Παρασκευή 25 Σεπτεμβρίου 2026

Εις των Αγράφων τις ψηλές ραχούλες...


"Σ’ αφήνω γεια, μανούλα μου γλυκιά 

και σας αγαπημένες αδελφούλες,

πάω μαζί με τ’ άλλα τα παιδιά 

εις των Αγράφων τις ψηλές ραχούλες. 


Την τυραννία δεν αντέχω πια 

το βούρδουλα και την τρομοκρατία, 

στο φασισμό δε θέλω πια να ζω

που σήμα έχει την αιμοβορία." 


(Σπάνιο αντάρτικο τραγούδι, με αναφορά στα αδούλωτα Άγραφα. Το 'λεγαν οι καταδιωγμένοι αγωνιστές από τη φασιστική κρατική και παρακρατική τρομοκρατία. Αφιερώνεται στη μνήμη του θείου μου Κ.Σ. που βγήκε κάποτε κι εκείνος πιτσιρίκος στα βουνά της Ευρυτανίας για το λόγο που περιγράφεται στους παραπάνω στίχους)

"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Παρασκευή 18 Σεπτεμβρίου 2026

Δεν καταδέχεται να φυτρώσει στα χαμηλά...


«Ποιος τους είχε πει πως ο έλατος μοιάζει με τον πολυέλαιο της εκκλησίας; Κοιτάζουν και βλέπουν αλήθεια στα καμαρωτά κλαδιά του κάτι σαν άσπρες λαμπάδες. Είναι ο καρπός του· από ‘κεί μαζεύουν την ελατόπισσα.

Όλα τα δέντρα της γης έχουν ανώμαλο σχήμα. Μα το κυπαρίσσι στους κάμπους κι ο έλατος στο βουνό στέκουν ολόισια. Γίνονται κατάρτια στα καράβια. 

Εδώ στα βουνά ο έλατος περιφρονεί τον χειμώνα. Κρατάει  χιόνι πολύ. Λυγίζει, που νομίζεις πως θα σπάσει, μα μένει πάντα ίσιος και θυμώνει τον άνεμο που τον μάχεται.

Δεν καταδέχεται να φυτρώσει στα χαμηλά. Πρέπει ν’ ανεβούμε ψηλά για να τον απαντήσουμε. 

Τα παιδιά, κοιτάζοντας απάνω στο βουνό, είδαν ολόκληρο  δάσος από έλατα ίσια. 

Δεν ξέρουμε γιατί τούτος ο γερο-έλατος ήρθε και ζει εδώ μοναχός του.»

("Στον έλατο", απόσπασμα από το εμβληματικό βιβλίο "Τα ψηλά βουνά" - του Ευρυτάνα συγγραφέα Ζαχαρία Παπαντωνίου) 

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

Τρίτη 1 Σεπτεμβρίου 2026

Αετόπουλα της Ευρυτανίας : προάγγελοι της λευτεριάς!


"...ένα από τα πιο συγκινητικά και πρωτότυπα θεάματα που το παιδιάτικο παιγνίδι μέσα απ' τον ανεύθυνον ορίζοντα της δράσης του, παίρνει μια επίκαιρη ημισοβαρότητα κι' επισημότητα και φτάνει στη διάθεση της ένοπλης απελευθερωτικής ρήξης."


(Ιστορική καταγραφή από την αντιστασιακή εφημερίδα «α γ ώ ν α ς» ΟΡΓΑΝΟ ΕΠΑΡΧΙΑΚΟΥ ΣΥΜΒΟΥΛΙΟΥ Ε.Π.Ο.Ν. ΕΥΡΥΤΑΝΙΑΣ, ΚΑΠΟΥ 20 ΙΟΥΛΙΟΥ 1943, ΧΡΟΝΟΣ 1ος, Αριθ. φύλλου 3, ΤΙΜΗ ΦΥΛΛΟΥ ΔΡΑΧ. 200 - ΑΣΚΙ, Αρχεία Σύγχρονης Κοινωνικής Ιστορίας) 



*****

ΠΡΟΑΓΓΕΛΟΙ ΤΗΣ ΛΕΥΤΕΡΙΑΣ

-Κάθε μέρα τώρα, πρωΐ κι απόγεμα οι δρόμοι της γειτονιάς, αχολογούν απ' την κοσμοπλημμύρα. Οχλαγοή, κακό θόρυβος. Κάπου-κάπου ξεχωρίζεις έντονες διαπεραστικές παιδιάτικες φωνές, κρουσταλλένια γέλοια της πιο αμέριμνης νεανικής εποχής, χειροκροτήμα, ποδοβολητό, κι' ύστερα ένα τραγούδι, γεμάτα ζωή, δροσιά και νειάτα λαγαρίζει καθάριο μέσα στη διάφανη γαλάζια ατμόσφαιρα: «Το χωριό τ' αφίνουμε. Τους δικούς μας χαιρετάμε. Πάμε να φρουρήσουμε της πατρίδας την τιμή....»

Τα παράθυρα ανοίγουν βιαστικά και μ' ενδιαφέρον, τα μπαλκόνια πέρνουν μονομιάς ζωή και στα ματόφυλλα αχτίδες χαράς πεταλουδίζουν.

