Κυριακή 16 Ιουνίου 2024

Ο καπετάν Μπελλής στη Βίνιανη...



Ιχνηλατήσαμε και σας παρουσιάζουμε μέσα από τις ηλεκτρονικές σελίδες του "Ευρυτάνα ιχνηλάτη" ένα γουστόζικο περιστατικό που συνέβη στην Ευρυτανία της Αντίστασης και αφορά τον εμβληματικό ΕΛΑΣίτη καπετάνιο Νάκο Μπελλή. Η συγκεκριμένη καταγραφή, διανθισμένη με χιούμορ μα και με σημαντικές πληροφορίες για την εποχή και τον τόπο μας, προέρχεται από το βιβλίο υπό τον τίτλο : "Εγώ είμαι ο Νάκος ο Μπελλής, καμάρι της Ομβριακής" (εκδόσεις Σύγχρονη Εποχή, Τομεακή Επιτροπή Φθιώτιδας του ΚΚΕ) που κοσμεί τη βιβλιοθήκη μας.

Βρισκόμαστε στο 1944. Η Ανταρτομάνα Ευρυτανία αποτελεί τόπο συνάντησης ανταρτών και καπεταναίων, πολιτικών στελεχών, καλλιτεχνών και διανοουμένων. Ο ανθός της Αντίστασης και του Πνεύματος ανταμώνει στην Πρωτεύουσα της Ελεύθερης Ελλάδας!

Ετσι λοιπόν στη θρυλική Βίνιανη συναντάται ο αγνός ορεσίβιος αγωνιστής καπετάν Μπελλής με τον καλοσυνάτο ζωγράφο Ηλία Φέρτη. Και εκεί εκτυλίσσεται ένα πραγματικά χαριτωμένο περιστατικό...

(η συνέχεια επί... της οθόνης!)

*****

(...) Ενόψει του σχηματισμού της αντιστασιακής κυβέρνησης, από το τέλος του Ιανουαρίου του 1944, με εντολή του Κόμματος, είχαν αρχίσει, με μύριους κινδύνους και ταλαιπωρίες, τα στελέχη της πρωτεύουσας να βγαίνουν στο βουνό. Κάτω απ' τα μάτια των Γερμανών και των ντόπιων συνεργατών τους, που φρουρούν τις εξόδους της Αθήνας περνούν εκατοντάδες άνθρωποι, χωρίς να συμβεί το παραμικρό. Μια πραγματική μετοικεσία πολιτικών, στρατιωτικών, καλλιτεχνών, δημοσιογράφων, καθηγητών, δημοσίων υπαλλήλων.

Από τα μυστικά μονοπάτια της Πάρνηθας και τους ΕΑΜικούς δρόμους του βουνού οδεύουν προς την Ευρυτανία η ΚΕ του ΕΑΜ, οι ΚΕ των κομμάτων που το απαρτίζουν, η ΚΕ του ΕΛΑΣ, της ΕΠΟΝ και του ΕΕΑΜ, το ΠΓ του ΚΚΕ και πλήθος άλλων προσωπικοτήτων. Στην Ευρυτανία και οι συγγραφείς Βασίλης Ρώτας, Γεράσιμος Σταύρου, Δημήτρης Χατζής, Νικόλαος Καρβούνης, Γιώργος Κοτζιούλας. Οι ζωγράφοι Ηλίας Φέρτης, Βάλιας Σεμερτζίδης, Μίνως Αργυράκης, Δημήτρης Γιολδάσης, Δημήτρης Μεγαλίδης, ο φωτογράφος Σπύρος Μελετζής, ο μουσικός Αλέξανδρος Ξένος κι άλλοι.

Το βουνό και η πρωτεύουσα συναντώνται. Οι αντάρτες με γένια, τα φισεκλίκια και τις ανάρριχτες κάπες, με τους καλοντυμένους πολιτικούς και τους καλλιτέχνες. Οι μεν περιεργάζονται τους δε, σαν κάτι αξιοπερίεργο. 

Στη Βίνιανη ο Μπελλής, με τις μουστάκες όρθιες σαν αντένες, τριγυρίζει ανάμεσα στους νεοφερμένους. Αυτός που του χτυπάει στο μάτι είναι ο ασκητικός και καλοσυνάτος ζωγράφος Φέρτης με το μπλοκ και τα μολύβια του.

- Τι είσαι εσύ, δε σ' έχω ξαναδεί εδώ, του λέει.

- Είμαι καλλιτέχνης.

- Δηλαδή, τι κάν'ς; Πκαμσάς (πουκαμισάς) είσαι;

- Όχι, ζωγράφος.

- Δηλαδή;

- Φτιάχνω πορτρέτα, πρόσωπα.

