Σάββατο 10 Οκτωβρίου 2026

Το δικό μας αρκτικόλεξο!


Εύμορφη

Υψιπετής

Ρωμαλέα 

Υδροχαρής

Τρισευλογημένη 

Ανταρτογέννα

Νοσταλγική 

Ιστορική 

Ανυπότακτη 


ΥΓ1: η συνοδευτική φωτογραφία μας απεικονίζει το αετόμορφο Βελούχι!

ΥΓ2 : μπορείτε (στα σχόλια) να προσθέσετε και τους δικούς σας ορισμούς. Δεκτοί!


"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Δευτέρα 5 Οκτωβρίου 2026

Η ευρυτάνισσα γιαγιά και τα... εγκς!


Η  γιαγιά Μαρία ήταν μια σπουδαία αγωνίστρια της ζωής, από εκείνες τις παλιές καλοσυνάτες μα και σκληραγωγημένες ευρυτάνισσες γυναίκες της ασύγκριτης "δρακογενιάς", που αν και έμεινε πολύ νέα χήρα, τότε στα πέτρινα χρόνια, εντούτοις ανάστησε με αληθινή παλικαριά τα παιδιά της μοχθώντας στη γη με ίδρω, τιμιότητα και αξιοπρέπεια.

Όταν πέρασαν τα χρόνια, μεγάλη πια σε ηλικία, μπήκε και σ' αεροπλάνο για να πάει για κάμποσο καιρό στους γιούς της που ήταν μετανάστες στην Αμερική και την περίμεναν με λαχτάρα μιάς και την υπεραγαπούσαν. 

Πότε στο ένα σπίτι, πότε στο άλλο, παιδιά, νύφες και εγγόνια, την είχαν στα ώπα-ώπα. 

-Μάνα να μην χολοσκάς για τίποτα, να κάθεσαι και να ξεκουράζεσαι και ότι θες από μας θα το 'χεις, της έλεγαν.

Η ευρυτάνισσα γιαγιά, όμως, δεν το πολυήθελε το καθησιό. Μαθημένη μια ζωή στη δουλειά που να βρει ησυχία.

Ο ένας της γιος είχε γιάρδα στο σπίτι του. Η γιαγιά Μαρία βρήκε εκεί αυτό που ζητούσε. Άρπαξε αμέσως το τσαπί και σε σύντομο χρονικό διάστημα μετέτρεψε το γκαζόν σε... κήπο!

Και τι κήπο! Απ' όλα τα καλούδια είχε ο μπαξές της: ντομάτες, μελιτζάνες, κολοκυθάκια, πιπεριές, μαρούλια, κρεμμυδάκια, φασόλια, πλούσια η σοδειά!

Οι αμερικανοί γείτονες αγαπούσαν πολύ τη γιαγιά : θαύμαζαν τα έργα και την ενέργειά της, ενώ τους έκανε και μεγάλη εντύπωση που ήταν πάντα ντυμένη στα μαύρα με τη μαντίλα και... τη μακριά πλεχτή κοτσίδα της. Που να 'ξεραν οι άνθρωποι...

Η γιαγιά πάλι, ανοιχτόκαρδη και πρόσχαρη, γέμιζε τα καλάθια και μοίραζε από τα καλούδια της στους γειτόνους.

Μια μέρα η νύφη της που τη λάτρευε, της λέει:

-Μάνα επειδή δεν προλαβαίνω, μπορείς σε παρακαλώ να πεταχτείς εδώ λίγο παρακάτω στο μπακάλικο να μου πάρεις μερικά αυγά;

Άλλο που δεν ήθελε η γιαγιά που της άρεσαν όσο δε λέγεται οι περίπατοι και οι βόλτες. 

Όμως ...

-Να πάω παιδάκι μου, της είπε, αλλά δεν ξέρω αμερικάνικα, πως θα τα ζητήσω τα αυγά;

-Α, δεν είναι τίποτα μάνα, μια λέξη μόνο θα πεις: "έγκς", και θα σου δείξουν.

Ξεκινάει η γιαγιά και στο δρόμο κάθε τόσο έλεγε από μέσα της : "εγκς, εγκς, εγκς...".

Όταν όμως έφτασε στο μαγαζάκι... το ξέχασε!

Μπαίνει μέσα, τους χαμογελάει, της χαμογελάνε, αλλά από κει και πέρα... τσιμουδιά.

Τι να κάνει, κι η δόλια η γιαγιά, αρχίζει να κοιτάζει από δω, να κοιτάζει από κει, να ψάχνει στα ράφια, να σουλατσάρει τριγύρω, αλλά πουθενά να δει αυγά.

