Παρασκευή, 9 Αυγούστου 2019

ΚΟΛΥΜΠΙ ΣΤΟΝ ΜΕΓΔΟΒΑ!


"Η παραλία των... Νεράιδων"!


Ακόμη και εμείς που έχουμε γυρίσει από άκρη σε άκρη σχεδόν ολόκληρη την Ευρυτανία δεν θα μπορούσαμε να φανταστούμε πόσες -ακόμη- απόκρυφες γωνιές, πόσους αφανείς παραδείσους κρύβει τούτη η πανέμορφη νεραϊδογέννητη γη!

Ένα ζεστό καλοκαιρινό πρωινό βρίσκει την παρέα μας να ραχατεύει στο όμορφο χάνι του ποταμού Μέγδοβα ("Ο Ταυρωπός των Αγράφων") μπροστά ακριβώς από την παλιά, τύπου Μπέλεϋ, γέφυρα. Βρισκόμαστε στα ριζά του χωριού Καλεσμένο, στα "σύνορα" με το συνοικισμό Παρκιό του Μαραθιά (24 χλμ από το Καρπενήσι ----> με κατεύθυνση προς Αγρίνιο). Να θυμίσουμε ότι ο ποταμός Μέγδοβας ή Ταυρωπός γεννιέται στα αγραφιώτικα θεσσαλικά κορφοβούνια κι αφού πραγματοποιήσει μια μακρά όσο και εντυπωσιακή υδάτινη πορεία 78 χιλιομέτρων, διατρέχοντας κάθετα και τον κορμό της Ευρυτανίας, καταλήγει στην τεχνητή λίμνη των Κρεμαστών.
Απολαμβάνουμε το καφεδάκι μας συνοδεία ήχων παλιών δημοτικών τραγουδιών που ο ιδιοκτήτης Σωτήρης Ντόκας φροντίζει πάντα να συνοδεύουν τις ενδιαφέρουσες ιστορίες του για τον Κατσαντώνη, καθώς και τα πεντανόστιμα καλούδια της ταβέρνας του. Τριγύρω χήνες, κότες, κατσικάκια, μια αυτοσχέδια στέρνα με πέστροφες και βέβαια το άλογο ο "Αρίμπα", μάς φτιάχνουν την εικόνα και τη διάθεση. Ο Σωτήρης, παλιός χοροδιδάσκαλος, δημιούργησε μαζί με τη γυναίκα του και τα παιδιά του αυτό το ωραίο στέκι που δίνει ζωή σε όλη την περιοχή και αποτελεί μια καλή ευκαιρία γι' αντάμωμα τόσο για τους κατοίκους των γύρω χωριών όσο και για τους περαστικούς ταξιδιώτες...


*Αποφασίσαμε να ακολουθήσουμε τον κάπως δυσδιάκριτο χωματόδρομο που ξεκινάει δίπλα από το Χάνι, αριστερά του κεντρικού δρόμου και παράπλευρα του ποταμού Μέγδοβα.

Προσπερνάμε ένα ολόδροσο πυκνό πλατανόδασος αντικρίζοντας μέσα από τις φυλλωσιές του τη γέφυρα του ποταμού να ξεμακραίνει από το βλέμμα μας...


Σε ενάμιση περίπου χιλιόμετρο, κόβουμε δεξιά -στη δεύτερη χαρακτηριστική διχάλα του χωματόδρομου, αυτή που οριοθετεί μια... κορίνα- και συνεχίζουμε διασχίζοντας αργά-αργά ένα κομμάτι σχετικά δύσβατου δρόμου, μέσα από ένα τοπίο ήπιο, για τα ευρυτανικά δεδομένα, με ελιές (!), μικρά χωραφάκια και που και που και κανένα μισοεγκαταλειμμένο παλιό αγροτόσπιτο.

Δεκαπέντε λεπτά αργότερα, αντικρίζουμε, από λίγο πιο ψηλά, τον ποταμό Μέγδοβα, σε όλη του τη μεγαλοπρέπεια, να φιδογυρνάει λαμπερός και χρυσαφένιος από τον ήλιο, μέσα από ένα απέραντο εντυπωσιακό δάσος από πλατάνια, ιτιές και άλλα υδροχαρή δέντρα. Το θέαμα είναι μοναδικό! Χωρίς υπερβολή, μένουμε άναυδοι από την προκλητική ομορφιά του ευρυτανικού τοπίου. Αμέσως μας δημιουργείται η επιθυμία να ανακαλύψουμε το "μυστικό μονοπάτι", εκείνο το "κρυφό διάβα" που θα μας οδηγήσει στις όχθες του ποταμού.


Το βρίσκουμε! Γυρνώντας περίπου διακόσια μέτρα πιο πριν, παρατηρούμε μία μικρή- κάπως αθέατη παράκαμψη, που ορίζει ένα σχετικά κατηφορικό μονοπατάκι. Δεν το συζητάμε... Σχεδόν αμέσως βρισκόμαστε στα πλατάνια και...



...και να σου...!!!!!!!!!!!! Είμαστε ήδη μπροστά στο ποτάμι, σε ένα πολύ όμορφο σημείο του! Ο αιώνιος Μέγδοβας κυλάει τα πλούσια βαθυπράσινα νερά του, αδιαφορώντας για την ανθρώπινη παρουσία. Παραπέρα, μικροί παραπόταμοι που έχουν ξεστρατίσει από τον κυρίως ρου, αφού παιχνιδίσουν ανάμεσα στα πλατάνια, ξαναχύνονται στο ποτάμι, πειθαρχώντας πλέον στις προσταγές του Μέγδοβα!



