Τετάρτη 25 Μαρτίου 2026

Πανευρυτανικό ΟΧΙ στις εκτροπές των ποταμών της Ευρυτανίας

Νέο μήνυμα Αντίστασης από την Ευρυτανία στις 22 Μαρτίου 2026 - Παγκόσμια Ημέρα Νερού!



Ανταπόκριση του συμπατριώτη μας Ευθύμιου Φλώρου 

για την Επιστημονική Ημερίδα στο Καρπενήσι


(για τους αναγνώστες  

του blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης")


*****

Την ώρα που ο ελληνικός λαός ζει μια εικονική πραγματικότητα δημοκρατίας, την ώρα που η γη ταλανίζεται από τους ισχυρούς των όπλων και χιλιάδες πάμφτωχοι άνθρωποι καθημερινά βλέπουν το βιός τους να διαλύεται, βλέπουν τα παιδιά τους να λιμοκτονούν και να σκοτώνονται από τα «έξυπνα» όπλα του «έξυπνων» δυναστών της εποχής μας, αυτή την ώρα η αγαπημένη μας πατρίδα αντιμετωπίζει αυξανόμενο καθημερινά τον κίνδυνο να γίνει κρανίου τόπος στο έλεος της επέλασης αδηφάγων κερδοσκόπων που καθοδηγούν από τα παρασκήνια τις κυβερνήσεις του τόπου μας.  

Εδώ και χρόνια ένα κίνημα ενεργών πολιτών μάχεται ενάντια στην επέλαση αιολικών, φωτοβολταϊκών, αντλησιοταμιεύσεων, υδροηλεκτρικών σε κάθε καθαρό ποτάμι, μάχεται να τους σταματήσει και να παραδώσει στις επόμενες γενιές αυτό που η ίδια παρέλαβε, δηλαδή μια όμορφη, βουνίσια, μεσογειακή ζώσα ελληνική ύπαιθρο. 

Ειδικά, η Ευρυτανία μας όπως και άλλες περιοχές της Ελλάδας δέχεται μεγάλη επίθεση σ’ όλους τους παραπάνω τομείς, αφού πρώτα αποψιλώθηκε από κατοίκους, έτσι ώστε οι ταγοί της εξουσίας να μην έχουν αντιδράσεις στα άθλια σχέδιά  τους. 

Τελευταίο εξ αυτών η πρόσφατη εξαγγελία, δια στόματος πρωθυπουργού της χώρας, του σχεδίου «Εύρυτος», που αφορά στην εκτροπή των ποταμών Καρπενησιώτη και Κρικελλοπόταμου προς τη λίμνη του Εύηνου και δι’ αυτής προς την πρωτεύουσα των ανεγκέφαλων κυβερνητών! Το κόστος του σχεδίου αυτού  υπολογίζεται σε 500 εκατομμύρια ευρώ!!! Της σχεδιαζόμενης αυτής εκτροπής προηγήθηκε η συνεχής διαχρονική, από τη δεκαετία του 1950, «εκτροπή» των ανθρώπων προς την Αθήνα με αποτέλεσμα τη νέκρωση της πατρώας γης. 


Ταυτόχρονα όμως οι ίδιοι που με τις πράξεις τους ληστεύουν και ερημοποιούν την επαρχία, δήθεν βρίσκονται και στο πλευρό της και ειδικά προεκλογικά, με ταξίματα για κατασκευή δρόμων και έργων που κι εκείνα εξαγγέλλονται από τη δεκαετία του 1950 και ακόμα βρίσκονται σε εξέλιξη!!! Είμαι τώρα 71 χρόνων και από τότε που θυμάμαι ανακοινώνεται η βελτίωση των δρόμων Λαμίας-Καρπενησίου, και Καρπενησίου-Αγρινίου! Αν είχαν διαθέσει αυτά τα 500 εκατομμύρια οι αθεόφοβοι θα είχαν γίνει Εθνικές Οδοί αυτοί οι δύο δρόμοι των συνολικά 180 χιλιομέτρων!

Οι Ευρυτάνες γονιδιακά έχοντας τη  δυσπιστία και  την ανυποταξία στο αίμα τους, αφού αυτά τα βουνά έθρεψαν την Αντίσταση του Λαού μας σε όλους τους αγώνες του, δεν άργησαν να αντιδράσουν και σε τούτη την εξαγγελία του πρωθυπουργού. 

Κι έτσι δημιούργησαν Επιτροπή Αγώνα κατά του σχεδίου «Εύρυτος», η οποία έως σήμερα συνεδρίαζε τακτικά και εν μέσω χειμώνα πραγματοποίησε στις 8 Φλεβάρη συλλαλητήριο πετυχημένο στο Καρπενήσι φωνάζοντας το πρώτο δυνατό ΟΧΙ σε τούτα τα σχεδιαζόμενα εγκλήματα. 

Προ ολίγων ημερών, στις 12  Μαρτίου οι Ευρυτάνες των Αθηνών, μαζί με δεκάδες συλλογικότητες από όλη την Ελλάδα πραγματοποίησαν ημερίδα ενημέρωσης στο κέντρο της Αθήνας, όπου ομιλητές καθηγητές πανεπιστημίων ανέλυσαν τις σοβαρές αρνητικές και χωρίς γυρισμό επιπτώσεις στο περιβάλλον της Ευρυτανίας από τέτοιες εκτροπές ποταμών που κυλάνε εκεί τα νερά τους για χιλιάδες χρόνια!

Χθες 22 Μαρτίου, μέρα της παγκόσμιας ημέρας νερού, έγινε και στο Καρπενήσι παρόμοια ημερίδα ενημέρωσης, από την Επιτροπή Αγώνα, όπου παρόντων και του Μητροπολίτη Καρπενησίου κ. Γεωργίου, του Δημάρχου Καρπενησίου κ. Κακκαβά, του ιερέα π. Γεωργίου Χρυσαφογιώργου και του ιερέα π. Κωνσταντίνου Λιάπη, άλλοι τρεις καθηγητές ειδικοί στο θέμα, ενημέρωσαν την τοπική κοινωνία που γέμισε την αίθουσα εκδηλώσεων του 2ου δημοτικού σχολείου.

Την ημερίδα συντόνισε ο κ. Γιώργος Μπακογιώργος εκ μέρους της Επιτροπής Αγώνα,  ο οποίος και τόνισε τον πανευρυτανικό ενωτικό χαρακτήρα της Επιτροπής και έδωσε τον λόγο στους ομιλητές. 


Πρώτος μίλησε διαδικτυακά ο κ. Αβραάμ Ζεληλίδης, καθηγητής γεωλογίας στο Πανεπιστήμιο της Πάτρας, ο οποίος μιλώντας και δείχνοντας  διαφάνειες και διαγράμματα επιβεβαίωσε ότι:

1) Αν διαθέτανε αυτά τα χρήματα στο δίκτυο της ΕΥΔΑΠ και έκαναν σωστή διαχείριση  δεν απαιτείται καμία εκτροπή ποταμού για τις ανάγκες της Αθήνας.

2) Οι δύο ποταμοί ήδη τροφοδοτούν σε μεγάλο ποσοστό τη λίμνη των Κρεμαστών η οποία συμβάλλει τα μέγιστα στην παραγωγή καθαρής ενέργειας εδώ και 50 χρόνια, οπότε αν γίνει εκτροπή τους θα μειωθεί αυτή η παραγωγή σε μεγάλο βαθμό.

3) Οι παρόχθιες περιοχές των δύο ποταμών από τα σημεία που θα τους πάρουν το νερό θα ερημοποιηθούν σε λίγα χρόνια, αφού η όποια ακόμα και μερική μείωση των νερών, δημιουργεί αύξηση της θερμοκρασίας του νερού και πολλές παράπλευρες διαταραχές στα φυτά και τα ζωντανά που εξαρτώνται από το ποτάμι για χιλιάδες χρόνια.

4) Σύμφωνα με οδηγία του 2024 της Ε.Ε. οι χώρες μέλη πρέπει να αποφράξουν όσο μπορούν τους ποταμούς και όχι να προσθέσουν εμπόδια στη  συνέχειά τους που αποτελεί βασικό χαρακτηριστικό ενός υγιή ποταμού!