- Που το 'χεις το μηχάνημα;

- Δεν είμαι φωτογράφος. Με το μολύβι δουλεύω.

- Γινετ' αυτό;

- Κάτσε να σε φτιάξω να δεις.

Ο Μπελλής πόζαρε πρόθυμα στον Φέρτη, με ύφος... στρατάρχη, όπως φαίνεται και στο διασωθέν σκίτσο. Ποιος ξέρει από πού είχε ξεσηκώσει ο τετραπέρατος ορεσίβιος τη... ναπολεόντεια πόζα.

Πάντως το έργο του ζωγράφου το εκτίμησε.

- Ω ρε, φτυστόνε μ' έκανες.

- Θα μου το υπογράψεις;

- Ά... Άμαν ήξερα γράμματα, καλά θα 'τανε.

Στη Βίνιανη βγαίνουν οι πρώτες φωτογραφίες του Μελετζή, γίνονται τα σκίτσα του Μεγαλίδη και οι Αθηναίοι γνωρίζουν από κοντά το μύθο της Αντίστασης, τον αρχηγό του ΕΛΑΣ και τους άλλους καπεταναίους.

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Κυριακή 9 Ιουνίου 2024

Σαν τ' Αγραφιώτικα βουνά!


 Όσα βουνά σεργιάνισα, ν' όσες κοντοραχούλες,

σαν τ' Αγραφιώτικα βουνά, ν'  άλλα βουνά δεν ηύρα.

Είχαν σαράντα δυό κορφές και ξήντα δυο βρυσούλες,

κάθε βρυσούλα και κλαρί, κάθε κλαρί και κλέφτης.

Μάνα μου δεν τα πάτησα παρά σαράντα χρόνια.

(Παραδοσιακό)


blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Κυριακή 26 Μαΐου 2024

Έτσι πήρε τ' Όνομά του ο Καπετάνιος...


Τέλη Μάη 1942. 

Χαράζει στα βουνά της Ευρυτανίας...

Ένας γενειοφόρος άνδρας ανοίγει με προφύλαξη την πόρτα από το παλιό καλύβι.

Είναι η παράγκα του Σιαφάκα στη Λάσπη (σημερινός Άγιος Νικόλαος) της Ευρυτανίας.

Γύρω 5 σύντροφοί του κοιμούνται. Τα χέρια τους κρατούν σφιχτά τα τουφέκια...

Ο Θανάσης Κλάρας ατενίζει την πρώτη εικόνα της νιόφερτης μέρας. Μια συγκλονιστική εικόνα φυσικού μεγαλείου!

Το πανύψηλο Βελούχι με την αιχμηρή κορφή του λογχίζει την ουράνια σκέπη. Στη μέση του ένα σύννεφο-δαχτυλίδι κυκλώνει το σώμα του βουνού.

Εκστασιασμένος ο Καπετάνιος στρίβει ένα τσιγάρο και καθισμένος στην πέτρα καμαρώνει τον πέτρινο γίγαντα ενώ μέσα του αντηχούν τα λόγια του ποιητή....

"Αχ! πότε η καταχνιά σου αυτὴ κι η τόση σου θολούρα,/ που τώρα στο ατέλειωτο σάβανο σε τυλίγει, /πότε να γίνει θα την δω καπνούρα απὸ ντουφέκια!..."

Οι σύντροφοι αργά-αργά μαζεύονται αμίλητοι γύρω του.

Το βλέμμα τους ταξιδεύει ψηλά, μαζί με του Καπετάνιου τους.

Ο Θανάσης Κλάρας σηκώνεται ορθός.

Οι αντάρτες τον κοιτάζουν...

Στέκει μόνος απέναντι στο βουνό. Ν' αναμετρά το μπόι του με αυτό ή με την Ιστορία άραγε;

Στρέφεται στους συμμαχητές του:

"Από σήμερα θα με λέτε ΒΕΛΟΥΧΙΩΤΗ. Άρη  Βελουχιώτη"!

Αυτός ήταν ο δικός μας Άρης, ο Άρης του Βελουχιού! 

Έτσι πήρε το αγωνιστικό του ψευδώνυμο ο επικεφαλής του επαναστατικού Λαϊκού Στρατού της λευτεριάς και της λαοκρατίας! Από το αετόμορφο Βελούχι μας!

Λίγες μέρες μετά... από το Ιστορικό Καλύβι του Β. Παπανικολάου στο Κρίκελλο, μαζί με 14 επίλεκτους αντάρτες θα κατευθυνθεί προς την Δομνίστα της Ευρυτανίας όπου εκεί θα κηρύξει την έναρξη του ένοπλου απελευθερωτικού αγώνα στις 7 του Ιούνη του 1942.