  
Πέντε-έξι λιλιπούτειες... παραλίες, απομονωμένες από την κοινή θέα, συνιστούν μικρά πριβέ καταφύγια - πάνδροσα και σκιερά από τα πυκνόφυλλα πλατάνια που τα στεφανώνουν!




Παραδίπλα απλώνεται μια μεγαλύτερη "παραλία", στρωμένη με ολοστρόγγυλες κατάλευκες ποταμίσιες πέτρες, μπροστά ακριβώς στο Μέγδοβα και με θέα αντίκρυ τα δασόφυτα ευρυτανικά βουνά.




Καλούμεθα απλά... να διαλέξουμε! 

Κατασκηνώνουμε βέβαια αμέσως!

Κατόπιν, εξερευνούμε λίγο καλύτερα το πανέμορφο μέρος που μας φιλοξενεί... 

Βαδίζοντας λίγο πιο αριστερά, εκεί που καταλήγει η παραλία, ανακαλύπτουμε ένα φαντασμαγορικό σημείο... Ναι!!! Εδώ ακριβώς αντικρίζουμε την πιο μαγευτική, την πιο παραμυθένια εικόνα! Εκεί που το ποτάμι σχεδόν ηρεμεί, εκεί που αναπαύεται για λίγο, προτού συνεχίσει τον περιπετειώδη δρόμο του, τα ημερωμένα νερά του σχηματίζουν μια μεγάλη φυσική λίμνη! Δίπλα ορθώνονται κατάφυτα βράχια με χρωματιστές πτυχώσεις, που ανάμεσά τους δημιουργούν μικρούς κολπίσκους, ενώ από την άλλη φύονται αναρίθμητα πλατάνια και ιτιές!




Δεν αργούμε να βουτήξουμε στα σμαραγδένια και δροσερά (πολύ δροσερά, μα πάρα πολύ δροσερά!!!) νερά του Μέγδοβα. Η ζεστή μέρα συνηγορεί βέβαια στην απόφασή μας. 

Έχουμε ξαναπεί, σε παρόμοια αφιερώματα, ότι η αίσθηση της κολύμβησης στα ποτάμια είναι μοναδική, η αναζωογόνηση που νιώθει κανείς είναι απερίγραπτη και σίγουρα δεν αποτυπώνεται με λέξεις. Το σώμα και η ψυχή συμφιλιώνονται, αναπτερώνονται! 

Βουτιές, χαρούμενες φωνές, πλατσουρίσματα, γέλια και ατέλειωτο κέφι συνθέτουν το σκηνικό της παρέας. Και ύστερα...; ξανά βουτιές, ξανά κολύμπι μέχρι εξαντλήσεως! Το πιο εκπληκτικό είναι όταν είδαμε, έστω και φευγαλέα, την καλύτερη κολυμβήτρια, την βίδρα του ποταμού! να βουτάει και αυτή από απέναντι στα πεντακάθαρα νερά του Μέγδοβα!!!




Κάποιοι αποφασίζουν και να ψαρέψουν με το αποτέλεσμα να... τους δικαιώνει!

Αργά το απόγευμα, σουρουπώνοντας, κι ενώ ο ήλιος αρχίζει να αποσύρεται βάφοντας στο φευγιό του με τα πιο όμορφα χρώματα την παλέτα της ξελογιάστρας ευρυτανικής φύσης, εμείς καθισμένοι ολόγυρα σε έναν κύκλο, ετοιμαζόμαστε να υποδεχθούμε τη φεγγαρόλουστη νυχτιά!




Πέραααα.... στο βάθος του ορίζοντα, ξεχνιόμαστε να ατενίζουμε το Μέγδοβα να συνεχίζει την πορεία του ώσπου να εισβάλλει στη λίμνη των Κρεμαστών. Να γνωρίζετε ότι και στη συνέχεια της διαδρομής υπάρχουν και άλλα εξαιρετικού κάλλους τοπία, καθώς και παλιοί μικροοικισμοί, π.χ. Μηλιώτικα, ενώ μπορείτε να προσεγγίσετε και τις όχθες της λίμνης (πρόκειται για άγνωστες διαδρομές που θα σας παρουσιάσουμε μελλοντικά σε ανάλογο αφιέρωμα-οδοιπορικό).




Η βραδιά κυλάει όμορφα με κουβέντα σιγανή και το γλυκό κελάρυσμα του ποταμού να μας συντροφεύει. Οι παγωμένες στο ποτάμι μπύρες ανεβάζουν τη διάθεση και μαζί το κέφι για τραγούδι με τις νότες της κιθάρας να μας ταξιδεύουν σε μια ονειρεμένη βραδιά που το φεγγάρι λούζει τις όχθες και τα νερά του Μέγδοβα. Κάποια στιγμή σιωπούμε... τα αηδόνια, τα τριζόνια και τα απόμακρα κουδούνια των κοπαδιών είναι το πιο γλυκό νανούρισμα! Κάπου εκεί παραφύλαγαν σίγουρα και οι νεράιδες του ποταμού που περίμεναν να αποκοιμηθούμε για να ξεγλιστρήσουν από τα φυλλώματα και να λουστούν στον ποταμό κάτω από το φεγγαρόφωτο!



Την επόμενη μέρα και αφού πρώτα κολυμπήσουμε και πάλι στο Μέγδοβα, στη συνέχεια ελέγχουμε προσεκτικά το χώρο, να μην έχει παραπέσει το παραμικρό σκουπιδάκι, έτσι ώστε ετούτος ο ευλογημένος, από τη μάνα φύση, τόπος να παραμείνει και πάλι αλώβητος από την ανθρώπινη παρουσία. 