Κατόπιν, πήρε τον λόγο ο κ Βασίλης Μπέλλος, επίκουρος καθηγητής ΔΠΘ με καταγωγή από τα Γρεβενά, ο οποίος διαχώρισε τις έννοιες «λειψυδρία» και «ανομβρία», όπως και  «καταιγίδα» απέναντι στην «πλημμύρα», αφού η ανομβρία και η καταιγίδα αφορούν στον καιρό, ενώ η λειψυδρία και η πλημμύρα έχουν να κάνουν με τις πολιτικές επιλογές και όχι με τον καιρό!! Κι όμως η λειψυδρία που έχει ως αιτία της τις λανθασμένες ή ανύπαρκτες πολιτικές των κυβερνήσεων,  χρησιμοποιήθηκε ως αιτιολογία από την ίδια την κυβέρνηση για την αναγκαιότητα του σχεδίου εκτροπής των ποταμών μας!!!

Με άλλα λόγια, η επίκληση της λειψυδρίας από τον πρωθυπουργό για εκτροπή των ποταμών και καταστροφή μιας ολόκληρης περιοχής μπορεί να αποφευχθεί, αν η κυβέρνησή του και οι επόμενες δράσουν επιτέλους με άλλους κανόνες σωστής διαχείρισης των νερών που ήδη υπάρχουν!  Και ο κ Μπέλλος τόνισε ότι στην Αθήνα δεν υπάρχει λειψυδρία αλλά κακή διαχείριση των αποθεμάτων. Με την επίκληση της λειψυδρίας έρχονται να δώσουν έναν «επιστημονικοφανή μανδύα σε προειλημμένες πολιτικές αποφάσεις, ακόμα κι αν διαψεύδονται από τη φετινή πάρα πολύ υγρή χρονιά». Και συνέχισε με τίτλους υποκινούμενων δημοσιευμάτων:

Εμφανίστηκε είπαν το χωριό Κάλλιον!  Μα ανά 6-7 χρόνια εμφανίζονται κάποια σπίτια του πλημμυρισμένου νεκρού χωριού.  Δεν είναι η πρώτη φορά, αφού το 1991, το 2001 το 2008  είχαμε επίσης χαμηλά ύψη νερού στους ταμιευτήρες, χωρίς τότε όμως να σημάνει κανένας συναγερμός, αφού προφανώς δεν υπήρχε δυνατότητα εκταμίευσης χρημάτων για μεγάλες κατασκευαστικές εταιρείες!

Προβάλλεται, κινδυνολογώντας, η αντίστροφη μέτρηση δηλαδή «αν δεν βρέξει, η Αθήνα θα έχει νερό για 700 μέρες!» Μα αυτό έτσι κι αλλιώς πάντα θα ισχύει, είτε εκτρέψουν ποτάμια είτε όχι!! αφού το νερό που πάει στην Αθήνα δεν είναι αποθηκευμένο στους ταμιευτήρες αλλά στην ατμόσφαιρα!!! Και οι ταμιευτήρες κρατάνε από αυτό όσο χωράνε δηλαδή π.χ. για 700 -800-1000 μέρες!!


Κι έπειτα, ήρθε η εξαγγελία ότι τίθεται η Αττική σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, πράγμα το οποίο δεν είναι τίποτα άλλο παρά  «ένα νομικό καθεστώς, όπλο για την κυβέρνηση να κάνει πιο εύκολα κάποια έργα, χωρίς να περάσουν από διαγωνισμούς, διαβούλευση, μελέτη περιβαλλοντικών επιπτώσεων, αλλά να γίνουν πολύ γρήγορα με απ’ ευθείας αναθέσεις»!!!

Κριτήριο για τα έργα που σχεδιάζουν, είπε  ο κ Μπέλλος, δεν είναι οι κοινωνικές ανάγκες για νερό, αλλά τα κέρδη των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων, αφού έχουν προανακοινώσει ότι μέχρι το 2040 θα πρέπει να διατεθούν για το νερό περίπου 7 δις ευρώ!! προερχόμενα από τα λιμνάζοντα κονδύλια στα «πράσινα» ταμεία της Ε.Ε. και φυσικά από τα ματωμένα πλεονάσματα των προϋπολογισμών στην Ελλάδα.  Φυσικά αυτά τα χρήματα δεν θα πάνε στον ελληνικό λαό αλλά στα ταμεία των μεγάλων κατασκευαστικών εταιρειών!

Χαρακτήρισε μάλιστα ο Υπουργός Ενέργειας το σχέδιο «Εύρυτος» ως το «έργο της γενιάς μας!!!» λες και κάθε γενιά έχει υποχρέωση να κάνει ένα μεγάλο έργο χωρίς να δει τις ανάγκες της κοινωνίας!

Κι έκλεισε την ομιλία του με το θέμα της παραγωγής νερού με  αφαλάτωση, η οποία ενώ μπορεί να είναι αναγκαία σε κάποια νησιά, δεν ταιριάζει καθόλου με το υδρολογικό καθεστώς και τις κλιματικές συνθήκες της ηπειρωτικής Ελλάδας. Η δικαιολογία για την αφαλάτωση είναι η κατανάλωση της περίσσειας ενέργειας από ΑΠΕ, που σε κάποιες ώρες συνεχούς ηλιοφάνειας και  πνοής ανέμου παράγεται και απορρίπτεται, και  θα περίμενε κανείς ετούτο να  οδηγεί σε ένα τέλος την αντιφατική πολιτική επέκτασης των ΑΠΕ. Ωστόσο, αυτή συνεχίζεται με εντατικούς ρυθμούς και έχουμε εμφανή τον  κίνδυνο γενικής διακοπής ηλεκτροδότησης που αποφεύχθηκε πριν δύο χρόνια στην Ελλάδα, ενώ συνέβη πριν ένα χρόνο στην Ισπανία.

Ακολούθησε η ομιλία του κ. Νίκου Κατσουλάκου, ερευνητή του ΕΜΠ, καταγόμενου από την Ευρυτανία, ο οποίος αφιέρωσε μεγάλο μέρος της ομιλίας του να αποδείξει ότι ναι μεν τα βουνά είναι οι αποθήκες νερού και χώροι βιοποικιλότητας, αλλά η Ευρυτανία θυσιάζοντας μεγάλο μέρος της στη δημιουργία της τεχνητής λίμνης των Κρεμαστών έδωσε 20πλάσια καθαρή ενέργεια στην Ελλάδα ολόκληρη από αυτή που η ίδια καταναλώνει. Αναφέρθηκε στην πλειάδα έργων ΑΠΕ που έχουν αδειοδοτηθεί για την Ευρυτανία τα οποία υπερβαίνουν πολύ τον μέσο όρο της χώρας και απαιτούν κι εκείνα εγρήγορση και αγώνα για να μην γίνει ο τόπος βιομηχανική περιοχή. 

Μετά έδειξε διάγραμμα του αριθμού των δημοσιευμάτων για λειψυδρία, για κίνδυνο να μείνει από νερό η πρωτεύουσα κλπ στο διάστημα λίγους μήνες πριν από τις δηλώσεις του πρωθυπουργού και την κήρυξη σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης της περιοχής της Αττικής, που φαίνεται καθαρά ότι αφού έγιναν αυτά και ανέβηκαν και τα τιμολόγια της ΕΥΔΑΠ, τα δημοσιεύματα απότομα έπαψαν να υπάρχουν!!! Απόδειξη ότι αυτά ήταν στοχευμένα και με μόνο σκοπό την αιτιολόγηση τόσο της αύξησης των τιμολογίων, όσο και των απευθείας αναθέσεων των έργων της ΕΥΔΑΠ, αφού αυτά περιλαμβάνουν σε μεγάλο βαθμό όχι μόνο το σχέδιο «Εύρυτος» αλλά και την ανανέωση του δικτύου της εταιρείας. 

Δεν είναι τυχαίο που μετά από όλα αυτά η εταιρεία ΤΕΡΝΑ αποκτά το 10% της ΕΥΔΑΠ!! 

Επεσήμανε ότι δεν υπάρχουν καν μετρήσεις για την ποσότητα των νερών των δύο ποταμών διαχρονικά και αναλογίστηκε τι θα γινόταν, εάν τον μήνα Φεβρουάριο που η λίμνη του Ευήνου γέμισε και υπερχείλισε, ενώ την ίδια στιγμή έδινε στη λίμνη του Μόρνου περίπου 2,5 εκατομμύρια κάθε 24ωρο!! Κι αυτό έγινε φέτος χωρίς να έχει τα νερά του Καρπενησιώτη και του Κρικελλοπόταμου, ενώ από την δική τους συνεισφορά γέμισε στο ανώτατο σημείο και η τεράστια λίμνη των Κρεμαστών!!!  

