση στη Βαλαώρα!

Παράλληλα δόθηκε και το στίγμα της ταξικής αλληλεγγύης με το ψήφισμα συμπαράστασης στους απεργούς εργάτες της cosco που εγκρίθηκε με έκδηλο ενθουσιασμό απ' όλους τους συγκεντρωμένους.


Στην ευρυτανική πρωτεύουσα πραγματοποιήθηκε και Συμβολική Πορεία, με παλμό και μαχητικά συνθήματα, από την πλατεία του Μάρκου Μπότσαρη μέχρι τον Ιστορικό Χώρο που στέγαζε κάποτε το θρυλικό Παιδαγωγικό Φροντιστήριο του ΕΑΜ.



Εκεί, σε συγκινητική ατμόσφαιρα, κατατέθηκαν λουλούδια και στεφάνι, εν μέσω τιμητικών συνθημάτων για την Εργατιά και την Αντίσταση.


Όπως είπε και ο Δημήτρης στην από καρδιάς ομιλία του :

«Ο Αύγουστος Σπάις θα φωνάξει πριν τον κρεμάσουν : "Θα έρθει κάποτε ο καιρός που η σιωπή του θανάτου μας θα είναι πιο δυνατή από τις φωνές μας που στραγγαλίζετε εδώ σήμερα"! 

Τα επόμενα χρόνια το 8ωρο κατοχυρώνεται…

Και το δέντρο της αληθινής λευτεριάς, της ελπίδας των εργατών όπου γης για μια καλύτερη ζωή, συνεχίζει να ποτίζεται αδιάκοπα με ποταμούς ιδρώτα και αίματος.

Τίμιος ιδρώτας, τίμιο αίμα.

Να ανθίζει βλαστούς, κάποτε να κατακαίγεται από την παγωνιά και τα πισωγυρίσματα  του καιρού, και της ιστορίας, μα να ξαναβγαίνει από το λήθαργο και να ξαναφουντώνει ασυγκράτητο, με νέους αγώνες...»


Υποσχόμαστε να συνεχίσουμε...
στα χνάρια τους...
στο δρόμο τους...
έως ότου...

V E N C E R E M O S