Προτού φύγουμε, σε μια σύντομη "σύσκεψη" της παρέας αποφασίζουμε να ονοματοδοτήσουμε την παραλία του Μέγδοβα που ανακαλύψαμε. Η απόφαση ήταν ομόφωνη: "Η παραλία των Νεράιδων"! Μας συμπαθάτε για το... αυθαίρετον της αποφάσεως αλλά σάμπως κάπως έτσι δεν βγαίνουν και οι ονομασίες των τόπων; Από εκείνους που ανακαλύπτουν, μαγεύονται, επιστρέφουν...

Εις το επανιδείν!!!

Δευτέρα, 5 Αυγούστου 2019

Η σαπίλα του ντουνιά (μαρτυρία-ντοκουμέντο για μια αποκαλυπτική εντολή ναζιστικής εγκληματικότητας)


Πριν από 75 χρόνια, τον Αύγουστο του 1944, οι γερμανοί ναζί εγκληματίες σε συνεργασία με δωσίλογους έλληνες προδότες εισβάλλουν στην ανταρτομάνα Ευρυτανία για δεύτερη φορά (η πρώτη ήταν το Νοέμβρη του '43). Ισοπεδώνουν στην κυριολεξία το αδούλωτο Καρπενήσι, κέντρο του αντιστασιακού/απελευθερωτικού αγώνα όλης της χώρας! Επί πολλές μέρες, τα χιτλερικά στίφη πυρπολούν, ανατινάζουν, καταστρέφουν την πόλη απ' άκρη σ' άκρη (χαρακτηριστικό είναι το γεγονός ότι από τα 1000 σχεδόν σπίτια του Καρπενησίου απέμειναν όρθια μονάχα 8 !!!) ενώ την ίδια τύχη επιφυλάσσουν και στα περισσότερα χωριά του νομού μας. Το πιο φρικιαστικό όμως είναι ότι, στο διπλό βάρβαρο πέρασμά τους από τον τόπο μας, τα ανθρωπόμορφα κτήνη έσφαξαν και έκαψαν ζωντανούς δεκάδες συμπατριώτες μας, κυρίως υπερήλικες μα και μικρά παιδιά (βλ. κατάλογο θυμάτων). 

Βέβαια, τα άνανδρα ναζιστικά καθάρματα πλήρωσαν βαρύ τίμημα για τα αποτρόπαια εγκλήματά τους έχοντας εκατοντάδες νεκρούς, αγνοούμενους και τραυματίες από τα απανωτά χτυπήματα των ανταρτών του ΕΛΑΣ που τελικά ανάγκασαν τους γερμανούς να αποχωρήσουν.

Το blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" έχει πραγματοποιήσει σειρά αφιερωμάτων για το "ολοκαύτωμα της Ευρυτανίας" από τη ναζιστική πανούκλα (βλ. σχετικά άρθρα:  1 2 - 3 - 4 - 5)

Στα πλαίσια όλης αυτής της προσπάθειας -με σκοπό την ανάδειξη και τη διατήρηση της ιστορικής μνήμης της μικρής ορεινής πατρίδας με τη μεγάλη ιστορία- φέρνουμε στην επιφάνεια ένα ακόμη σημαντικό ιστορικό ντοκουμέντο και συγκεκριμένα μία ανεκτίμητη γραπτή μαρτυρία που προέρχεται από έναν μεγάλο Ευρυτάνα λόγιο και αντιστασιακό, τον αείμνηστο Μιχάλη Σταφυλά (βλ. εδώ).

Το ντοκουμέντο που ιχνηλατήσαμε και σας παρουσιάζουμε είναι λίαν αποκαλυπτικό για τη βαρβαρότητα και τα κτηνώδη εγκληματικά ένστικτα των ναζήδων που βύθισαν και το δικό μας τόπο στο πένθος και τη θλίψη. 

Γράφει-αποκαλύπτει επί λέξει ο Μιχάλης Σταφυλάς (το εν λόγω απόσπασμα εμπεριέχεται στην εξαιρετική έρευνά του για τον συμπατριώτη μας Γιώργο Κρικέλη, ήρωα της Αντίστασης) :

"Στο ατομικό βιβλιάριο ενός Γερμανού στρατιώτη που σκοτώθηκε σε μάχη, κοντά στο Καρπενήσι, διαβάσαμε την έντυπη εντολή που είναι παράλληλα κι ένα ντοκουμέντο ασύλληπτης εγκληματικότητας-επιστημονικά προμελετημένης:

«Στρατιώτη: Δεν έχεις καρδιά, ούτε νεύρα, δε χρειάζονται στον πόλεμο.  Πνίξε μέσα σου κάθε ευσπλαχνία και συμπόνοια. Σκότωνε κάθε εχθρό. Μη διστάζεις και αν έχεις μπροστά σου γέρο ή γυναίκα, κορίτσι ή αγόρι - σκότωνε γιατί έτσι θα γλυτώσεις από το θάνατο, θα εξασφαλίσεις το μέλλον της οικογένειάς σου και θα δοξαστείς στον αιώνα τον άπαντα».  

Εμείς από την πλευρά μας να σημειώσουμε ότι ένα πολύ χαρακτηριστικό παράδειγμα, ανάμεσα βέβαια σε τόσα άλλα, που επιβεβαιώνει το προαναφερθέν ντοκουμέντο ήταν η τραγική τύχη της οικογένειας Ψιλοπούλου από το Καρπενήσι, όπου ο πατέρας Γιάννης, η μητέρα και η μικρή κορούλα τους η 11χρονη Ντία (Κωνσταντίνα) κάηκαν ζωντανοί από τους γερμανούς ναζί μέσα στο ίδιο τους το σπίτι! 

Και όμως...

