Δευτέρα 16 Φεβρουαρίου 2026

Με αφορμή τη 16η Φλεβάρη (τότε και τώρα...)


«Μου ξανάρχονται ένα - ένα χρόνια δοξασμένα...»!

Ύψιστη Δόξα και Τιμή αποτελεί για έναν  σκλαβωμένο καταπιεσμένο λαό να αδράξει το τιμημένο τουφέκι της Επανάστασης για να βροντήξει τον αθάνατο Παιάνα της ρήγισσας της Λευτεριάς και της πολυπόθητης Λαοκρατίας!

Για να γίνει η σιωπή κραυγή, η απελπισιά ελπίδα, η ανημπόρια δύναμη, η υποταγή φλόγα εξέγερσης!

Μία κομβική ημερομηνία, σταθμός σπουδαίας Ιστορικής Μνήμης, είναι η 16η Φλεβάρη του 1942, όπου επίσημα δημοσιοποιείται, υπό συνθήκες μαύρης Κατοχής, η Ιδρυτική Διακήρυξη του Ε.Λ.Α.Σ του θρυλικού Ελληνικού Λαϊκού Απελευθερωτικού Στρατού (βλ. εδώ) - σαλπίζοντας έτσι το «νέο θούρειο» για τον Πανελλήνιο Ξεσηκωμό ενάντια στους ναζιφασίστες κατακτητές και το ντόπιο δωσιλογισμό. 

Η Ευρυτανία μας στάθηκε πρωτοπόρα στο μεγάλο Απελευθερωτικό Αγώνα, έγινε η εμβληματική Ανταρτομάνα ολόκληρης της Ελλάδας, εγγράφοντας στη μακρά αντιστασιακή ιστορία της την πιο χρυσή σελίδα!

Δίπλα από τους Κατσαντωναίους και τους Καραϊσκάκηδες, μια χούφτα ψυχωμένα παλικάρια, Ευρυτάνες οι περισσότεροι, παιδιά  της Βιοπάλης και της Αγροτιάς, με μπροστάρη τον αετοφτέρουγο Άρη Βελουχιώτη (βλ. εδώ), κράτησαν το ιστορικό νήμα υφαίνοντας την Ανταρτοσύνη των καιρών τους, την αθάνατη ΕΑΜοΕΛΑΣίτικη εποποιία της σύγχρονης αδούλωτης Ρωμιοσύνης.

Από το μικρό καλύβι στο αξέχαστο Τσιουγκρί (βλ. εδώ) και από κει στην «Αγία Λαύρα της Αντίστασης» Δομνίστα (βλ. εδώ), στο Κρίκελλο (βλ. εδώ), στη Χρύσω (βλ. εδώ), στο Μικρό Χωριό (βλ. εδώ) και σε τόσες ακόμη θεατές μα και λιγότερο θεατές Εστίες Αντίστασης...

Σε λιγότερο από ένα χρόνο από την κήρυξη της Επανάστασης στη Δομνίστα, μόλις στις 28/4/1943, η Ευρυτανία αναπνέει ελεύθερη μέσα στη σκλαβωμένη χώρα (βλ. εδώ). Αυτό που φάνταζε αδύνατο για κάποιους τάχατες «ρεαλιστές» είναι πλέον πραγματικότητα για τους επαναστάτες μαχητές που δεν λογάριασαν «νουθεσίες» και «συσχετισμούς» παρά μόνο το Δίκιο και την ατσάλινη αποφασιστικότητα για την υλοποίησή του.

Ο Ε.Λ.Α.Σ ο μεγάλος εθελοντικός λαϊκός στρατός άνθισε σαν κατακόκκινο λουλούδι παντού και στον τόπο μας ακόμη περισσότερο! 

Οι περήφανοι ταπεινοί υψώνονται ανήμερα θεριά στο πάνθεον της Ιστορίας, οι αιμοδιψείς τύραννοι συντρίβονται, η Λευτεριά έρχεται... (βλ. εδώ).

Κι αν η Επανάσταση δεν υλοποίησε ΟΛΑ τα οράματά της και ΟΛΟΥΣ τους Όρκους της, κι αν ήρθαν και ήττες και πέτρινα χρόνια για τους Προμηθείς αγωνιστές, τα αδικαίωτα δεν παύουν να φλογίζουν το διαχρονικό πόθο της δικαίωσης.