Ο μαγαζάτορας και η γυναίκα του αλλά και δύο γείτονες που έτυχε να είναι εκεί, άνθρωποι εξυπηρετικοί, προθυμοποιήθηκαν αμέσως να βοηθήσουν τη γιαγιά.

Τη ρώταγαν στα αμερικάνικα τι θα ήθελε...

-Τ' αστόχησα παιδιά μ', έλεγε η γιαγιά σε... άψογα ευρυτανικά!

Εδώ που τα λέμε που να συνεννοηθούν!

Μάταια προσπαθούσαν οι άνθρωποι ξανά και ξανά να βγάλουν άκρη.

Η γιαγιά αρχίζει τότε να τους κάνει νοήματα δείχνοντας με τα χέρια της το μακρουλό σχήμα του αυγού.

Που να πάρουν όμως χαμπάρι κι οι άλλοι τι να ήταν αυτό που γύρευε εκείνη η παράξενη ελληνίδα γιαγιά μέσα σε τόσα εμπορεύματα.

Στο πόδι όλοι, έψαχναν αντάμα, αλλά τζίφος!

Τότε λοιπόν η Ευρυτάνισσα γιαγιά σκαρφίστηκε κάτι άλλο...

Και ξαφνικά αρχίζει μέσα στο μαγαζί :

-«Κο κο κο κο - κο κο κο κοκοοοοο....»

Κοίταζαν περίεργα οι αμερικανοί τη γιαγιά που... κακάριζε ασταμάτητα, μέχρι που τελικά μπήκαν στο νόημα.

Τότε τα γέλια και της γιαγιάς και των αλλονών βούιξαν σε ολόκληρο το τετράγωνο.

Σε λίγο η γιαγιά έφτανε στο σπίτι με τα αυγά.

-Όλα καλά μάνα; τη ρωτάει η νύφη της.

-Δόξα τω Θεώ κόρη μου, τα αμερικάνικα τα κουτσοκαταφέρνω!!!


(αληθινή ιστορία με πρωταγωνίστρια την αλησμόνητη γιαγιά μου που μας μεγάλωσε με αγάπη και που πιστεύω ότι από τους αιώνιους παραδεισένιους κήπους θα μας χαμογελά και θα μας στέλνει ευχές...)


"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Πέμπτη 1 Οκτωβρίου 2026

4 εκατομμύρια...


Ξεπέρασε τα 4 εκατομμύρια επισκέψεις  ο "Ευρυτάνας ιχνηλάτης", σύμφωνα με την αυτόματη ροή των στατιστικών στοιχείων της πλατφόρμας blogger της google που αφορούν τις προβολές στις σελίδες του δικού μας ιστολογίου.

Είναι κι αυτή μία ακόμη ιδιαίτερη στιγμή στο διανυόμενο χρόνο, που έρχεται να πιστοποιήσει ότι αυτή η ανιδιοτελής προσπάθεια παραμένει ζωντανή, αγκαλιάζεται από τόσους ανθρώπους, συμπατριώτες μας και μη, ενώ παράλληλα εξακολουθεί και να εμπλουτίζεται, επάνω βέβαια στο πνεύμα και στις αρχές που χαράξαμε κάποτε.

Σας ευχαριστούμε για τις επισκέψεις σας στο σπιτικό μας, σάς ευχαριστούμε για το ενδιαφέρον και τη στήριξη.

Συνεχίζουμε να βαδίζουμε, με όλους εσάς συνοδοιπόρους, στα μονοπάτια της πρωτόπλαστης φύσης και της ανυπότακτης ιστορίας της αγαπημένης μας Ευρυτανίας.

"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026

Εις των Αγράφων τις ψηλές ραχούλες...


"Σ’ αφήνω γεια, μανούλα μου γλυκιά 

και σας αγαπημένες αδελφούλες,

πάω μαζί με τ’ άλλα τα παιδιά 

εις των Αγράφων τις ψηλές ραχούλες. 


Την τυραννία δεν αντέχω πια 

το βούρδουλα και την τρομοκρατία, 

στο φασισμό δε θέλω πια να ζω

που σήμα έχει την αιμοβορία." 


(Σπάνιο αντάρτικο τραγούδι, με αναφορά στα αδούλωτα Άγραφα. Το 'λεγαν οι καταδιωγμένοι αγωνιστές από τη φασιστική κρατική και παρακρατική τρομοκρατία. Αφιερώνεται στη μνήμη του θείου μου Κ.Σ. που βγήκε κάποτε κι εκείνος πιτσιρίκος στα βουνά της Ευρυτανίας για το λόγο που περιγράφεται στους παραπάνω στίχους)

"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026

Δεν καταδέχεται να φυτρώσει στα χαμηλά...