Κατόπιν,  ανέφερε δηλώσεις της βουλευτού Ευρυτανίας κ. Θ. Οικονόμου, στις 7 Μαρτίου σε κανάλι της Λαμίας, η οποία αναρωτιέται ότι «δεν μπορεί να καταλάβει τι κακό θα προκαλέσουν στην περιοχή δύο αγωγοί που θα μεταφέρουν νερό»! Ο κ. Κατσουλάκος προέτρεψε τους επίσημους εκπροσώπους μας να ενημερώνονται πρώτα και μετά να προχωράνε σε δηλώσεις που παραπλανούν τον κόσμο. 

Έκλεισε την ομιλία του αναφέροντας ότι το βασικό θέμα είναι το ξαναζωντάνεμα της Ευρυτανίας που μάλλον θα πρέπει να γίνει και ζητούμενο των κινημάτων από τα κάτω προς τα πάνω, αφού από την αντίθετη πλευρά δεν βλέπουμε να γίνεται τίποτα. Ειδικά για την Ευρυτανία τόνισε ότι και ενεργειακά και με τη συμβολή της με αίμα στους διαχρονικούς αγώνες του λαού έπραξε το Χρέος της στην πατρίδα. Ας μείνει λοιπόν, το φυσικό της περιβάλλον ζωντανό το οποίο θα βοηθήσει ίσως στην πληθυσμιακή της ανάκαμψη! 

Μετά τις ομιλίες των καθηγητών έγιναν ερωτήσεις και πολύ σύντομες τοποθετήσεις των παρόντων. Ενδεικτικά αναφέρουμε  αυτές:

* του κ. Κων/νου Πάζιου που ανέφερε πως από τη συζήτηση αποδείχθηκε ότι στόχος της Κυβέρνησης είναι η συγκέντρωση του υδάτινου πλούτου σε λιγότερα χέρια, με πρόσχημα τη λειψυδρία, με σκοπό φυσικά την πλήρη ιδιωτικοποίησή του. Αναφέρθηκε στο παράδειγμα της ιδιωτικοποίησης του νερού στο Παρίσι (1985-2010) που αναθέτοντας τη διανομή σε δύο μεγάλες ιδιωτικές εταιρείες (Suez και Veolia) είχε ως αποτέλεσμα να αυξηθεί το κόστος έως 300%!!! Ο λαός της Ευρυτανίας και της Αθήνας δεν έχει να κερδίσει τίποτε από το σχέδιο "Εύρυτος" παρά μόνο υπέρογκα τιμολόγια για ένα πολύ πιο ακριβό νερό από σήμερα. Γι' αυτό πρέπει να συνεχίσουμε με μεγαλύτερη δύναμη τον αγώνα.

* του κ. Κώστα Μαστροκώστα, που τόνισε ότι το θέμα είναι πολύ σοβαρό, ώστε η Περιφέρεια, ο Δήμος και η Εκκλησία επίσης, αλλά και η βουλευτής του νομού θα πρέπει εκείνοι πρώτοι να δώσουν μαζί με τους πολίτες τον αγώνα παίρνοντας καθαρή θέση ενάντια σε τέτοια σχέδια. Νομίζω, είπε, ότι πλέον αποσαφηνίστηκαν από τις παρουσιάσεις των καθηγητών πλήρως τα πάντα σχετικά με το συγκεκριμένο σχέδιο και τις επιπτώσεις του για τον τόπο μας αλλά και την κοινωνία γενικότερα. Το νερό από δημόσιο αγαθό μετατρέπεται σε εμπόρευμα για να κερδοσκοπήσουν οι επιχειρηματικοί όμιλοι σε βάρος των πολλών και της κοινωνίας καταστρέφοντας το περιβάλλον. Από σήμερα και στο εξής όσοι κάνουν ότι δεν γνωρίζουν και όσοι σφυρίζουν αδιάφορα δεν έχουν πλέον καμιά δικαιολογία. Η χθεσινή ημερίδα αφαίρεσε το φύλο συκής πίσω απ' το οποίο προσπαθούσαν να κρυφτούν. Όλοι πρέπει να αναλάβουν τις ευθύνες τους και να διαλέξουν χαράκωμα. Η απάντηση είναι μια και μόνη. Ή με την κοινωνία, τον τόπο μας και τις ανάγκες του, ή με τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Όσοι επιλέξουν το δεύτερο δεν πρέπει να τους αφήσουμε σε χλωρό κλαρί μέχρι τέλους...

* της κ. Άννας Ματθαίου που τόνισε την ανάγκη συντονισμένων συνευρέσεων των τοπικών συλλόγων σε τακτά χρονικά διαστήματα, ώστε να δοθεί ενιαία και με όλες τις δυνάμεις μας ο αγώνας να μην γίνει βιομηχανική περιοχή ένας νομός που έπρεπε να είναι οικολογικό πάρκο.

* της κ. Κικής Λάππα που αναφέρθηκε στους 15ετείς αγώνες ενάντια στα Αιολικά κυρίως και μετέπειτα τα φωτοβολταϊκά, τις αντλησιοταμιεύσεις και τα υδροηλεκτρικά στα ποτάμια της Ευρυτανίας. Τόνισε ότι ο  λαός της Ευρυτανίας αντιστέκεται και δεν θα δώσει «γην και ύδωρ», αφού κανένας δεν νοιάζεται που κάθε τόσο εκείνος βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης από κατολισθήσεις, θεομηνίες, έλλειψη υποδομών κλπ.

* Του κ. Ευθ. Φλώρου, που ανέφερε ότι οι τοποθετήσεις των καθηγητών διαλύουν, αν υπήρχαν σε κάποιον από τους παριστάμενους, όποια αμφιβολία και επιβεβαιώνουν ότι αν γίνει πράξη ένα τέτοιο σχέδιο εκτροπής των ποταμών μας αυτό θα είναι μονολεκτικά ένας βιασμός της Φύσης. Και θα μοιάζει, όπως όταν απειλείται με βιασμό ένας δικός μας άνθρωπος. Τότε σε μια τέτοια απειλή ποτέ δεν μελετάμε ποιο θα είναι το «αντισταθμιστικό όφελος» του βιασμού.  Η  απάντηση είναι μονολεκτική με ένα μεγάλο ΟΧΙ που πρέπει όσοι παραβρέθηκαν να μεταφέρουν σε φίλους και γνωστούς! Τότε ενωμένοι θα κρατήσουμε αλώβητη την αγαπημένη μας Ευρυτανία.

Από το δελτίο τύπου της Επιτροπής Αγώνα αμέσως μετά διαβάζουμε: 

«Παίρνοντας δύναμη από αυτή την επιτυχημένη ενημερωτική εκδήλωση, από τη μαζική συμμετοχή και το ζωηρό ενδιαφέρον του κόσμου που παραβρέθηκε, συνεχίζουμε τον αγώνα με ακόμα μεγαλύτερη αισιοδοξία και πείσμα. Επόμενα βήματά μας θα είναι:

-καλούμε τους Ευρυτάνες και τις Ευρυτάνισσες σε μαζική παρουσία στη μονοθεματική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου Καρπενησίου όποτε αυτή οριστεί..

-επιδιώκουμε συνάντηση στο Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας

-οργανώνουμε πολύμορφες κινητοποιήσεις που θα κορυφωθούν το καλοκαίρι με μεγάλη συναυλία αλληλεγγύης και διεκδίκησης στο Καρπενήσι.»!

Δεν θα τους αφήσουμε να ξεπουλήσουν και το νερό όπως ακριβώς έκαναν με τους Εθνικούς Δρόμους, με τον ΟΤΕ στις τηλεπικοινωνίες, με τη ΔΕΗ στην ενέργεια, με τον ΟΣΕ στις μεταφορές, με τα δημόσια νοσοκομεία!!! Όλα ετούτα έγιναν με τα χρήματα του ελληνικού λαού για δεκάδες χρόνια και τα ξεπουλήσανε στις εταιρείες που ήδη είχαν πληρωθεί να τα φτιάξουν!! Κι έκτοτε εισπράττουν κεφαλικό φόρο από όλους μας! Δεν θα αφήσουμε να γίνει το ίδιο και με το νεράκι του Θεού!!!!


Ήταν ένα ενημερωτικό ρεπορτάζ του Κρικελλιώτη Ευθύμιου Φλώρου

(δημοσίευση στο blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης")


Κυριακή 22 Μαρτίου 2026

Ο δικός μας Δεκάλογος!

ΤΑ ΔΙΚΑ ΜΑΣ "ΟΧΙ"













*****

Τα δικά μας "ΝΑΙ¨...