Είμαστε περήφανοι που η μικρή ορεινή πατρίδα μας ανέλαβε βάρος δυσανάλογο με το μέγεθός της και όχι μόνο το σήκωσε επάξια, αλλά έγινε και φωτεινό Σύμβολο Αντίστασης και Ανυποταξίας εκείνα «τα χρόνια της φωτιάς» (βλ. εδώ ).

Με ποτάμια αίμα και ανείπωτες θυσίες η Ευρυτανία κράτησε «ταμπούρι» χωρίς να γονατίσει παρά μονάχα μπροστά στους νεκρούς της (βλ. εδώ).

*Κι όσο κι αν τα χρόνια περνάνε, ΕΜΕΙΣ...

-Δεν θα επιτρέψουμε στη Λήθη να σκεπάσει τη Μνήμη, δεν θα αφήσουμε, όσο περνάει από το χέρι μας, αυτό το ελεεινό σύστημα και τους φορείς του να θάψουν στην αγνωσία και στην παραχάραξη τις πιο ηρωικές θύμησες του λαού μας. 

-Δεν θα τους αφήσουμε να κάνουν τη νέα γενιά να νιώθει ηττημένη όταν οι αλύγιστοι πρόγονοί  μας πολέμησαν την ηττοπάθεια!

-Θα προβάλλουμε ότι αξίζει να σεβόμαστε και να τιμούμε!

-Όχι στην αμνημοσύνη, όχι στην αγνωμοσύνη. 

✓ Να φτιαχτεί ΤΩΡΑ το «Μνημείο Θυμάτων του Ολοκαυτώματος της Ευρυτανίας από το ναζιφασισμό» (βλ. εδώ). Να αποδοθεί, ΕΠΙΤΕΛΟΥΣ, στα θύματα της ναζιστικής θηριωδίας η συλλογική μας οφειλή. Αποτελεί ύβρη απέναντι στους νεκρούς μας, όνειδος απέναντι στην ιστορική μνήμη του τόπου μας, η συνεχιζόμενη απραξία σε μια απόφαση που πάρθηκε ομόφωνα ως ψήφο, αλλά απ' ότι δείχνει η μετέπειτα στάση των τοπικών αρχών μάλλον υποκριτική (;) Ας αναιρέσουν οι ίδιοι το ερωτηματικό με ΠΡΑΞΗ και όχι με άλλα ανέξοδα λόγια και υποσχέσεις δίχως αντίκρισμα.

*Δεν ξεχνάμε - θυμόμαστε - διδασκόμαστε- διεκδικούμε!

Κι όταν το απαιτήσουν και πάλι οι καιροί...

(Αφιερωμένο στη μνήμη των παππούδων και συγγενών μου που πήραν μέρος στο μεγάλο αγώνα κείνα τα δοξασμένα χρόνια)


"Ευρυτάνας ιχνηλάτης"

9 σχόλια:

ΕΥΡΥΤΑΝΑΣ ΙΧΝΗΛΑΤΗΣ είπε...


Η συνοδευτική εικόνα αποτελεί μια δική μας καλλιτεχνική απεικόνιση της γνωστής φωτογραφίας του Σπύρου Μελετζή με τον αντάρτη στις ανεμοδαρμένες κορυφές του Βελουχιού.

Aris είπε...

Λαε θυμησου το χωμα που πατας
λευτερωσε ο Αρης και το ΕΑΜ ΕΛΑΣ

Φτιαξτε τωρα το μνημειο των θυματων της γερμανικης επιδρομης στο Καρπενησι.!!

Chris' είπε...

Το Καρπενήσι που κάηκε ολοσχερώς από τους ναζί και είχε τόσα θύματα σε πόλη και χωριά δεν έχει ένα μνημείο με τα ονόματα των νεκρών. Οποιος το ακούει φρίττει!!!!;

Καλλέργης είπε...

Ο ΕΛΑΣ ήταν ο μεγαλύτερος λαϊκός στρατός στην ιστορία μας. Μαζί και με τον εφεδρικό ΕΛΑΣ πρέπει να ξεπέρασε τις 100000.

Αγγελική είπε...

Είναι απαίτηση όλων μας να γίνει αυτό το μνημείο. Είναι το λιγότερο που μπορούμε να κάνουμε για αυτούς τους ήρωες.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΓΚΟΡΟΓΙΑΣ είπε...