για όλα τούτα, άκρα του τάφου σιωπή επικρατεί στην Ευρυτανία! Οι λεγόμενες "επίσημες αρχές του τόπου" δεν μπήκαν στη διαδικασία, τόσα χρόνια τώρα, να θεσμοθετήσουν την αναγκαία «Ημέρα Μνήμης και Τιμής για τα Θύματα του Ναζιστικού Ολοκαυτώματος στην Ευρυτανία», όχι απλά σαν μια τυπική αναφορά, αλλά καθιερώνοντας σε μόνιμη ετήσια βάση μια σειρά ιστορικών εκδηλώσεων αναφορικά με όσα βίωσε το πολύπαθο Καρπενήσι από τη γερμανική ναζιστική θηριωδία - μαζί με ένα παράλληλο διεκδικητικό πλαίσιο αποζημιώσεων απέναντι στο γερμανικό κράτος (βλ. σχετικά) όπως συμβαίνει σε άλλες μαρτυρικές πόλεις της Ελλάδας. Στην Ευρυτανία της Αντίστασης και των μεγάλων Ιστορικών Παρακαταθηκών υπάρχει άραγε έστω ένα μνημείο, στο κέντρο του Καρπενησίου, με όλα τα ονόματα εκείνων των αλησμόνητων συμπατριωτών μας που σφαγιάστηκαν από τους εγκληματίες του Χίτλερ ή μήπως η πόλη βιώνει... ένα ακόμη κενό μνήμης;

Ας ελπίσουμε ότι κάποια στιγμή, εκείνοι που δεν συμφιλιώνονται με τη λήθη και την ιστορική ανυπαρξία θα πράξουν ότι η Ιστορία του τόπου μας προστάζει...

Το πυρπολημένο Καρπενήσι - φωτο: Σπ. Μελετζής

Παρασκευή, 2 Αυγούστου 2019

Όλως τυχαίως...


Ένα ευφυολόγημα που λέγονταν παλιότερα στα μέρη μας -μάλλον ως γλυκόπικρο ανέκδοτο- ήταν το παρακάτω: 

"Δυο λαοί σ' ολόκληρο τον κόσμο τρώνε τόσο πολύ στην ομιλία τους τα φωνήεντα και τις συλλαβές: οι Βρετανοί της Μεγάλης Βρετανίας και οι Ευρυτάνες της Ευρυτανίας. Οι πρώτοι από λαιμαργία και οι δεύτεροι από πείνα"!!!

Μάθαμε κάποια στιγμή, από έναν ηλικιωμένο συμπατριώτη μας, ότι αυτό το δηκτικό καλαμπούρι κυκλοφορούσε πολύ έντονα τα πρώτα χρόνια μετά την απελευθέρωση και στις αρχές του εμφυλίου. Να φανταστούμε ότι η συγκεκριμένη χρονική περίοδος αποτελούσε απλά μια τυχαία σύμπτωση... ;

Εεε;;; 


Τρίτη, 30 Ιουλίου 2019

ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ!


Κάθε βουνό
κάθε ραχούλα
κάθε ρεματιά 
κάθε χωριό
κάθε οικισμός...
***
και ένα μετερίζι
και μια έπαλξη
και μια εστία αντίστασης...
***
Όλοι σαν μια γροθιά
κόντρα στη λεηλασία της φύσης
ενάντια στην επέλαση της βαρβαρότητας...
***
Για να παραμείνουν τα ιστορικά Άγραφα
αδούλωτα κι απάτητα
από τη μπότα της στυγνής κερδοφορίας...
***
κοιτίδα αντίστασης και ελευθερίας
ανάσα πολιτισμού και ομορφιάς
για εμάς και τις επόμενες γενιές!
***
Είμαστε πολλοί
είμαστε παντού
ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ!!!


Τρίτη, 23 Ιουλίου 2019

Σπαρτιάς Ευρυτανίας : το χωριό φάντασμα και οι θρύλοι του!


"Στα βόρεια του Καλεσμένου και λιγάκι ανατολικά εκεί όπου συνορεύει με το χωριό Στένωμα, μέσα σε μια προκλητική ομορφιά της φύσης, απλώνεται ήσυχα, η τοποθεσία του Σπαρτιά. Όταν το Καλεσμένο βρισκόταν στα πρώτα του βήματα, ο Σπαρτιάς αποτελούσε ένα πλουσιώτατο και πυνοκατοικημένο χωριό. Μια παλιά δόξα που σήμερα αναπαύεται.

Γνώρισε χρόνια λαμπρά ο Σπαρτιάς. Με τα ωραία του σπίτια, με τους πολλούς του ξενητεμένους, με τα πλούσια και γόνιμα χωράφια του. Οι κάτοικοι του Καλεσμένου μάς διηγούνται πως πράγματι υπήρξε μεγάλο και ωραιότατο χωριό. Τα χρόνια της ακμής του είναι μεταξύ του 1700-1810.

Στο μέρος αυτό φαίνονται σήμερα πολλά χαλάσματα. Ακόμη διακρίνεται η Εκκλησία του Αγίου Τρύφωνος. Το χωριό είχε πολλά αμπέλια και φυσικό τώρα ήταν, μιά του Εκκλησία ν' ανήκε στον προστάτη της αμπελουργίας. Σήμερα η όλη περιοχή καλλιεργείται από τους Καλεσμενιώτες και τους κατοίκους του Στενώματος.

Μια δικαιολογημένη απορία είναι τώρα, πως καταστράφηκε ο Σπαρτιάς. Και παρότι η καταστροφή του πλησιάζει τόσο χρονικά κοντά μας, δεν υπάρχουν ιστορικές πηγές, που να μας βεβαιώνουν, για την αιτία της καταστροφής του.