«Το πεντακάθαρο νερό που κυλά στα ποτάμια μεταφέρει στο διάβα του και το αίμα των προγόνων μας. Το μουρμουρητό του είναι η φωνή τους. Κάθε φευγαλέα αντανάκλαση του φωτός πάνω στο διάφανο νερό εξιστορεί γεγονότα και παραδόσεις απ’ τη ζωή του λαού μας. Τα ποτάμια είναι αδέρφια μας…» (Του Ινδιάνου Αρχηγού Σηάτλ όταν ο προέδρος των ΗΠΑ απαίτησε να αγοράσει τη γη τους)


«Τα θεμέλιά μου στα βουνά /και τα βουνά σηκώνουν οι λαοί στον ώμο τους /και πάνω τους η μνήμη καίει άκαυτη βάτος» (Οδυσσέας Ελύτης)


«Μπόρες ας έρθουν. Νάμαστε! /Φοβέρα στη φοβέρα. /Νάτο! Το στήθι μας στοιχειό /και πέτρα η καρδιά.» (Δώρης Άνθης)


«Μέσα σ' αυτή τη πλάση /μ' αυτίνο το νανούρισμα /μ' αυτίνο το τραγούδι /να μείνω νύχτες άγρυπνος /ύπνος να μη με πάρει /για να χορτάσω τη χαρά /που βασιλεύει γύρω.» (Γιάννης Βράχας)


«Όλα πάνε και γυρίζουν, /όλα κάποτε σωπαίνουν./ Ένα μόνο δε γυρίζει,/ ένα μόνο δε σωπαίνει:/ Το ποτάμι το ποτάμι.» (Ζαχαρίας Παπαντωνίου)



-ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΕΛΑΣΗ ΤΩΝ ΚΕΡΔΩΝ

-Η ΜΠΟΤΑ ΤΗΣ ΒΑΡΒΑΡΟΤΗΤΑΣ ΔΕΝ ΘΑ ΠΕΡΑΣΕΙ ΣΤΗΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ

-ΛΕΥΤΕΡΑ ΒΟΥΝΑ ΠΕΡΗΦΑΝΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ
 

"Πίστη κι ελπίδα σας θεμελιωμένες

στης Αλήθειας το ασάλευτο κάστρο

που λουσμένη προβαίνει

μέσ’ απ’ το φως που σκορπίζ’ η Ιστορία

για του Ανθρώπου την πάλη την αιώνια

για λευτεριά και δικαιοσύνη,

για τ’ αγαθά –  πανανθρώπινο χτήμα –

για  τη γη, το νερό, τον αγέρα,

Ψυχή βαθιά κι ευλογητός ο Αγώνας!

Ψυχή βαθιά! το πλήρωμα του χρόνου

κοντά σας πια για να χαρείτε

δίκια και λεύτερη Πατρίδα!

Ψυχή βαθιά! Δική σας πάντα η Νίκη!"

(Αιμίλιος Βεάκης - Ψυχή βαθιά)


δείτε ΕΔΩ το θέμα μας ΚΑΙ σε βίντεο!

ΟΧΙ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ "ΕΥΡΥΤΟΣ"!


(Ήταν μία ιδέα του "Ευρυτάνα ιχνηλάτη" που υλοποιήθηκε από κοινού με τον συμπατριώτη και συναγωνιστή «Γιάννη με τα 3ν»)



Τρίτη 17 Μαρτίου 2026

Γη και Ελευθερία


*του συμπατριώτη μας καρδιολόγου, λογοτέχνη και συνθέτη Γιάννη Τσιαντή

(για τους αναγνώστες  του

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" )

*****

Με λένε Γιάνννη, δεν έχει σημασία το επίθετο αλλά το πώς χάραξε το μικρό μου όνομα στα τεφτέρια της παιδικής ψυχής μου, όπως τότε στο δημοτικό που υπέγραφα τις εκθέσεις μου το «πώς πέρασα τις καλοκαιρινές ή τις πασχαλινές διακοπές» γράφοντας το «Γιάννης» όχι με ένα ή δυο «ν» αλλά με τρία «ν» ενωμένα και καλλιγραφικά σαν κορδειλιέρα οροσειρών για να μου θυμίζει το τρίκορφο του χωριού μου, τη Χελιδόνα. 

Μάταια η δασκάλα κόπιαζε να με ορθογραφήσει και να μου εκριζώσει τη φαντασία μου. Ήταν γονιδίωμα. Ήταν φτιαξιά. Ήταν ακιδογράφημα αγάπης για τα βουνά και τα ποτάμια μας. Ήταν η ρίζα που μου φύτεψαν οι γονείς για να καθίσω αργότερα στη σκιά του δέντρου που αυτοί δεν θα πρόκαναν. Το βουνό και το ποτάμι ήταν ο καθημερινός μου καμβάς. Ένιωθα λες και περπατούσα σε εκείνες τις παραμυθένιες ελαιογραφίες της υπαίθρου του Μαλέα και του Παπαλουκά. 

Αγνάντευες το ποτάμι και δεν ένιωθες μοναξιά. Το άκουγες που πάφλαζε, το έβλεπες που κατρακύλαγε προς τη λίμνη, το ένιωθες που σου ζωγράφιζε την ημέρα με τα χρώματα του ήλιου. «Σαν ιθαγενείς μου ακούγεστε με όλα αυτά» θα έλεγε κάποιος που δεν μπορεί να μπαλαντζάρει την κομματική προβιά του με το δίκαιο και το παναθρώπινο. 

 

Ναι είμαστε ιθαγενείς. Γι’ αυτό και έχουμε ιερή υποχρέωση να τα διαφυλάξουμε. Γιατί το συναίσθημα του μόχθου, του αγώνα και της δικαίωσης για το διπλανό και το παρέκει είναι αρχέγονα ένστικτα που εσωκλείουν όλη τη συναίσθηση του σύμπαντος. Γιατί τα αισθήματα πιθανώς να είναι αυτά η ομορφιά του κόσμου μας και όχι οι γεωμετρίες. Δεν υπάρχει η έννοια του άσχημου στο σχήμα. Το πνεύμα της αιωνιότητας που ψάχνουμε ίσως και να είναι το ακούσιο συναίσθημα. Για αυτό και να είναι προορισμένα να απελευθερώνονται και όχι να μένουν έγκλειστα. Για αυτό να είναι έτσι φτιαγμένα που δεν γερνάνε μαζί με το σώμα. 

Μπορεί ακόμα και τον ίδιο το θάνατο να νικάνε και να μην το ξέρουμε. Πεθαίνεις και η υστεροφημία του αγώνα για το δίκαιο αιωρείται για πάντα και η ανοιχτοσύνη της επίγειας ψυχής φαντάζει απέραντη μπροστά στη στενωσιά της κερδοσκοπίας.

Ήρθε η ώρα να αλλάξω το ενυπόγραφο σκίτσο του ονόματος μου. Να βάλω από εδώ και πέρα την έννοια του διαρκούς αγώνα και της ελπίδας. 

Γιάννης λοιπόν με τρία «ν». Με δυο τέμνουσες γραμμές και μια τοξωτή καμπύλη που να αντανακλά μια βουνοκορφή και έναν ήλιο που ανατέλλει.

ΘΑ ΝΙΚΗΣΟΥΜΕ

ΟΧΙ ΣΤΟ ΣΧΕΔΙΟ ΕΥΡΥΤΟΣ

Γιάννης Τσιαντής


Δείτε το συγκλονιστικό βίντεο!


(δημοσίευση στο blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης")

Παρασκευή 13 Μαρτίου 2026

Στις Άνω Λόγγοβες...


Κάποιες φορές όταν τα βήματα σε οδηγούν σε τέτοιους ιερούς τόπους όπως εδώ στη μαρτυρική τοποθεσία Άνω Λόγγοβες στο παλιό Μικρό Χωριό της Ευρυτανίας όπου οι Ιταλοί φασίστες κατακτητές, την παραμονή Χριστουγέννων του 1942 και ως αντίποινα για τη στρατιωτική τους ήττα σε μάχη με τους ΕΛΑΣίτες του Άρη Βελουχιώτη (βλ. αφιέρωμα "Ευρυτάνα ιχνηλάτη"), εκτέλεσαν 11 Ευρυτάνες αμάχους και βασανισθέντες αιχμαλώτους (και άλλους 3 που έκαψαν προηγουμένως ζωντανούς) - αφού πρώτα οι άθλιοι του Μουσολίνι τους έβαλαν να σκάψουν τους ίδιους τους τάφους τους - τότε δεν μπορεί παρά να νιώθεις δέος, σεβασμό και βαθιά συγκίνηση...