Μια αντάρτικη ομάδα!. . Μα όχι σαν τις άλλες. Είκοσι ως τριάντα παιδιά, γύρω στα δέκα τους χρόνια, με εξαρτήσεις, με πολυβόλα και μ ένα μεγάλο ξύλινο κανόνι που το κρατάνε δύο «αντάρτες» διασχίζουν σε σχηματισμό παρέλασης και τραγουδώντας τους δρόμους της πολίχνης. Μπροστά απ' την ομάδα είναι δύο σημαιοφόροι ντυμένοι φουστανέλλες. Τα πρόσωπα των παιδιών ανταρτών έχουν μία περίεργη σοβαρότητα κι' ο καπετάνιος τους, με το μαύρο βελούδινο σκούφο, επιθεωρεί μ' ένα επίσημο βλέμμα, κάθε τόσο τους «άνδρες» του.

Προχτές μιά απ' αυτές τις ομάδες κατευθύνθηκε στην πλατεία και παρατάχθηκε κανονικά μπροστά στο άγαλμα του Μ. Μπότσαρη. Ο στρατιωτικός αρχηγός της έδωσε το παράγγελμα: « Προσοχή!... Παρουσιάστε!.. » Κι' αμέσως ένας «αντάρτης», γονατιστός, κατέθεσε στεφάνι από λουλούδια μπροστά στην καλλιμάρμαρη προτομή του ήρωα. Οι άλλοι σώπασαν για λίγο κι' ύστερα φώναξαν: «ζήτω οι αντάρτες μας» και πήραν πάλι το δρόμο τους. Μπροστά και πίσω πλήθος άλλο παιδιά και κορίτσια ξεχύνονται σαν σπουργίτια και πέρνουν μέρος στο τραγούδι: « Λεβέντες του Καρπενησιού και της Γραβιάς λιοντάρια...»

Είναι ένα από τα πιο συγκινητικά και πρωτότυπα θεάματα που το παιδιάτικο παιγνίδι μέσα απ' τον ανεύθυνον ορίζοντα της δράσης του, παίρνει μια επίκαιρη ημισοβαρότητα κι' επισημότητα και φτάνει στη διάθεση της ένοπλης απελευθερωτικής ρήξης. Κι' ενώ η αντάρτικη τούτη ομάδα, στο θριαμβευτικό της διάβα, προκαλεί θύελλα χειροκροτημάτων από πέρα φωνή ακούγεται, ένας «αντάρτης», λαχανιασμένος καταφτάνει, προσπερνά τους άλλους πλησιάζει τον καπετάνιο και του λέει:

-Καπετάνιε, φέρνω εντολή απ' το αρχηγείο μας για να κατευθυνθή η ομάδα στο συνοικισμό.

Αμέσως δίνεται το σύνθημα και η ομάδα αλλάζει κατεύθυνση κι' έτσι με τη σειρά τους οι γειτονιές χάνουν τη μονοτονία τους και παίρνουν τη χαρούμενη όψη του πανηγυρισμού.

Ας έλθουν αυτοί που κάθουνται με σταυρωμένα τα χέρια μπροστά στο μουλιασμένο ορίζοντα της σκλαβιάς να ιδούνε την αυθόρμητη κινητοποίηση των παιδιών τους, ας έλθουν να ιδούνε αυτοί που βρίσκουνται σε μια ασφυκτική αδράνεια όπου η ψυχή μέσα στο αποκάρωμά της είναι ουδέτερη προς την υπόθεση της ζωής.

Το θέαμα που μας παρουσιάζουν οι «αντάρτικες» τούτες ομάδες των παιδιών είναι ένα βάπτισμα μέσα στην κολυμπήθρα της νειότης για τον σημερινό μας αγώνα.

Αθώα παιδιά! Σεις που με τόση προθυμία πήρατε τα «όπλα» στο χέρι για ν' αποχτήσετε τη λευτεριά σας! ύστερα από κάμποσο καιρό, σαν κουραστούνε οι φασίστες να σκοτώνουν ανθρώπους, κι' όταν σαν αντίδοτο δεχτούν το τελειωτικό χτύπημα των συμμάχων και των σκλαβωμένων λαών, θα πάψη ο πόλεμος και θ' αδειάσουν τα χαρακώματα. Μέσα στ' αμπριά θα γεννήσουν οι αρκούδες και πάνω στα ξεχασμένα συρματοπλέγματα θα σκαλώσουν οι αγράμπελες τις ανθισμένες τους γιρλάντες. Τότε πια κι' η ζωή θα πάρει τον κανονικό ανθρώπινο δρόμο της και τα χέρια σας αυτά που στις ώρες του παιγνιδιού κρατάνε τώρα ξύλινα ντουφέκια, θ' απλωθούν σ' έναν πανανθρώπινο χαιρετισμό, που θα δώσουν αδελφωμένα τα νειάτα πάνω στη λεωφόρο της αλήθειας και του πολιτισμού.

Ωστόσο τα σημερινά σας όπλα και οι αυθόρμητες πανηγυρικές παρελάσεις είναι το προανάκρουσμα της αυριανής ζωής όπως ξεπετιέται απ' την ένστιχτη αγωνιστική σας διάθεση για την κατάκτηση της Λευτεριάς. Εμείς σα μεγαλύτεροί σας αδελφοί, στεκόμαστε πάντα στο πλάι σας.

blog "Ευρυτάνας ιχνηλάτης"