Η δυνατή φαντασία, φαντασία του λαού μας και πάλι θα μας δώση με τη γονιμότητα, που τη διακρίνει, την αιτία της καταστροφής του Σπαρτιά. Μα μήπως αυτή δεν είναι και η αληθινή ιστορία; Κάθε γεγονός της ζωής του ο λαός, κάθε συμβάν αφύσικο, δυνατό, καταστρεπτικό, ύστερα από την πρώτη του εξιστόρηση, το παίρνει στα χέρια του, το πλάθει με νέα υλικά, σε νέες συνθέσεις και το παραδίδει στη συνέχεια.

Αυτό είναι το μεγάλο μυστικό του λαού μας. Να διατηρή στην αιωνιότητα τα μεγάλα γεγονότα της ζωής του. Δεν χάνεται εύκολα ότι ντυθή ωραία, ότι γίνει θρύλος και τραγούδι.

Έτσι ακριβώς συνέβη και με το Σπαρτιά. Η παράδοση μάς δίνει δύο εκδοχές για την καταστροφή του. Γιατί η καταστροφή υπήρξε ριζική, γρήγορη και ολοκληρωτική.

Η μια είναι πως το χωριό καταστράφηκε από πανούκλα, που τη μετέδωσε εδώ κάποιος ξενητεμένος, που επισκέφθηκε το χωριό του, ύστερα από πολλά χρόνια. Το χωριό αυτό, όπως και πιο πάνω είπαμε είχε πολλούς στην Κων)πολη. Ένα λοιπόν από τα ξενητεμένα παιδιά του Σπαρτιά, γύρισε στο σπίτι του και έφερνε μαζί του τη φοβερή αρρώστεια. Αυτή μεταδόθηκε και ξερίζωσε όλο το χωριό. Όσοι δεν προσεβλήθησαν, έφυγαν μακρυά από τον τόπο τους, που κατήντησε το δρεπάνι της ζωής των. Οι γύρω κάτοικοι των άλλων χωριών, ούτε λόγος, να γίνεται, πως θα πήγαιναν αμέσως να κατοικήσουν εκεί.

Αυτό το γεγονός παίρνει τώρα, νέα μορφή απ' τη φαντασία του λαού μας. Ήλθε ένας ξενητεμένος Κων)πολίτης στο Σπαρτιά. Τον καλοδέχτηκαν οι χωριανοί του και ιδιαίτερα η αγκαλιά της μάννας του, που χρόνια περίμενε, να καμαρώση πλάι στο γυιό της και να χαρή. Το βράδυ λοιπόν οπού η μάννα ετοίμασε το τραπέζι, για το γυιό της, κατέβηκε στο κατώι, όπου ήσαν τα βαρέλια, να πάρη κρασί.

Εκεί λοιπόν βλέπει μια ωραία γυναίκα. Στη στιγμή ανεβαίνει επάνω και παραπονείται στο γυιό της. Γιατί παιδί μου, του λέει, δεν ανεβάζεις επάνω τη γυναίκα σου, που μας έφερες από την ξενητιά; Ντρέπεσαι τους χωριανούς σου; Εμένα; Γιατί;

Ο γυιός κατάλαβε πως η μάννα του, είδε όραμα, αφού ο ίδιος δεν είχε φέρει τίποτε μαζί του. Μα μέσα του κυκλοφορούσε η αρρώστεια. Και ο άνθρωπος αυτός είχε φέρει την καταστροφή στον τόπο του.

Ας δούμε τώρα και μια άλλη άποψη ντης καταστροφής του Σπαρτιά. Μέχρι τις περιοχές αυτές έφθαναν τ' ασκέρια του Αλή Πασά και εξουσίαζαν την περιοχή. Θέλουν να πουν πως η εξουσία τους έφθανε μέχρι το πατάμι Μέγδοβας, όπου έφθαναν και τα σύνορα του Σπαρτιά. 

Ο Σπαρτιάς σαν κεφαλοχώρι της εποχής εκείνης προκαλούσε την έχθρα και τη βουλημία των Τουρκοαλβανών. Περισσότερο δε γιατί οι Σπαρτιανοί δεν ήθελαν να υποταχθούν σ' αυτούς και συμπαθούσαν πιο πολύ το επίσημο Τουρκικό κράτος και το Σουλτάνο.

Οι Τουρκοαλβανοί του Αλή Πασά έκαμαν πολλές επιδρομές κατά του χωριού και γνώρισε πολλές καταστροφές ο Σπαρτιάς. Οι Σπαρτιανοί βλέποντας πως δεν είχαν ησυχία από αυτούς, εζήτησαν τη βοήθεια του Σουλτάνου. Εκείνος τότε για μεγαλύτερη ασφάλεια τούς πήρε όλους από το Σπαρτιά και τους μετέφερε στα προάστια της Κωνσταντινούπολης, όπου και έζησαν οι Σπαρτιανοί. Λένε ακόμη πως υπήρχε εκεί για πολλά χρόνια ο συνοικισμός Σπαρτιάς στην Κων)πολη.

Οι κάτοικοι διηγούνται σήμερα και κάτι άλλο για το Σπαρτιά. Από το Σπαρτιά μάς λένε έχει περάσει και ο Κοσμάς ο Αιτωλός. Μόλις οι Σπαρτιανοί επληροφορήθησαν τον ερχομό του Κοσμά, έτρεξαν σύσσωμοι να τον υποδεχθούν. Δεν πήγε όμως ο άρχοντας του Σπαρτιά Μετεβελής, στο όνομα του οποίου υπάρχει σήμερα και τοποθεσία, για να υποδεχθή και καλωσορίσει τον Άγιο.

Τότε ο Κοσμάς έστειλε να τον φωνάξουν. Σαν ήλθε, του είπε. Κρίμα Μετεβελή και έχω να σου αναγγείλω ένα δυσάρεστο για το χωριό σου. Όλοι άλλαξαν όψι. Είχαν ακούσει τόσα για τον Άγιο άνθρωπο ετούτο, και ήξεραν πως ήτο αλάθευτος στις προφητείες του. Και ο Κοσμάς συνέχισε. Ύστερα από λίγα χρόνια στον τόπο αυτό θα λαλούν κουκουβάγιες. Μ' αυτά τα λόγια επροφήτευσε ο Κοσμάς τη μελλούμενη καταστροφή του χωριού.