...και τούτες τις στιγμές κλίνεις ευλαβικά το γόνυ με μια αγκαλιά αγριολούλουδα-τιμή στην άσβεστη μνήμη εκείνων των αλύγιστων ηρώων συμπατριωτών μας που δεν δείλιασαν μπροστά στο θάνατο υψώνοντας τη γροθιά απέναντι στους θρασύδειλους βάρβαρους δημίους, βροντοφωνάζοντας για τη Λευτεριά και την απροσκύνητη Ελλάδα της Λαϊκής Αντίστασης! 

"Απ΄ τα κόκκαλα βγαλμένη των Ελλήνων τα ιερά..."

Εδώ, ναι γονατίζουμε, με την Υπόσχεση ότι ποτέ... "ΔΕΝ ΘΑ  ΠΕΡΑΣΕΙ Ο ΦΑΣΙΣΜΟΣ"! 


Εσύ Ρουμάνι του μικρού χωριού της χελιδώνας και 

της Ρούμελης που με το αίμα τούτων των ηρώων πότισες τις

ρίζες σου τράνεψες και μόρφυνες φιλόξενα στη γη σου. Τους

σκεπάζεις μάρτυρας είσαι να το λες σε όλους διαβάτες και 

στις καινούργιες τις γενιές πως εδώ είναι θαμμένοι ήρωες.


Όντας τα βόλια των κατακτητών τρυπούσαν τα κορμιά 

τους δε δείλιασαν δε λύγισαν μα όλοι τους το φώναξαν 

για λευτεριά πεθαίνομε ζήτω η Ελλάδα.


Σαν δείγμα ευγνωμοσύνης και τιμής στεφάνι χάλκινο 

συμβολικό σας φέρνω κιαπό τα ίδια μου τα χέρια 

καμωμένο από τις ρίζες της καρδιάς ευχή τρανή θα

κάνω. Σαν ο χαλκός μέσα στη γη χιλιάδες αιώνες

ζει έτσι κάμεις οι άνθρωποι ποτέ να μην ξεχάσουμε 

νεκρούς που θυσιάστηκαν για λευτεριά και ειρήνη.


Αυγέρης Ι. Αυγερόπουλος



Χρήστος Φλέγκας, ετών 58, πρόεδρος της κοινότητας Μικρού Χωριού - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Νίκος Κυρίτσης, ετών 75, παλαίμαχος πρόεδρος Μικρού Χωριού - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Γιάννης Καρυοφύλλης, ετών 54, δάσκαλος από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Χρήστος Μέρμηγκας, ετών 75, αρχίατρος από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Δημήτρης Δασκαλάκης, ετών 58, ανάπηρος από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Θεόδωρος Οικονόμου, ετών 56, ανάπηρος από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Γιάννης Μεσίρης, ετών 45, ανάπηρος από Μεγάλο Χωριό   - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Διονύσης Μαντζιούτας, ετών 26, τηλεγραφητής από Μεγάλο Χωριό  - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Κώστας Αραπογιάννης, ετών 28, επαγγελματίας από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Βασίλης Παλιούρας, ετών 34, επαγγελματίας από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Ανδρέας Σιταράς, ετών 67, από Μεγάλο Χωριό - τον εκτέλεσαν, ΠΑΡΩΝ !

Αθηνά Δερματά, από Μεγάλο Χωριό - την έκαψαν ζωντανή, ΠΑΡΟΥΣΑ !

Χαράλαμπος Κατσίμπας, ενωμοτάρχης, από Μεγάλο Χωριό - τον έκαψαν ζωντανό, ΠΑΡΩΝ !

Δημήτρης Βαστάκης, ετών 42, δάσκαλος/παπάς από Μεγάλο Χωριό - τον έκαψαν ζωντανό, ΠΑΡΩΝ !

Α Θ Α Ν Α Τ Ο Ι



"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Δευτέρα 9 Μαρτίου 2026

Ένα χρονικό οδοιπορικό στην Ευρυτανία (του προηγούμενου αιώνα)

(Φωτογραφία του Σπύρου Μελετζή) 


Μέσα από ρεπορτάζ της εφημερίδας "ΣΚΡΙΠ" 

Ο "Ευρυτάνας ιχνηλάτης" σάς παρουσιάζει μέσα από τις ηλεκτρονικές του σελίδες μια σειρά από ρεπορτάζ - ηλικίας μέχρι και... 125 ετών! - τα οποία προέρχονται από μία πολύ παλιά αθηναϊκή εφημερίδα, συντηρητικότατης κατεύθυνσης, ονόματι ”ΣΚΡΙΠ" (εκδίδονταν από το 1893 έως το 1963). Τα εν λόγω αποσπάσματα, που δημοσιεύουμε στο ιστολόγιό μας, αναφέρονται στην Ευρυτανία μέσα από ένα χρονικό οδοιπορικό στον τόπο και τους ανθρώπους του που εκτυλίσσεται από τα έτη 1901 έως και 1927 κατά περίπτωση.


Παραθέτουμε : από άγνωστα ευτράπελα συμβάντα, όπως αυτό με την... τσαμπουκαλού δημαρχίνα με την πιστόλα ή με τον ανεκδιήγητο Σχολάρχη Καρπενησίου, επίσης σκηνές από τη δράση ατίθασων κλαριτών της εποχής, μέχρι και πικρά γεγονότα και καταστάσεις που παρά το καθεστωτικό πολιτικό στίγμα της συγκεκριμένης εφημερίδας, δεν μπορούν να αποκρυφτούν τα ανείπωτα βάσανα και οι χλιμάρες του ευρυτανικού λαού ο οποίος ενώ προσέφερε το αίμα των παιδιών του στους πολέμους όπου τα έστειλαν οι κυβερνήτες, εντούτοις "γεύθηκε" την απόλυτη εγκατάλειψη, τον εμπαιγμό και την σκληρότητα της κρατικής εξουσίας και των κυβερνήσεων της που αποτιμούσε αυτές τις θυσίες είτε με πενταροδεκάρες είτε με τον απειλούμενο θάνατο από πείνα των φτωχών πληθυσμών της Ευρυτανίας.

Κατά την αντιγραφή από τα παλιά φύλλα αυτής της εφημερίδας διατηρήσαμε την ορθογραφία του πρωτοτύπου, ενώ αφήσαμε και ορισμένα κενά μεταξύ των παραγράφων ώστε να είναι πιο ευανάγνωστα τα συγκεκριμένα κείμενα που επιλέξαμε.

Σας αφήνουμε, όμως, να περιηγηθείτε οι ίδιοι σε μια άλλη μακρινή εποχή...


*****

* Η δημαρχίνα με την... κουμπούρα!

(εφημερίδα "Σκριπ" - 23/9/1904)

ΔΗΜΑΡΧΙΝΑ ΑΝΤΡΌΓΥΝΑΙΚΑ

Αγγέλεται εκ Καρπενησίου ότι η σύζυγος του Δημάρχου Ευρυτάνων Γιαννακογιώργος ονόματι Μαριγώ επυροβόλησεν ανεπιτυχώς δια περιστρόφου εντός του χωρίου Κρικέλου πρωτευούσης του δήμου κατά του Αριστείδου Πέτρου ή Σαλαβάρη δια τον λόγον ότι ο Σαλαβάρης την εδυσφήμει.


*****


* Ο ανεκδιήγητος Σχολάρχης του Καρπενησιού...


(εφημερίδα "Σκριπ" - 23/12/1911)


Σχολάρχης πρωτότυπος 

(δια τους κ. κ. Λάμπρον και Κουρουσόπουλον)

ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΝ.- Πρωτοτυπότατος προϊστάμενος σχολείου υπηρετεί ενταύθα από ενός έτους, κατάγεται, λέγει, από την Πελοπόννησον. Ο κόσμος όμως και τα ληξιαρχικά βιβλία έχουν αντίθετον γνώμην. Δεν είνε γνωστόν που έλαβε τα πρώτα φώτα και τας πρώτας αρχάς κοινωνικής συμπεριφοράς. Είνε όμως Σχολάρχης επί ανορθώσεως.

Ολίγα παραδείγματα από τα πολλά φθάνουν να δώσουν εικόνα του δημοσίου βίου του εν Καρπενησίω όπου η πολιτεία τον έταξεν να διαπαιδαγωγήση παιδία και να μορφώση χαρακτήρας. Ιδού μερικά από τα αναμφισβήτητα από τον καταγγελθέντα.