Δεν υπάρχουν οι φρασεις με τις οποίες θα μπορούσε να περιγράψει κάποιος το μέγεθος της τόλμης, της αντριοσυνης, της ανιδιοτέλειας και προπαντός της υπέρβασης κάθε ορίου φυσικής αντοχής εκείνων των ημίθεων της Ελασιτικής εποποιίας. Γονατιζω και εγω μαζί σας ευλαβικά μπροστά στη ολοζωντανη μνημη τους και ζητοκραυγαζω: Αθάνατοι!
Στην ιστορία του κοσμου είναι ελάχιστες οι φορές, αν όχι και η μοναδική, που από απόλυτη καταστροφή, στάχτες κι ερείπια γεννιεται ενας τέτοιου μεγεθους εθελοντικος, λαικος στρατος. Ο ΕΛΑΣ , στρατιωτικός βραχίονας του ΕΑΜ είναι πάνω απ' ολα δημιούργημα της ψυχής του λαου μας. Ενός πεινασμενου, ρακένδυτου, εξαθλιωμένου μα και αδουλωτου συνάμα λαού. Αυτός ο χιλιοπροδομενος λαος τον αγκάλιασε, τον στήριξε, τον τροφοδοτησε με κάθε τρόπο και μέσο. Με τις θυσίες και το αιμα των παιδιών του τον μετέτρεψε σε κορυφαίο σύμβολο αντίστασης ενάντια στη ναζιστική θηριωδία και τον φασισμο.
Ότι το ΕΑΜ και ο ΕΛΑΣ εστοχευαν και στην απελευθέρωση της ελληνικής κοινωνίας από καθε ζυγό υποτέλειας, στην κατάργηση επομένως και των κάθε λογής εγχωριων καταχραστων του ανθρώπινου μόχθου, δεν ηταν ούτε βαθύ μυστικό, ούτε δόλια και αδηλωτη πρόθεση. Κανένας αγώνας του λαου δεν έχει ουσία και νόημα αν δεν θέτει ως υπέρτατο στόχο την ελευθερία από κάθε μορφής ζυγό, αν δεν στοχεύει στην κατάκτηση της κοινωνικής δικαιοσύνης, της λαϊκής εξουσιας και της λαϊκής ευημεριας.
Αν η Δημοτική Αρχή δεν προχωρήσει τώρα στην ανέγερση του μνημειου θυμάτων της ναζιστικής θηριωδίας που διαπράχθηκε στο Καρπενήσι και την ευρύτερη περιοχή.
Αν δεν το κάνει ακριβως με τους όρους που θέτει η ομόφωνη αποφαση του Δημοτικού Συμβουλίου. Απόφαση ταυτισμένη με την εισήγηση της σχετικής δημοτικής επιτροπής που για το σκοπό αυτό είχε συγκροτηθεί.
ΤΟΤΕ θα έχει καταστεί πλήρως αφερεγγυα και ασυνεπής με τις υποχρεωσεις της. Θα καταγράφει, με δική της ευθυνη αυτή η ίδια, σαν ΜΝΗΜΕΙΟ ΑΣΥΝΕΠΕΙΑΣ ΚΑΙ ΑΣΕΒΕΙΑΣ προς τους νεκρούς, αλησμονητους συμπατριώτες μας.

Ανώνυμος είπε...

Η καρδιά μας χτυπάει δυνατά και με τεράστια εκτίμηση που έχουμε ένα να άνθρωπο σας εσάς να μας ξετυλίγει το κουβάρι της ιστορίας , με αλληθηνες εξιστορήσεις και πραγματικά ντοκουμέντα .Κατερινα Τσιαντη

Κική Κωνσταντίνου είπε...

Υπέροχη ανάρτηση, Ευρυτάνα μου.
Σου εύχομαι καλή ημέρα και καλή εβδομάδα

PHOTO ΤΙΤΛΟΙ είπε...