«Ποιος τους είχε πει πως ο έλατος μοιάζει με τον πολυέλαιο της εκκλησίας; Κοιτάζουν και βλέπουν αλήθεια στα καμαρωτά κλαδιά του κάτι σαν άσπρες λαμπάδες. Είναι ο καρπός του· από ‘κεί μαζεύουν την ελατόπισσα.

Όλα τα δέντρα της γης έχουν ανώμαλο σχήμα. Μα το κυπαρίσσι στους κάμπους κι ο έλατος στο βουνό στέκουν ολόισια. Γίνονται κατάρτια στα καράβια. 

Εδώ στα βουνά ο έλατος περιφρονεί τον χειμώνα. Κρατάει  χιόνι πολύ. Λυγίζει, που νομίζεις πως θα σπάσει, μα μένει πάντα ίσιος και θυμώνει τον άνεμο που τον μάχεται.

Δεν καταδέχεται να φυτρώσει στα χαμηλά. Πρέπει ν’ ανεβούμε ψηλά για να τον απαντήσουμε. 

Τα παιδιά, κοιτάζοντας απάνω στο βουνό, είδαν ολόκληρο  δάσος από έλατα ίσια. 

Δεν ξέρουμε γιατί τούτος ο γερο-έλατος ήρθε και ζει εδώ μοναχός του.»

("Στον έλατο", απόσπασμα από το εμβληματικό βιβλίο "Τα ψηλά βουνά" - του Ευρυτάνα συγγραφέα Ζαχαρία Παπαντωνίου) 

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

Αετόπουλα της Ευρυτανίας : προάγγελοι της λευτεριάς!


"...ένα από τα πιο συγκινητικά και πρωτότυπα θεάματα που το παιδιάτικο παιγνίδι μέσα απ' τον ανεύθυνον ορίζοντα της δράσης του, παίρνει μια επίκαιρη ημισοβαρότητα κι' επισημότητα και φτάνει στη διάθεση της ένοπλης απελευθερωτικής ρήξης."


(Ιστορική καταγραφή από την αντιστασιακή εφημερίδα «α γ ώ ν α ς» ΟΡΓΑΝΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ε.Π.Ο.Ν. ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, ΚΑΠΟΥ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1943, ΧΡΟΝΟΣ 1ος, Αριθ. φύλλου 3, ΤΙΜΗ ΦΥΛΛΟΥ ΔΡΑΧ. 200 - ΑΣΚΙ, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας) 



*****

ΠΡΟΑΓΓΕΛΟΙ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ

-Κάθε μέρα τώρα, πρωΐ κι απόγεμα οι δρόμοι της γειτονιάς, αχολογούν απ' την κοσμοπλημμύρα. Οχλαγοή, κακό θόρυβος. Κάπου-κάπου ξεχωρίζεις έντονες διαπεραστικές παιδιάτικες φωνές, κρουσταλλένια γέλοια της πιο αμέριμνης νεανικής εποχής, χειροκροτήμα, ποδοβολητό, κι' ύστερα ένα τραγούδι, γεμάτα ζωή, δροσιά και νειάτα λαγαρίζει καθάριο μέσα στη διάφανη γαλάζια ατμόσφαιρα: «Το χωριό τ' αφίνουμε. Τους δικούς μας χαιρετάμε. Πάμε να φρουρήσουμε της πατρίδας την τιμή....»

Τα παράθυρα ανοίγουν βιαστικά και μ' ενδιαφέρον, τα μπαλκόνια πέρνουν μονομιάς ζωή και στα ματόφυλλα αχτίδες χαράς πεταλουδίζουν.

Μια αντάρτικη ομάδα!. . Μα όχι σαν τις άλλες. Είκοσι ως τριάντα παιδιά, γύρω στα δέκα τους χρόνια, με εξαρτήσεις, με πολυβόλα και μ ένα μεγάλο ξύλινο κανόνι που το κρατάνε δύο «αντάρτες» διασχίζουν σε σχηματισμό παρέλασης και τραγουδώντας τους δρόμους της πολίχνης. Μπροστά απ' την ομάδα είναι δύο σημαιοφόροι ντυμένοι φουστανέλλες. Τα πρόσωπα των παιδιών ανταρτών έχουν μία περίεργη σοβαρότητα κι' ο καπετάνιος τους, με το μαύρο βελούδινο σκούφο, επιθεωρεί μ' ένα επίσημο βλέμμα, κάθε τόσο τους «άνδρες» του.