1) Κάποτε την νύκτα αγυιόπαιδες εν Καρπενησίω τον είδον εις τινα οίκον και καιροφυλακτούντες οι ξενύχτηδες τω έκαμον πρόχειρον διαδήλωσιν φωνάζοντες «Δάσκαλε που δίδασκες και νόμον δεν εκράτεις». Άλλη δε πάλιν ομάς απήντα εν χορώ «Μακρόν προ βραχέως περισπάται».

2) Κατά τον παρελθόντα Μάϊον με το τουφέκι της σκοποβολής του σχολείου του εφόνευσεν εν αηδόνυ, διότι το δυστυχές είχε την αναίδειαν να επισκέπτεται τον κήπον της οικίας του Παιδαγωγού και να κελαηδή.

Το Καρπενήσι ολόκληρον εξανέστη μάλιστα δε παρά τίνος γείτονος υπεβλήθη και καταγγελία, αλλ' ο Σχολάρχης εδικαιολόγησε την δολοφονία του αθώου πτηνού διότι του ετάρασσε τον ύπνον.

3) Φαίνεται σε ότι ιδιάζουσα αποστροφήν τρέφει προς τα ωδικά πτηνά, και ότι μεγάλον έρωτα αισθάνεται προς τον ύπνον ο αβληχρός λειτουργός της Παιδείας διότι έχομεν ν' αναγράψωμεν και άλλο σύγχρονον και όμοιον κατά πτηνού αθώου ανοσιούργημά του.

Μίαν ημέραν η σπιτονοικοκυρά του εθεάθη μετά δακρύων περιφέρουσα εις την αγοράν προς πώλησιν πτώμα κόκκορα. Η δυστυχής τον είχε παρηγοριά και τον ηγάπα ως παιδί της. Αλλ' ο Σχολάρχης τον κατέσφαξεν εν τη απουσία της, διότι του ηνώχλη τον ύπνον δια του κελαδήματός του.

4) Άλλοτε εν τη πλατεία Λαμίας εζήτησεν άμαξαν ίνα μετακομίση εις Καρπενήσι το ευαίσθητον σώμα του. Επί τη αναζητήσει δε ευρέθη ο γνωστός αμαξηλάτης και έντιμος οικογενειάρχης κ. Κων. Τρίψας Καρπενησιώτης. Προήλθεν εις συμφωνίαν και εζήτησεν ο άνθρωπος το κανονισμένο αγώγιον των 10 περίπου δραχμών, με την προσθήκην ότι, αν έβλεπε και τας αποσκευάς επεφυλάσσετο να κανονίση συμφώνως προς το βάρος δι' αγώγιον και τι πλέον του συμφωνιθέντος. Τούτο ήρκεσε να κάμη τον ευγενέστατον επιβάτην έξω φρενών ...

Και δια κινημάτων χειρών τε ποδών τε εν μέσω του περικυκλωθέντος πλήθους ύβριζε.... εις την διαπασών οβοήν αγαθός σχολάρχης και μέλος, καθώς λέγουν, του εν Καρπενησίω Εποπτικού Συμβουλίου της Δημοτικής Εκπαιδεύσεως....

Οι δε παριστάμενοι και παρευρισκόμενοι διηπόρουν δια τα τελούμενα εν ημέραις ανορθώσεως κ. Αλεξανδρή.

Φαυλοκράτης

*****

* Στρατιώτες λιποτακτούν και βγαίνουν ληστές στα Άγραφα στρεφόμενοι κατά πλουσίων...


(εφημερίδα "Σκριπ" - 8/ 3/ 1901)

ΛΙΠΟΤΑΚΤΑΙ ΛΗΣΤΑΙ

Κατά τηλεγράφημα εκ Καρπενησίου ανηγγέλθη, ότι δύο στρατιώται λιποτάκται του στρατού προέβησαν παρά την μεθόριον πλησίον των Αγράφων εις πλείστας ληστρικάς πράξεις, απειλούντες συγχρόνως να αιχμαλωτίσουν και τους πλουσιωτέρους των μερών εκείνων. Τα στρατιωτικά αποσπάσματα διετάχθησαν να εργασθώσι δραστηρίως προς εξόντωσιν των ληστοφυγοδίκων, οίτινες λυμαίνονται τα μέρη εκείνα. 

*****


* Απαγωγή εύπορου χωρικού, οι ληστοφυγόδικοι και η καταδίωξη 

(εφημερίδα "Σκριπ" - 15/1/1903) 

ΑιΧΜΑΛΩΣΙΑ ΠΑΡΑ ΤΟ ΚΑΡΠΕΝΗΣΊΟΝ

Ο Μοίραρχος Ευρυτανίας τηλεγραφικώς ανήγγειλε χθες εις το Αρχηγείον της χωροφυλακής ότι τρεις άγνωστοι έξωθι του Καρπενησίου συνέλαβον τον εύπορον χωρικόν Μπισμπίκην, τον οποίον απηλευθέρωσαν αφού προηγουμένως έλαβον ως λύτρα 1000 δραχμάς.

Προς καταδίωξιν των αγνώστων τούτων διετάχθησαν υπό του Αρχηγείου πάσαι αι πέριξ του Καρπενησίου αστυνομίαι ως και τα μεταβατικά αποσπάσματα ίνα επιληφθούν δραστηρίων ενεργειών δια την ταχείαν σύλληψίν των.

Δια των ληφθέντων μέτρων ελπίζεται ότι θα κατορθωθεί η σύλληψις τούτων, οίτινες κατά πάσαν πιθανότητα είνε οι εκεί ενδιαιτώμενοι από πολλού χρόνου ληστοφυγόδικοι.


*****

* Βαμμένο ΚΑΙ με το αίμα των παιδιών της Ευρυτανίας το πολεμικό μέτωπο στη Μικρά Ασία...

(εφημερίδα "Σκριπ" - 12/7/1921)

ΔΙΕΚΟΜΙΣΘΗΣΑΝ ΕΙΣ ΣΜΥΡΝΗΝ ΝΕΟΙ ΤΡΑΥΜΑΤΙΕΣ ΤΟΥ ΜΕΤΩΠΟΥ

ΣΜΥΡΝΗ Ιούλιος (Ιδιαιτέρα ανταπόκρισις). - Εις το ενταύθα Α' στρατιωτικόν νοσοκομείον διεκομίσθησαν οι ακόλουθοι νέοι τραυματίαι των μαχών του μετώπου:


λοχ. Β.Ι. Κιτσάκης (Έλωβα Ευρυτανίας)

Δ.Κ Αποστόλου (Τατάρνα Ευρυτανίας)

Πανάγος Ι. Χρ., (Δουμνίτσα Ευρυτανίας)

Ντάσος Γ. Βασ. (Άγραφα)

δεκ. Τυμπλαλέξης Θ. Γρ. (Φουρνά Ευρυτανίας)


ΥΓ. - σημείωση "Ευρυτάνα ιχνηλάτη": Στο μακρύ κατάλογο των ονομάτων με τους τραυματίες, πλην των παραπάνω επιβεβαιωμένων 5 Ευρυτάνων, συναντάμε δύο ακόμη ονόματα: Μεταξώτης Νικ. Δημ. (Σεβίστα) και Ψαθάς Χρ. Γ. (Σεβίστα). Δεν υπάρχει άλλος προσδιορισμός για τον τόπο, οπότε δεν είμαστε σε θέση να γνωρίζουμε αν πρόκειται για συμπατριώτες μας από τη Σιβίστα Ευρυτανίας ή από κάπου αλλού. Για κάθε ενδεχόμενο πάντως κάνουμε την αναφορά και ως ενημέρωση τυχόν απογόνων τους... απ' όπου κι αν κατάγονται.


*****

* Σε ποια κέντρα στράτευσης κατατάσσονταν οι Ευρυτάνες το... 1927


(εφημερίδα "Σκριπ" - 30/7/1927)


ΠΡΟΣΚΛΗΣΙΣ ΤΩΝ ΚΛΗΡΩΤΩΝ ΤΟΥ 1927. - ΠΟΥ ΘΑ ΠΡΟΣΕΛΘΟΥΣΟΙ ΣΤΡΑΤΕΥΣΙΜΟΙ 

2) Εις το 5ον σύνταγμα πεζικού (Τρίκκαλα) οι εξ' ολοκλήρου του Νομού Τρικκάλων και εκ των τέως δήμων Αγραίων, Αγράφων, Δολόπων Κτημενίων της Επαρχίας Ευρυτανίας.