*Πρωτοδημοσιεύθηκε στο Περιοδικό "ΚΑΤΙΟUΣΑ" (στις 24/5/2024) 

από τον "Ευρυτάνα ιχνηλάτη"


Τρίτη 14 Μαΐου 2024

Και του χρόνου συνΕυρυτάνες


Ένα πραγματικό προσκύνημα στον Άγιο και στη Μάνα Φύση!

* του συμπατριώτη μας  Μάκη Φλώρου

για τους αναγνώστες του 

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"


Άγιος Νικόλαος, ο Θετταλός από τα Βούναινα…

Ευλογημένοι όσοι ανεβήκανε και φέτος στο βράχο τον ιερό…

Ευλογημένοι όσοι αγκάλιασαν και πάλι τον τεράστιο μαθουσάλα μαλλόκεδρο…

Ευλογημένοι όσοι ίδρωσαν για να πάνε εκεί και να γυρίσουν κατεβαίνοντας στον Σέλο…

Κι ήταν αυτοί τριάντα φέτος! Γιατί όπως είπε κι ο Αντρέας, 30 αυγά έφερα που μοιράστηκαν μαζί με το αντίδωρο του παπα-Γιώργη… 

Ευλογημένος κι ο παπα-Γιώργης που για 17ο χρόνο ανεβαίνει στις 9 Μαίου… λίγο κοντύτερα στον Θεό!!

Μακάρι τα παιδιά κι εγγόνια μας να συνεχίσουν στον ίδιο δρόμο, τον δύσκολο, τον ανηφορικό και δύσβατο, τον δρόμο όμως της τόσης φυσικής ομορφιάς!!

Μακάρι οι νεότεροι με την παρουσία τους και τον δικό τους ιδρώτα, να τιμήσουν τον ιδρώτα Εκείνων των προγόνων Σελιωτών που μ’ ένα κομμάτι ψωμοτύρι αλλά και μεγάλη πίστη, σήκωσαν το μικρό πέτρινο εκκλησάκι εκεί, στα πολύ δύσκολα! λίγο παραπέρα απ’ τον μαλόκεδρο, πέτρα επί πέτρας, και τίμησαν τη μνήμη του Αγίου Νικολάου του Θεσσαλού…

Και του χρόνου συμπατριώτες να ‘μαστε καλά να ξαναπάμε. Όσοι… πιστοί προσέλθετε! Πάντα ευπρόσδεκτοι όλοι οι… εκτός Σέλου! Εκεί κάτω στην Παναγιά δίπλα, πάντα θα υπάρχει και για εκείνους αντίδωρο κι ένα ποτήρι κρασί!

Μέχρι τότε μακάρι να βελτιώσουμε ακόμα λίγο τα μονοπάτια που οδηγούν εκεί. Κι αυτό γίνεται μόνο με κοινό αγώνα και αφιέρωση λίγων ωρών απ’ τη ζωή μας…

Αξίζει πραγματικά και για τη μέρα αυτή της 9ης Μαΐου αλλά και για όλο το χρόνο που μπορούν κάποιοι οδοιπόροι να αλαφρώνουν την ψυχή τους μ’ ένα δικό τους μοναδικό προσκύνημα… εκεί στον δικό μας βράχο τον ιερό!!

Καλή αντάμωση…


* Ήταν ένα ξεχωριστό άρθρο του   Κρικελλιώτη Μάκη Φλώρου 

στο blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Πέμπτη 9 Μαΐου 2024

Μας καλεί...




Τα όμορφα χωριά μας, στολίδια στο περιδέραιο της ευρυτανικής φύσης, πότε χαρούμενα και πότε μελαγχολικά, μάς καλούν να τα γνωρίσουμε, να τα περπατήσουμε, να εξερευνήσουμε τις μυστικές τους γωνιές, να αγγίξουμε την ψυχή τους...

Το Καλεσμένο, ένα από τα παλιά "Πολιτοχώρια" του νομού μας που κάποτε έσφυζε από ζωή, σήμερα πληγωμένο από άπονες ανάλγητες εξουσίες, από την ξενιτιά και τον μισεμό των παιδιών του, παραδομένο στη μοναχικότητά του μας γνέφει από ψηλά καλώντας μας να μην το αφήσουμε βορά στη λήθη των καιρών...

***

ΥΓ. Το παραπάνω video-drone είναι παραγωγή του καλού μας φίλου, του Καλαβρυτινού Σπήλιου Πίστα λάτρη των βουνών και της Ευρυτανίας μας. Τον ευχαριστούμε ολόψυχα γι' αυτό το διαλεχτό δώρο που προσέφερε στο blog μας και που με τη σειρά μας χαρίζουμε σε όλους εσάς.

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"