Προχτές μιά απ' αυτές τις ομάδες κατευθύνθηκε στην πλατεία και παρατάχθηκε κανονικά μπροστά στο άγαλμα του Μ. Μπότσαρη. Ο στρατιωτικός αρχηγός της έδωσε το παράγγελμα: « Προσοχή!... Παρουσιάστε!.. » Κι' αμέσως ένας «αντάρτης», γονατιστός, κατέθεσε στεφάνι από λουλούδια μπροστά στην καλλιμάρμαρη προτομή του ήρωα. Οι άλλοι σώπασαν για λίγο κι' ύστερα φώναξαν: «ζήτω οι αντάρτες μας» και πήραν πάλι το δρόμο τους. Μπροστά και πίσω πλήθος άλλο παιδιά και κορίτσια ξεχύνονται σαν σπουργίτια και πέρνουν μέρος στο τραγούδι: « Λεβέντες του Καρπενησιού και της Γραβιάς λιοντάρια...»

Είναι ένα από τα πιο συγκινητικά και πρωτότυπα θεάματα που το παιδιάτικο παιγνίδι μέσα απ' τον ανεύθυνον ορίζοντα της δράσης του, παίρνει μια επίκαιρη ημισοβαρότητα κι' επισημότητα και φτάνει στη διάθεση της ένοπλης απελευθερωτικής ρήξης. Κι' ενώ η αντάρτικη τούτη ομάδα, στο θριαμβευτικό της διάβα, προκαλεί θύελλα χειροκροτημάτων από πέρα φωνή ακούγεται, ένας «αντάρτης», λαχανιασμένος καταφτάνει, προσπερνά τους άλλους πλησιάζει τον καπετάνιο και του λέει:

-Καπετάνιε, φέρνω εντολή απ' το αρχηγείο μας για να κατευθυνθή η ομάδα στο συνοικισμό.

Αμέσως δίνεται το σύνθημα και η ομάδα αλλάζει κατεύθυνση κι' έτσι με τη σειρά τους οι γειτονιές χάνουν τη μονοτονία τους και παίρνουν τη χαρούμενη όψη του πανηγυρισμού.

Ας έλθουν αυτοί που κάθουνται με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στο μουλιασμένο ορίζοντα της σκλαβιάς να ιδούνε την αυθόρμητη κινητοποίηση των παιδιών τους, ας έλθουν να ιδούνε αυτοί που βρίσκουνται σε μια ασφυκτική αδράνεια όπου η ψυχή μέσα στο αποκάρωμά της είναι ουδέτερη προς την υπόθεση της ζωής.

Το θέαμα που μας παρουσιάζουν οι «αντάρτικες» τούτες ομάδες των παιδιών είναι ένα βάπτισμα μέσα στην κολυμπήθρα της νειότης για τον σημερινό μας αγώνα.

Αθώα παιδιά! Σεις που με τόση προθυμία πήρατε τα «όπλα» στο χέρι για ν' αποχτήσετε τη λευτεριά σας! ύστερα από κάμποσο καιρό, σαν κουραστούνε οι φασίστες να σκοτώνουν ανθρώπους, κι' όταν σαν αντίδοτο δεχτούν το τελειωτικό χτύπημα των συμμάχων και των σκλαβωμένων λαών, θα πάψη ο πόλεμος και θ' αδειάσουν τα χαρακώματα. Μέσα στ' αμπριά θα γεννήσουν οι αρκούδες και πάνω στα ξεχασμένα συρματοπλέγματα θα σκαλώσουν οι αγράμπελες τις ανθισμένες τους γιρλάντες. Τότε πια κι' η ζωή θα πάρει τον κανονικό ανθρώπινο δρόμο της και τα χέρια σας αυτά που στις ώρες του παιγνιδιού κρατάνε τώρα ξύλινα ντουφέκια, θ' απλωθούν σ' έναν πανανθρώπινο χαιρετισμό, που θα δώσουν αδελφωμένα τα νειάτα πάνω στη λεωφόρο της αλήθειας και του πολιτισμού.

Ωστόσο τα σημερινά σας όπλα και οι αυθόρμητες πανηγυρικές παρελάσεις είναι το προανάκρουσμα της αυριανής ζωής όπως ξεπετιέται απ' την ένστιχτη αγωνιστική σας διάθεση για την κατάκτηση της Λευτεριάς. Εμείς σα μεγαλύτεροί σας αδελφοί, στεκόμαστε πάντα στο πλάι σας.

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"