3) Εις το 43ον σύνταγμα ευζώνων (Λαμίαν) οι εξ' ολοκλήρου του Νομού Φθιωτιδοφωκίδος, οι εκ της επαρχίας Λεβαδείας και οι εκ των τέως δήμων Καρπενησίου και Ευρυτάνων της επαρχίας Ευρυτανίας.

9) Εις το 39ον σύνταγμα ευζώνων (Μεσολόγγιον) οι εκ των επαρχιών Μεσσολογγίου, Ναυπακτίας, Τριχωνίας και εκ των τέως δήμων Απεραντίων, Παρακαμπυλίων και Αρακυνθίων της επαρχίας Ευρυτανίας.


*****

* Ο κρατικός εμπαιγμός στους άπορους της Ευρυτανίας και η περήφανη άρνηση των  κατοίκων της Άμπλιανης...


(εφημερίδα "Σκριπ" - 27//8/1913)

"ΠΡΟΤΙΜΩΣΙ ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ ΤΟΥ ΧΩΡΙΟΥ ΤΟΝ ΕΞ' ΑΣΙΤΙΑΣ ΘΑΝΑΤΟΝ, ΑΛΛΑ ΤΗΣ ΕΠΙΣΗΜΟΥ ΚΥΒΕΡΝΗΣΕΩΣ ΤΗΝ ΠΕΡΙΦΡΟΝΗΣΙΝ ΑΝΤΑΠΕΔΩΣΑΝ..." 

ΚΑΡΠΕΝΗΣΙΟΝ, (Έκτακτον ανταποκριτού μας). - Η ορεινή Ευρυτανία, προσενεγκούσια μεγίστας θυσίας δια το μεγαλείον της πατρίδος σεμνύεται και γεραίρει. Εν σιγή και αθορύβως υπομένει τας θυσίας της, τας οποίας μη έχων ακριβείς πληροφορίας, δεν δύναμαι να εκθέσω, ίνα γνωσθή το μέγεθος. Η Κυβέρνησις όμως εδείχθη αδιάφορος ως προς την επαρχίαν ταύτην, μη χορηγήσασα επαρκή βοηθήματα εις ταύτην άγονον και έχουσαν τα τέκνα της μακράν και εις τον πόλεμον.

Εκείνο όμως, όπερ εκπλήσσει, είνε η αστοργία της Κυβερνήσεως ως προς τον Δήμον Ευρυτάνων της Ευρυτανίας, όστις αποτελείται εξ δεκατριών χωρίων, εκ ων η Άμπλιανη και το Κρίκελλον εκ τετρακοσίων οικογενειών έκαστον και η Δομνίστα εκ διακοσίων πεντήκοντα. Καθ' όλην την διάρκειαν του πολέμου η Κυβέρνησις εχορήγησεν ως βοήθημα δραχ. 700 δια τας απόρους οικογενείας διανείμασα αυτό κατά χωρία. Δι' εκατόν περίπου απόρους οικογένειας της Άμπλιανης διέθεσε δραχ.9 και 40)00. Το μόνον ποσόν, το οποίο εχορηγήθη δια το χωρίον τούτο και όπερ δεν εγένετο δεκτόν.

Απίστευτος βέβαια αλλ' αληθές. Προτιμώσι οι κάτοικοι του χωρίου τον εξ' ασιτίας θάνατον, αλλά της επισήμου Κυβερνήσεως την περιφρόνησιν ανταπέδωσαν, τηλεγραφήσαντες εις τον κ. υπουργόν των Εσωτερικών. Εκ τούτου λαμβάνων αφορμήν, αναγκάζομαι να φέρω εις γνώσιν του Υπουργείου τον πληθυσμόν και τας θυσίας του Δήμου τούτου.

Είνε εκ των μεγαλυτέρων Δήμων της Ευρυτανίας και έχει πληθυσμό περί τας 10,000 και εκλήθησαν υπό τα όπλα περί τους 1,500, εξ ων 350 εκ Κρικέλλου και 200 εκ Δομνίστης. Αι θυσίαι ανέρχονται εις 60 περίπου φονευμένους και 150 τραυματίας καθ'όλον τον Δήμον. Η Άμπλιανη έχει είκοσι φονευθέντες εν οις τους αξιωματικούς Χρ. Μαρκογιάννην λοχαγόν και Σπυρ. Μπαρτσόκαν, ανθυπολοχαγόν, και τραυματίας 60 περίπου. Το Κρίκελλον έχει 15 φονευθέντας και 37 τραυματίας. Εφονεύθησαν και οι υπολοχαγοί Ν. Γιολδάσης και Γεωρ. Τηληγάδης.

Περί της ακριβείας του αριθμού των εκ του Δήμου τούτου μετασχόντων του πολέμου δύναται να ζητήση πληροφορίας από το Στρατολογικόν γραφείον Λαμίας το Υπουργείον.

Η κατά χωρία διανομή του βοηθήματος αναλογεί ώρες εξής: ανά δραχμάς τρεις δι' εκάστην άπορον οικογένειαν των χωρίων Κρικέλλου και Δομνίστης και ανά λεπτά δέκα της Άμπλιανης. Μοναδική βοήθεια κυβερνητική. Εις τας τηλεγραφικάς αναφοράς των Κοινοτήτων, αίτινες απέκρουσαν το βοήθημα, ο κ. υπουργός των Εσωτερικών εκφράζει την απορίαν του διατί αι Κοινότητες παριστώσαι την αληθή κατάστασιν των πραγμάτων παραπονούνται. Και μάλιστα η διατύπωσις της απαντήσεως είνε επιτιμητική, διότι λέγει ότι όλος ο Δήμος αποτελείται από 400 εν όλω οικογενείας, ενώ μόνον τα τρία μεγάλα χωρία έχουσι χιλίας οικογενείας.

Ο Δήμος ούτος είνε ορεινός και κατά Σεπτέμβριον εκάστου έτους κατέρχονται οι κάτοικοι και παραχειμάζουν εις τους Δήμους Μεσολογγίου, Αιτωλικού, Παραχελωΐτιδος και Λαμιέων. Κατά δε την γενομένην τον Οκτώβριον του 1906 απογραφήν οι κάτοικοι Άμπλιανης, Κρικέλλου και άλλων χωρίων παρεχείμαζον και ανεγράφησαν ως παραχειμάζοντες. Αλλά το τμήμα της στατιστικής του Υπουργείου από οκνηρίαν δεν εταξινόμησε τα δελτία κατά Δήμους και χωρία και το Υπουργείον αγνοεί τον αληθή πληθυσμόν του Δήμου.

Γράφω ξηρά τα πράγματα, ίνα γνωσθή η αλήθεια, χωρίς δια λυρισμών και ποιητικών εξάρσεων διαφημίσω τας παρασχεθείσας θυσίας δια την μεγάλυνσιν της Ελλάδος υπό των κατοίκων του Δήμου τούτου.


*****

* Η ολοκληρωτική καταστροφή της Γρανίτσας από το σεισμό του 1915

(εφημερίδα "Σκριπ" - 6/6/1915)

ΣΕΙΣΜΟΙ ΕΝ ΕΥΡΥΤΑΝΙΑ

ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΗ ΧΩΡΙΩΝ

Τηλεγραφικαί πληροφορίαι εξ Ευρυτανίας προς το υπουργείον της Συγκοινωνίας, αγγέλουν ότι, το χωρίον Γρανίτσα κατεστράφη τελείως κατακρημνισθεισών απασών των οικιών αυτού, ένεκα σφοδρών σεισμικών δονήσεων. Οι κάτοικοι κατέφυγον εις σκηνάς. Αι σεισμικαί δονήσεις εγένοντο αισθηταί καθ' όλην την Ευρυτανίαν. 

Ολιγοτέρας καταστροφάς υπέστησαν τα χωρία Τοπολίτσα, Λεπιανά, Βαλαώρα, Κανάβη, Βαλτσίτσα, και Βουλύπη, κείμενα εις τας περιοχάς των κοινοτήτων Αγράφων και Απεραντίων.

Το υπουργείον της Συγκοινωνίας διέταξε τον Νομομηχανικόν να λάβη όλα τα επιβαλλόμενα μέτρα προς στεγασμόν των εν υπαίθρω διαμενόντων κατοίκων, επειδή η αποστολή σκηνών παρουσιάζει πολλάς δυσχερείας ένεκα των δυσπροσίτων ορέων.


*****

* Μια επιστολή - καταγγελία προς το Κράτος, από τους εξοργισμένους Ευρυτάνες που απειλούνταν "εκ της πείνης θάνατον"...