Σήμερα τα κτήματα του Σπαρτιά τα καλλιεργούν οι Καλεσμενιώτες και οι κάτοικοι του Στενώματος. Το χωριό Σπαρτιάς δίδει πάλι ζωή σ' αυτούς και ζη στις καρδιές τους και στη σκέψη τους." 

(Το παραπάνω κείμενο ιχνηλατήσαμε από ένα παλιό βιβλιαράκι μισού και πλέον αιώνα, το οποίο κοσμεί την προσωπική μας βιβλιοθήκη, με συγγραφέα το δάσκαλο Παναγιώτη Γ. Παππά και τίτλο: "Το Καλεσμένο Ευρυτανίας. Η φύση - οι άνθρωποι - η προσπάθεια", χαρτογραφικαί βιβλιοδετικαί εργασίαι, Αγρίνιο 1965)


Τρίτη, 16 Ιουλίου 2019

Για εσάς... αετοί του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ !


"Το Καρπενήσι λεύτερο και ο λαός γιορτάζει..."

(ΑΦΙΕΡΩΜΑ-"ρεπορτάζ" από τον "Ευρυτάνα ιχνηλάτη")

Έγραψε ιστορία τo Αντιιμπεριαλιστικό Αντάμωμα που πραγματοποιήθηκε στην Ανταρτομάνα Ευρυτανία η οποία βίωσε μοναδικές ξεχωριστές στιγμές, βγαλμένες θαρρείς, από αλλοτινούς καιρούς...


Καταιγιστικές οι εντυπώσεις, αποτυπώθηκαν έντονα στα μάτια, την ψυχή και το νου και θα συνοδεύουν για πολλά χρόνια όσους τις έζησαν! 

Θα μείνουν ανεξίτηλες στις μνήμες :

*Η εικόνα της κεντρικής πλατείας του Καρπενησίου και των γύρω δρόμων, κατά τη διάρκεια της εκδήλωσης του ΚΚΕ (βλ. εδώ) - κατάμεστων από ένα τεράστιο πλήθος με ενθουσιώδεις νέους και νέες που με συνθήματα, τραγούδια και χιλιάδες κόκκινες σημαίες έδωσαν στην πόλη ένα πρωτοφανή δυναμικό παλμό, κάτω από το επιβλητικό Βελούχι και δίπλα από τα πορτρέτα του Άρη, του Διαμαντή, του Γιώτη, του Μπελή και άλλων καπεταναίων της Λαϊκής Αντίστασης!



*Η εικόνα της οδού Αθανασίου Καρπενησιώτη όταν το "κόκκινο ποτάμι" κατηφόριζε προς το Κεφαλόβρυσο με τραγούδια και αντάρτικους παιάνες!

Βίντεο: κάντε "κλικ" για να δείτε την  πορεία της νεολαίας από το Καρπενήσι στο Κεφαλόβρυσο



Εικόνες οπωσδήποτε συγκλονιστικές που το Ιστορικό Καρπενήσι είχε ν' αντικρίσει πολλές δεκαετίες, ίσως από τον καιρό της απελευθέρωσής του, από τότε που η Ευρυτανία ήταν το απόρθητο κάστρο της Ανταρτοσύνης και η θρυλική πρωτεύουσα της Ελεύθερης Ελλάδας!

*Οι μαζικές πεζοπορίες των νέων παιδιών στα αντάρτικα μονοπάτια και στο λόφο του Άη Δημήτρη, εκεί όπου βρόνταγε τ' αντάρτικο τουφέκι της λευτεριάς, ώστε να γνωρίσουν από κοντά τον τόπο και να ακούσουν και να μάθουν σχετικά με τα γεγονότα της μάχης του Καρπενησιού.


*Υπέροχη και η εικόνα της παιδικής κατασκήνωσης με τους πιο μικρούς φίλους μας να "κλέβουν την παράσταση" με ποικίλες χρήσιμες δραστηριότητες, διαγωνισμούς, τραγούδια, κέφι, παιχνίδι αλλά και ουσιαστική συμμετοχή στα δρώμενα! 


*Το απίστευτο γλέντι της νεολαίας στο πάνδροσο Κεφαλόβρυσο του Μάρκου Μπότσαρη, όπου χιλιάδες νέοι αλλά και μεγαλύτεροι χόρευαν αδερφωμένοι σαν μια μεγάλη παρέα: "το Καρπενήσι λεύτερο και ο λαός γιορτάζει... ο Γιώτης με το Διαμαντή μ’ όλα τα παλικάρια, σαρώνουνε το φασισμό και πιάσαν τους προδότες..." ή "τα οχυρά της Νάουσας δεν υπάρχουν πια, μπήκαν οι αντάρτες βάλανε φωτιά... κάψανε την τράπεζα κι όλα τα χαρτιά για να ξεχρεώσουν τη φτωχολογιά..." - κι αργότερα, κάτω από τους λεβέντικους ήχους του κλαρίνου, να χορεύουν ως τα ξημερώματα τον "Κατσαντώνη" και "εσείς μωρέ παιδιά κλεφτόπουλα...", υπενθυμίζοντας ότι "αντάρτης, κλέφτης, παλικάρι πάντα είναι ο ίδιος ο λαός..."!!!

Βίντεο: "Κάηκε το πελεκούδι" στους αντάρτικους χορούς!