Ψυχή βαθιά
Αιμίλιος Βεάκης

Έσφιξ, ο κλοιός τριγύρω.
Τα καπλάνια λυσσούνε τώρα κυκλωμένα.
Καμιά δεν καρτερούν βοήθεια απ’ όξω.
Πρέπει να σπάσει ο κλοιός! Πρέπει να σπάσει!
Σκληρό θαν’ το γιουρούσι, μα θα γίνει!
Αντρεία και Τόλμη
γνώριμες αρετές για τον Αντάρτη!
Μα χρειάζετ’ ένα σύνθημα, μια λέξη,
μια σπίθα στο μπαρούτι...
Να που άξαφνα τη βρήκε ο Παπαζήσης:
- «Ψυχή βαθιά!»

Τα γιαταγάνια αστράφτουν.
Οι μπαταριές τραντάζουν το ρουμάνι.
«Ψυχή βαθιά!» κι οι κάμποι αντιλαλούνε.
Ποτάμι τρέχει το αίμα των Ναζήδων·
κουφάρια φράζουν τα χαντάκια.
«Ψυχή βαθιά » Σπάζει από δώθε ο κύκλος.
Ως να τον κλείσουν πάλι αλλούθε σπάζει,
εδώθε - αλλούθε, σύγχιση και τρόμος,
ψυχές λυγούν, ψυχές θεριεύουν,
οι Ούννοι σκορπάνε. Δώθε- αλλούθε
σα σίφουνας περνούν οι Αντάρτες!

Στην πέρα την πλαγιά σύναξη.
Ούτ’ ένας δεν έμεινε στου εχτρού τα χέρια.
Τώρα καινούρια μάχη πάλι θ’ αρχινήσει.
-«Ψυχή βαθιά κι η νίκη είναι δική μας!»

Δική σας πάντα η Νίκη!
Ψυχή βαθιά το σύνθημα απομένει,
ψυχή βαθιά στο χιόνι, στο χαλάζι,
ψυχή βαθιά στην παγωνιά του λόγγου,
ψυχή βαθιά στο νυχτοστρατοκόπι,
ψυχή βαθιά στην άγρια πείνα,
ψυχή βαθιά στο φρούμασμα της δίψας,
ψυχή βαθιά στη μάνιτα της μάχης,
ψυχή βαθιά κι όταν σε βρει το βόλι!
Ψυχή βαθιά! Κανείς δεν πάει χαμένος!
Ψυχή βαθιά! Μυριάδες ακλουθάνε!

Τι φούντωνε τη θείαν ορμή σας
κορφές και ράχες και φαράγγια
να δρασκελάτε,
ξυπόλητοι και πεινασμένοι,
δίχως άχνα παράπονου στα χείλη,
φορτωμένοι τη βαριά αρματωσιά σας;
Την καρδιά σας ποιος έκανε ατσαλένια,
με το γέλιο, το χούγιασμα του θριάμβου
ν’ αντικρίζετ’ ακόμα και το Χάρο;

Ψυχή βαθιά το σύνθημα και τώρα.
Ξαρμάτωτοι και προδομένοι,
στ’ ανήλιαγα μπουντρούμια,
στης αισχρής αβανιάς το φαρμάκι,
στους δρόμους, στις βρισιές,
στα μαρτύρια, τη σιδερένια αντοχή ποιος σας τη δίνει;
- «Ψυχή βαθιά» ο ένας στον άλλον κράζει,
»ψυχή βαθιά, δική μας πάντα η Νίκη!»

Ναι, δική σας! Η ατράνταχτη Πίστη
για τον άγιο σκοπό σας θεριεύει
και πετρώνει τη θέλησή σας!
Ω δική σας η Νίκη, δική σας!
Γιατί κάθε σας πράξη τη διαφεντεύει
ο ηθικός της αυταπάρνησης νόμος:
για σας τίποτα, κι όλα για τους άλλους!
Πίστη κι ελπίδα σας θεμελιωμένες
στης Αλήθειας το ασάλευτο κάστρο
που λουσμένη προβαίνει
μέσ’ απ’ το φως που σκορπίζ’ η Ιστορία
για του Ανθρώπου την πάλη την αιώνια
για λευτεριά και δικαιοσύνη,
για τ’ αγαθά – πανανθρώπινο χτήμα –
για τη γη, το νερό, τον αγέρα,
Ψυχή βαθιά κι ευλογητός ο Αγώνας!
Ψυχή βαθιά! το πλήρωμα του χρόνου
κοντά σας πια για να χαρείτε
δίκια και λεύτερη Πατρίδα!
Ψυχή βαθιά! Δική σας πάντα η Νίκη!