(εφημερίδα "Σκριπ" - 6/2/1915)

Ανοικτή επιστολή 

Προς τον κ. Πρωθυπουργόν, υπουργόν της Συγκοινωνίας και των Οικονομικών.

ΚΑΡΠΕΝΗΣΊΟΝ, «Η πόλις μας και οι κλίβανοι (;) της πόλεώς μας στερούνται αλεύρων ως και αραβοσίτου. Λάβετε πρόνοιαν κ Υπουργέ υποσχεθέντες αυτάρκειαν σίτου εν τη Βουλή. Οι δε αντιπρόσωποί μας τι πράττουσιν ; ο μόνος ενταύθα παραμένων κ. Ιατρίδης εις τα παράπονα των πολιτών και των συνταξιούχων παραπονουμένων δια την επί 6 μήνας καθυστέρησιν της συντάξεως και γογγυζόντων δια την αβελτηρίαν του πρωθυπουργού, μη λαμβάνοντας πρόνοιαν και αναγκαζομένων εις δικαίαν αγανάκτησιν καταγγέλει τούτους ως υβριστάς των κ. Υπουργών και αυτού, διότι η πείνα τους ηνάγκασε να παρεκτρέπωνται. Άλευρο φαρίνα, αραβόσιτος ούτε μια οκά ευρίσκεται. Κινδινεύομεν τον εκ της πείνης θάνατον διττώς. 

Υψώσατε φωνήν μήπως εξυπνήση ο κ. υπουργός και μεριμνήση δια την πτωχήν Ευρυτανίαν»

Φ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ




Πέμπτη 5 Μαρτίου 2026

Ο Παναγής και το ποτάμι


Ανέβηκε ως το χοροστάσι του χωριού με τις πολλές κρυόβρυσες, η ευρυτάνισσα Λάμπραινα, στα 90 της και βάλε, για να καμαρώσει και δαύτη τη νιότη που του 'δινε και καταλάβαινε στο χορό στο παγκύρ'.

Λάλαγαν δίχως σταματημό τα κλαρίνα, παίζανε τα νταούλια και τα βιολιά κελάηδαγαν...

Και τα παιδιά δώστου στροφές, δώστου τσαλίμια και γυροβολιές στον αέρα...

Το γύρισε υστερότερα κι ο Μήτρος στο παραπονιάρικο:

"Να 'σαν τα νιάτα δυο φορές τα γηρατειά καμία..."

-«Αχχ, έρμα νιάτα», στέναξε η Λάμπραινα.

Έφτασε το μεσονύχτι αλλά το γλέντι αντί να κοπάσει, τόσο φούντωνε...

Κάποια στιγμή πήρε ο πρόεδρος το μικρόφωνο να πει για τη λαχειοφόρο του συλλόγου.

Είπε τι είπε κι έκανε να καθήσει.

Τότε βρήκε την ευκαιρία ο Παναγής και πήρε κι εκείνος το μικρόφωνο :

-«Αγαπητοί συγχωριανοί με την ευκαιρία που είμαστε μαζεμένοι ήθελα να σας πω μοναχά δυο κουβέντες. Ωραία τα γλέντια κι εγώ πρώτος, αλλά μην ξεχνάτε πως αυτή την κρυόβρυση που βλέπετε να τρέχει δω δίπλα μου και το ποτάμι παρακάτω με τους καταρράκτες, που τα χαιρόμαστε τώρα όλοι, σε λίγα χρόνια μπορεί και να τα βλέπετε στερεμένα. Πάνε να μας τα πάρουνε, να τα εμπορευτούνε κι από κει που 'ναι ολονών μας να γίνουνε θ΄κα τ'ς. Τα νερά μας μωρέ ; Γι' αυτό κοιτάξτε να ενωθούμε και να τα κρατήσουμε για μας και για τα παιδιά μας. Μεθαύριο θα 'χουμε μάζωξη στην πλατεία να δούμε τι θα κάνουμε και σας καλώ ολουνούς».

-«Άσε μας ρε Παναή να γλεντήσουμε», φώναξε ένας ξαναμμένος μεσόκοπος από κάτω.

-«Νερό είναι, τρέχει κάθε μέρα», είπε ένας άλλος. «Πανηγύρι όμως, σάματις έχουμε κάθε μέρα;»

-«Ναι ναι», είπανε και πέντε έξι ακόμα.

Οι υπόλοιποι σιωπή.

-«Κέρδισα, κέρδισαααα», ακούστηκε μια φωνή και όλοι γυρνώντας είδανε τον Κώτσο που ανέμιζε το λαχνό του. «Εγώ ωρέ το κέρδισα το δώρο της εταιρίας της "υδροκλέψ", ένα ταξίδι 3 μερών στην Έδεσσα, θα ιδώ και τους καταρράχτες». 

-«Μπράβο ρε Κώτσιο γουρλή», είπε ο πρόεδρος.

Η καραμούζα ξεκίνησε και πάλι. Ο Παναγής ξεφυσώντας έκατσε. Δεν είχε όρεξη για γυροβολιές πλέον.

Τρία τέσσερα νέα παιδιά ήρθαν και κάθισαν για λίγο δίπλα του αμίλητα. Ένα από αυτά του γιόμισε το ποτήρι. Τα άλλα από δίπλα, τού έκλεισαν το μάτι και κίνησαν πάλι για το χορό.

"Από πέρα απ' το ποτάμι/κλέφτες ρίχναν το λιθάρι..."

Η Λάμπραινα σίμωσε τον Παναγή. Αυτός σηκώθηκε και την αγκάλιασε.

-«Καλώς τη θειά».

Εκείνη, αφού έκατσε κι απίθωσε δίπλα τη μαγκουρίτσα της, γύρισε και του είπε :

-«Άκου δω Παναγή. Αυτό το ποτάμι που 'πες πρωτύτερα δεν ήταν πάντα έτσι να το τηράς να κυλάει θεριό ανήμερο. Ήρθε ένας καιρός που το βουνό κατέβασε κάτι τρανά λιθάρια και το 'φραξε κει που στενεύει πολύ το φαράγγι. Πόναγε η ψυχή σου να κοιτάς το νεράκι να κλωθογυρνάει στην πετριά και στη λασπουριά και να μη μπορεί να κάνει πέρα, να κυλήσει καθάριο όπως τα πριν. Ήτανε και χρονιά με λιγοστά νερά, το βουνό δεν κατέβαζε για να πεις ότι θα φούσκωνε ο ποταμός και θα πέρναε από παν' απ' όλη εκείνη τη βραχουριά. Πήγαμε τότες καμιά εικοσαριά νοματαίοι με γκασμάδες και λοστάρια και τραβήξαμε παραπέρα όσα από κείνα τα παλιοκοτρώνια μπορέσαμε. Ιδρώσαμε, ξεϊδρώσαμε, στο τέλος τα καταφέραμε κι έτσι το νερό βρήκε γλήγορα πάλι το δρόμο του, άφκε πίσω τα εμπόδια, ματαφούσκωσε και ξαναγίνηκε ποτάμι».

-«Καλά τα λες ωρέ θειά, αλλά άμα ξαναφράξει;» είπε ο Παναγής.

- «Άμα ξαναφράξει πάλι το ίδιο θα κάμουμε».

Ο Παναγής κοίταξε τη γιαγιά βαθιά στα γαλανά της μάτια...

-«Άϊ παιδάκι μ' καληνύχτα τώρα, πάω να πλαγιάσω, γέρασα εγώ μην κοιτάτε εσείς που είστε νέοι και αντέχετε».

-«Ευχαριστώ θειά», είπε ο Παναγής και έσκυψε και της φίλησε το χέρι. «Να σε πάω παρακατούλια».

-«Όχι παιδάκι μ', πάω γω σιγά-σιγά».

Ο Παναγής κοίταζε τη Λάμπραινα μέχρι που η φιγούρα της χάθηκε στο σκοτάδι.

Μπήκε στο χορό. Τα παιδιά που είχαν έρθει πρωτύτερα στο τραπέζι του, τού 'καμαν χώρο να μπει ανάμεσά τους...

Ο Μήτρος του 'δινε και καταλάβαινε :

"Και το ποτάμι ήταν θολό, θολό κατεβασμένο/ φέρνει γιλέκια κλέφτικα, κορμιά ξαρματωμένα/ φέρνει και μια γλυκομηλιά με μήλα φορτωμένη/ κι ανάμεσα στους κλώνους της/ για δες/ δυό αδέρφια αγκαλιασμένα..."

"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"