Παρόν έδωσαν βέβαια και πολλοί Ευρυτάνες που είτε κατέβηκαν από το Καρπενήσι και τα χωριά για να συμμετάσχουν στις εκδηλώσεις είτε ήρθαν από την Αθήνα και άλλες πόλεις για τον ίδιο λόγο. Μαζί και ο δραστήριος Πολιτιστικός Σύλλογος Καρπενησίου που παρουσίασε παραδοσιακούς χορούς του τόπου μας!


Και εκεί πάνω στα ξάγναντα των αιώνιων κόκκινων αιθέρων, μυριάδες σύντροφοι πρωτοπανηγυριώτες, από το ΕΑΜ, τον ΕΛΑΣ, την ΕΠΟΝ, την ΟΠΛΑ και το ΔΣΕ έστηναν κι εκείνοι το δικό τους χορό της Ανταρτοσύνης, καμαρώνοντας από ψηλά τη νέα γενιά που δεν ξεπουλιέται ούτε προσκυνά!


*...και τόσες ακόμη θεατές και αθέατες εικόνες, που συν τω χρόνω θα αναδειχθούν ακόμη περισσότερο και θα αποτελέσουν μια ιδιαίτερη αγωνιστική παρακαταθήκη για τον τόπο μας και την ιστορία του.

*Αλλά εκείνο το γεγονός που πιστεύουμε ότι πραγματικά ξεχώρισε και αποτέλεσε την ΚΟΡΥΦΑΙΑ ΣΤΙΓΜΗ των εκδηλώσεων ήταν οι τιμητικές βραβεύσεις σε Αντάρτες και Αντάρτισσες του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας που είχαν πάρει μέρος στην κατάληψη του Καρπενησίου από το ΔΣΕ το 1949 !

Υποκλινόμαστε:

-Στην Ευρυτάνισσα αντάρτισσα Βασιλική Τσιαγκούδη από τη Λάσπη Ευρυτανίας (σημερινό Άγιο Νικόλαο), ανθυπολοχαγό της Σχολής Αξιωματικών και μαχήτρια της ΙΙ Μεραρχίας του ΔΣΕ με διοικητή το "Διαμαντή" (Γιάννη Αλεξάνδρου).

-Στον Ευρυτάνα Ηλία Πρίμπα επίσης από τη Λάσπη Ευρυτανίας. Ήταν στην Ι Μεραρχία του ΔΣΕ με διοικητή τον "καπετάν Γιώτη" (Χ. Φλωράκη).

-Στον Ηλία Καραγιάννη από την Ανάβρα (Γούρα) Αλμυρού. Ανθυπολοχαγός του ΔΣΕ, ήταν στο τμήμα της Σχολής Αξιωματικών του Κλιμακίου Γενικού Αρχηγείου Νοτίου Ελλάδας. Το τμήμα αυτό κατέλαβε τον λόφο του Αγ. Δημητρίου, κομβικό σημείο για την κατάληψη του Καρπενησίου.

-Στην Κατίνα Μανιτάρα από την Περίστα Ναυπακτίας. Επίσης ανθυπολοχαγός. Πολιτικός Επίτροπος του ΔΣΕ, ήταν στο τμήμα της Σχολής Αξιωματικών.

-Στον Βαγγέλη Μαλκογιώργο από τη Φθιώτιδα. Ανθυπολοχαγός του ΔΣΕ. Εκ μέρους του, το αναμνηστικό της ΚΝΕ παρέλαβε ο Θανάσης Παφίλης, διότι ένα θέμα υγείας δεν άφησε τον ίδιο να παρευρεθεί. Ήταν ένας από τους δεκάδες χιλιάδες που έδωσαν αυτές τις ηρωικές μάχες και είχε καταταχθεί εθελοντικά στον ΔΣΕ από τα 16 του χρόνια.

"Ούτε σε ξερονήσια ούτε σε φυλακές ποτέ τους δεν λυγίσανε οι κομμουνιστές!"

Αυτοί είναι οι αλύγιστοι Αετοί της Μαχόμενης Ρωμιοσύνης, οι περήφανοι αγωνιστές του ταξικού Επαναστατικού Κινήματος της πατρίδας μας, οι ηφαιστιακές προσωπικότητες που με τη στάση ζωής τους απέδειξαν ότι... "κάθε άνθρωπος που αλύγιστος τον αψηφά το γύπα, σαν Προμηθέας είναι κι αυτός, μ’ όποιο όνομα "!

Και με εκείνη τη συγκινητική σεμνότητα που μόνο οι γνήσιοι λαϊκοί αγωνιστές διαθέτουν, με μάτια που έλαμπαν, με το κορμί λεβέντικο να αντιστέκεται ακόμη και στο χρόνο, και με ψυχή σαν του Λαϊκού Στρατού, ατένιζαν με βλέμματα χαράς και θαυμασμού χιλιάδες νεότερους ανθρώπους να τους χειροκροτούν ΟΡΘΙΟΙ και να βροντοφωνάζουν ασταμάτητα ενθουσιώδη επαναστατικά συνθήματα αποτίοντας ύψιστη Τιμή τόσο στους ίδιους τους αντάρτες που βρίσκονταν εκεί κοντά μας, όσο και σε χιλιάδες άλλους σε όλη την Ελλάδα, μα και αμέτρητους ακόμα που έπεσαν στα πεδία των τίμιων μαχών ή που δεν ζουν πια... αλλά που όμως είναι εδώ μαζί μας και θα είναι για πάντα μαζί μας εις τους αιώνας των αιώνων!


Από εδώ απ' την ανταρτομάνα Ευρυτανία μαζί με τους παλιούς αντάρτες, χιλιάδες νεότεροι αγωνιστές που παρευρέθηκαν, κάποιοι εξ' αυτών ίσως και με διαφορετικές επιμέρους θεωρήσεις, θέλησαν να "αποκρυπτογραφήσουν τους παλιούς όρκους" διατρανώνοντας ότι ετούτος ο λαός δεν είπε ακόμη την τελευταία του λέξη και δεν θα πάψει να παλεύει ενάντια στους ξένους και ντόπιους αφεντάδες, ούτε θα διστάσει να ακολουθήσει και πάλι τον περήφανο επαναστατικό δρόμο για την αποτίναξη των αλυσίδων της σύγχρονης σκλαβιάς, για την ανεξαρτησία και την ανατροπή του σάπιου και γερασμένου συστήματος της αδικίας και της εκμετάλλευσης! Μέχρι να τσακιστεί ο ιμπεριαλισμός, ο φασισμός, οι πόλεμοι κι ο καπιταλισμός, ώσπου να χαράξει μια νέα ελπιδοφόρα μέρα με το λαό στην εξουσία για μια καινούργια χειραφετημένη κοινωνία δικαίου, αντάξια των θυσιών και των οραμάτων του λαού μας.

Βίντεο: δείτε τη βράβευση των Μαχητών του ΔΣΕ

Οι υψωμένες γροθιές σκέπασαν σαν ατσάλινο τείχος τον φεγγαρόλουστο ευρυτανικό ουρανό όταν η Αντάρτισσα του ΔΣΕ Κ. Μανιτάρα έστειλε το ακόλουθο μήνυμα : 

«Δεν είναι τούτο πάλεμα σε μαρμαρένια αλώνια, εκεί να στέκει ο Διγενής κι μπρος να στέκει ο χάρος. Εδώ σηκώνετ’ όλ’ η γη, με τους αποθαμένους και με τον ίδιο θάνατο πατάει τον θάνατό της. Και απάνω απάνω στα βουνά, κι απάνω στις κορφές τους, φωτάει με μιας ανάσταση, ξεσπάει αχός μεγάλος. Η Ελλάδα σέρνει τον χορό, ψηλά, με τους αντάρτες – χιλιάδες δίπλες ο χορός, χιλιάδες τα τραπέζια – κ ειν’ οι νεκροί στα ξάγναντα πρωτοπανηγυριώτες” (Άγγελος Σικελιανός)

Δόξα, τιμή και μνήμη των συμμαχητών και συμμαχητριών, των αθάνατων, ηρωικών νεκρών του Δημοκρατικού Στρατού Ελλάδας. Σε όλους εκείνους που πάλεψαν και μέτρησαν με το μπόι τους τη γη.

Πρόσφεραν το πολυτιμότερο αγαθό της ίδιας τους της ζωής για να ζήσουν όλα τα παιδιά του κόσμου σε έναν κόσμο καλύτερο, δικαιότερο, χωρίς πολέμους και φτώχεια. Σε έναν κόσμο ανεξάρτητο και ελεύθερο, σε μια δίκαιη, ανθρώπινη κοινωνία, για να παύσει η εκμετάλλευση ανθρώπου από άνθρωπο.

Φίλες και φίλοι, συντρόφισσες και σύντροφοι, είστε η χαρά, η ζωή και η ελπίδα του μέλλοντος, τα φλογερά νιάτα. Η ζωή σάς χρωστάει πάρα πολλά! Όμως συνειδητά και προμελετημένα, για τα δικά τους συμφέροντα, οι άνθρωποι σας τα αφαιρούν. Ο ποιητής λέει: “Κρατάς τον κόσμο στα δυο σου χέρια”.

Ε, εσείς κρατάτε τον κόσμο στα δυο σας χέρια και όλοι μαζί είστε οι κυρίαρχοι της Γης.

Σας εύχομαι από καρδιάς να είστε όλοι σας γεροί και να ψάχνετε πάντα επιτυχίες στη ζωή σας. Ζήτω το ΚΚΕ, ζήτω η καινούργια γενιά, ζήτω οι καινούργιοι κομμουνιστές μας». (Κατίνα Μανιτάρα)

Όσες περιγραφές και να κάνουμε δεν μπορούν να αποτυπώσουν τις στιγμές, τον παλμό, τα συναισθήματα...

Σας ευχαριστούμε αετοί του ΕΛΑΣ και του ΔΣΕ!

Εμπνεόμαστε - Διδασκόμαστε - Συνεχίζουμε... στο δρόμο του Δίκιου του Λαού!

"ΟΛΑ ΕΙΝΑΙ ΡΟΥΜΕΛΗ" - δείτε το  βίντεο που προβλήθηκε στο Κεφαλόβρυσο 
για την Κατάληψη του Καρπενησίου από το ΔΣΕ

ΥΓ1. Κείμενο/παρουσίαση: blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" // Βίντεο: από 902.gr - Κατιούσα - Ευρυτανικά Νέα - Ράδιο Καρπενήσι // Φωτο: από 902.gr και "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" . 

ΥΓ2. Επιλέξαμε και κάποιες ακόμη παραπομπές ώστε να δείτε και άλλα βίντεο σχετικά με τις εκδηλώσεις, αλλά και "παραλειπόμενα" από το Αντιιμπεριαλιστικό Διήμερο στην Ευρυτανία. 
Κάντε "κλικ" στις παρακάτω επισημάνσεις για να δείτε τα βίντεο:

"Πες στους γονιούς μου χαιρετίσματα
και πες τους πια για μένα μη νοιαστούν.
Τα νιάτα μου τα χάρισα
στολίσματα του Λαϊκού Στρατού..."
(Δώρης Άνθης-Ευρυτάνας ΕΛΑΣίτης και ποιητής που έπεσε στα Δεκεμβριανά)

Να ζήσει το Ανταρτικό!!!
Γεια σου Ανταρτομάνα Ευρυτανία!
Ψυχή βαθιά!